Ακολουθεί μια πρόχειρη μαθηματική πράξη που δείχνει γιατί οι παραγωγοί LNG θα πρέπει ούτως ή άλλως να ανησυχούν για το μέλλον τους, ακόμη και αν η κρίση στο Στενό του Ορμούζ δεν είχε μόλις διακόψει το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών.
Πάρτε την τιμή αγοράς του LNG σε μεγαβατώρες (επί του παρόντος περίπου 50 δολάρια στην Ασία), διπλασιάστε την και προσθέστε περίπου 4 δολάρια για λειτουργικά έξοδα. Αυτό αποτελεί μια ικανοποιητική προσέγγιση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας από μια υπάρχουσα γεννήτρια φυσικού αερίου. Εάν η απάντησή σας είναι πάνω από 70 δολάρια, τότε στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, το φυσικό αέριο πρόκειται να εκτοπιστεί από τις ανανεώσιμες, εναλλακτικές πηγές ενέργειας.
Το σοκ θα χτυπήσει πιο σκληρά στην Ασία. Είναι η περιοχή που η Shell Plc αναμένει ότι θα είναι κρίσιμη για τη ζήτηση LNG τις επόμενες δεκαετίες, καθώς τα κοιτάσματα στο Μπαγκλαντές, την Ινδία, το Πακιστάν, τις Φιλιππίνες, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ εξαντλούνται. Αλλά είναι επίσης πλούσια σε ήλιο, συνδεδεμένη με τις αλυσίδες εφοδιασμού καθαρών τεχνολογιών της Κίνας και βρίσκεται αντιμέτωπη με λογαριασμούς εισαγωγής φυσικού αερίου που αυξάνονται αρκετά γρήγορα ώστε να υπονομεύουν τα εύθραυστα νομίσματα.
Για να καταλάβουμε γιατί αυτό αποτελεί τόσο σημαντικό ζήτημα αυτή τη στιγμή, αξίζει να εξετάσουμε τη δομή της αγοράς ενέργειας από ορυκτά καύσιμα. Σχεδόν το σύνολο των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που προέρχονται σήμερα από το δίκτυο έρχεται από εγκαταστάσεις που κατασκευάστηκαν πριν από χρόνια. Περίπου το 98% της νέας παραγωγής ενέργειας που συνδέθηκε στο δίκτυο από το 2022 και μετά προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Όλες οι καπνοδόχοι που τέθηκαν σε λειτουργία πριν από αυτή την ημερομηνία, ωστόσο, συνεχίζουν να εκπέμπουν ρύπους.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους τα πρωτοσέλιδα που μιλούν για μείωση των τιμών της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας δεν έχουν ακόμη μεταφραστεί σε σημαντική μείωση των εκπομπών: η νέα παραγωγή ενέργειας μπορεί να είναι φθηνότερη, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του CO2 προέρχεται από εγκαταστάσεις που λειτουργούν εδώ και χρόνια. Μια μονάδα φυσικού αερίου της οποίας το κόστος έχει αποσβεστεί πλήρως δεν ενδιαφέρεται αν οι νέες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι φθηνές. Εφ’ όσον το κόστος της καθαρής ενέργειας δεν πέσει κάτω από τα πολύ μικρότερα ποσά που ξοδεύει για καύσιμα και συντήρηση, έχει κέρδος.
Ωστόσο, αυτό πρόκειται να αλλάξει — και το σημείο καμπής είναι τα 70 δολάρια. Ενώ το κόστος παραγωγής ποικίλλει ανάλογα με τη χώρα και την εποχή, ο αριθμός αυτός αποτελεί μια ικανοποιητική προσέγγιση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από υφιστάμενο εργοστάσιο με καύσιμο το LNG, σχεδόν παντού. Είναι επίσης η τιμή στην οποία μια νέα γενιά υβριδικών γεννητριών, που συνδυάζουν μπαταρίες με ηλιακούς συλλέκτες, ανεμογεννήτριες ή και τα δύο, παρέχει αξιόπιστη ηλεκτρική ενέργεια.
Σύμφωνα με το BloombergNEF, στην Κίνα, την Ινδία, τη Βραζιλία και το Τέξας, ένα φωτοβολταϊκό πάρκο συνδεδεμένο με μπαταρία τεσσάρων ωρών μπορεί ήδη να παρέχει σταθερή ηλεκτρική ενέργεια σε ένα κέντρο δεδομένων με κόστος που κυμαίνεται μεταξύ 75 και 79 δολαρίων ανά μεγαβατώρα. Σε περιοχές με άφθονο φως και άνεμο, το κόστος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε συνδυασμό με την αποθήκευση κυμαίνεται μεταξύ 54 και 82 δολαρίων ανά μεγαβατώρα και εγγυάται την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας το 95% του χρόνου, σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA) την περασμένη εβδομάδα.
Ήδη βλέπουμε να υπογράφονται συμφωνίες σε ακόμη χαμηλότερες τιμές. Στην Ινδία, το project αποθήκευσης ηλιακής ενέργειας Morena νότια της Άγκρα υπόσχεται να παρέχει αξιόπιστη ηλεκτρική ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας και στις ώρες αιχμής με μόλις 2.700 ρουπίες (29 δολάρια) ανά μεγαβατώρα, λιγότερο από το μισό κόστος της φθηνότερης ηλεκτρικής ενέργειας από LNG. Άλλοι διαγωνισμοί της κρατικής εταιρείας ηλιακής ενέργειας της Ινδίας τα τελευταία χρόνια έχουν αναθέσει συμβάσεις σε εταιρείες που προσφέρουν περίπου $52/μεγαβατώρα και $66/μεγαβατώρα για ηλιακή ενέργεια και την αποθήκευση αυτής.
Αυτά τα στοιχεία είναι σκληρά. Όταν είναι φθηνότερο να κατασκευαστεί ένα εντελώς νέο εργοστάσιο καθαρής ενέργειας που παρέχει ηλεκτρική ενέργεια σύμφωνα με τη ζήτηση παρά να διατηρηθεί σε λειτουργία η υπάρχουσα εγκατάσταση, ο ρόλος του φυσικού αερίου περιορίζεται στην εφεδρική και τη νυχτερινή παραγωγή.
Η κατάσταση δεν φαίνεται να βελτιώνεται σύντομα. Πριν από λίγους μήνες, οι αναλυτές προειδοποιούσαν για μια επερχόμενη υπερπροσφορά LNG που θα μπορούσε να ωθήσει τις τιμές προς τα κάτω κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας. Αυτές οι προβλέψεις θα πρέπει να αναθεωρηθούν, δεδομένων των ζημιών που προκάλεσε ο πόλεμος στις εγκαταστάσεις στο Κατάρ. Εν τω μεταξύ, το κόστος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε συνδυασμό με την αποθήκευση θα μειωθεί κατά 30% έως το 2030, σύμφωνα με τον IRENA. Σε αυτά τα επίπεδα, ακόμη και το φθηνότερο LNG στον κόσμο θα δυσκολευτεί να ανταγωνιστεί τις τιμές αυτές.
Η αλλαγή θα είναι πιο έντονη στις αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας. Στην Ευρώπη, το φυσικό αέριο ήδη αντικαθίσταται με τον ίδιο ρυθμό που οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να το αντικαταστήσουν. Η παραγωγή μειώθηκε κατά ένα πέμπτο μεταξύ 2022 και 2024. Οι ΗΠΑ και η Μέση Ανατολή, εν τω μεταξύ, θα είναι πιο ανθεκτικές. Το φυσικό αέριο μέσω αγωγών κοστίζει μεταξύ ενός τρίτου και ενός πέμπτου του κόστους του LNG, οπότε οι υπάρχουσες μονάδες θα παραμείνουν ανταγωνιστικές για αρκετό καιρό ακόμα.
Για την Ασία, ωστόσο, τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή τους τελευταίους μήνες έχουν αναδείξει πόσο ασταθής πηγή ενέργειας είναι στην πραγματικότητα το φυσικό αέριο.
Το LNG μπορεί να βρει τον τρόπο να επιβιώσει ως πρώτη ύλη για τη χημική βιομηχανία ή ως καύσιμο για φορτηγά, πλοία και οικιακούς λέβητες, αλλά οι προοπτικές για το περίπου 40% που χρησιμοποιείται στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας φαίνονται δυσοίωνες.
Οι παραγωγοί φυσικού αερίου παγκοσμίως έχουν περάσει τα τελευταία χρόνια ποντάροντας ότι το LNG ήταν ένα απαραίτητο εμπόρευμα. Ακόμη και πριν ο πόλεμος στο Ιράν καταρρίψει αυτό το επιχείρημα, η αδιάκοπη πτώση του κόστους της καθαρής ενέργειας το είχε ήδη καταστήσει παρωχημένο.
