Οι ιστορικοί τέχνης από την Ελλάδα Νίκη Παπασπύρου και Μάριος Φούρναρης θα είναι οι επιμελητές της 5ης Μπιενάλε Λάρνακας, η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 13 Οκτωβρίου έως τις 26 Νοεμβρίου 2027.
Η Μπιενάλε Λάρνακας ανακοίνωσε επίσημα τη συνεργασία της με τους δύο επιμελητές για την 5η διοργάνωση του θεσμού, σηματοδοτώντας για πρώτη φορά την ανάθεση της καλλιτεχνικής επιμέλειας σε επιμελητική δυάδα. Η επιλογή αυτή, όπως αναφέρεται, προκύπτει μέσα από τη μακρόχρονη κοινή θεωρητική, ερευνητική και επιμελητική τους πορεία.
Η Νίκη Παπασπύρου και ο Μάριος Φούρναρης θα διαμορφώσουν ένα διεθνές πολυθεματικό πρόγραμμα που θα περιλαμβάνει την κεντρική έκθεση, παραστάσεις, δράσεις, διαλέξεις και εργαστήρια, ενώ περισσότερες πληροφορίες για τη θεματική της διοργάνωσης και την ανοιχτή πρόσκληση συμμετοχής αναμένεται να ανακοινωθούν στα τέλη Μαΐου 2026.
«Δύο αφοσιωμένοι λειτουργοί της τέχνης»
«Στο τιμόνι της Μπιενάλε Λάρνακας του 2027 θα βρίσκονται δύο έμπειροι επαγγελματίες, δύο αφοσιωμένοι λειτουργοί της τέχνης» αναφέρει ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Μπιενάλε, Βασίλης Βασιλειάδης.
Όπως σημειώνει, οι δύο επιμελητές συνδέονται με διαφορετικό τρόπο με την Κύπρο. Η Νίκη Παπασπύρου διατηρεί στενή σχέση με την κυπριακή καλλιτεχνική σκηνή, έχοντας ερευνήσει και επιμεληθεί έργα Κυπρίων καλλιτεχνών τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό, ενώ είχε συμμετάσχει και στην κριτική επιτροπή της Μπιενάλε Λάρνακας το 2023.
Για τον Μάριο Φούρναρη, η συμμετοχή του στη διοργάνωση περιγράφεται ως «μια δημιουργική επιστροφή στον τόπο καταγωγής του» γεφυρώνοντας τη διεθνή εμπειρία και τη μακρόχρονη δραστηριότητά του στην Ελλάδα και το εξωτερικό με την κυπριακή του ταυτότητα.
Σύμφωνα με την οργανωτική επιτροπή, η θεματική της 5ης Μπιενάλε αντλεί έμπνευση από τις ανθρωπιστικές επιστήμες και τον διάλογό τους με τη σύγχρονη πραγματικότητα, επιχειρώντας να συνδέσει ζητήματα ιστορίας, πολιτισμού και ανθρώπινης εμπειρίας με τα φαινόμενα που διαμορφώνουν τον σημερινό κόσμο τόσο μέσα από τις κοινωνικές και ιστορικές τους διαστάσεις όσο και μέσα από την εσωτερική, βιωματική τους πρόσληψη.
Η Μεσόγειος ως σημείο συνάντησης
Σε κοινή δήλωσή τους, οι δύο επιμελητές αναφέρουν πως αντιλαμβάνονται τη συνεργασία τους με τη Μπιενάλε ως «χώρο διαλόγου, έρευνας και ουσιαστικής ανταλλαγής».
«Η Λάρνακα, η Κύπρος και η ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου αποτελούν για εμάς ένα ιδιαίτερο σημείο συνάντησης τοπικών εμπειριών και διεθνών φωνών» σημειώνουν, προσθέτοντας ότι ζητήματα όπως η μετατόπιση, η μνήμη, η κατοίκηση, το αίσθημα του ανήκειν και η ανθρωπογενής κλιματική κρίση αποκτούν στην περιοχή ιδιαίτερη ιστορική και πολιτισμική βαρύτητα.
Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι μέσα από την επιμελητική διαδικασία επιδιώκουν να διερευνήσουν τον τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο κριτικής χαρτογράφησης των σχέσεων του ανθρώπου με τον τόπο, την ιστορία, τις κοινότητες και τις μορφές συνύπαρξης.
Ποιοι είναι οι νέοι επιμελητές
Η Νίκη Παπασπύρου είναι ιστορικός τέχνης και επιμελήτρια εκθέσεων, με σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ και στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης), ενώ είναι υποψήφια διδάκτωρ στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στο Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών. Έχει εργαστεί στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο και έχει επιμεληθεί πλήθος εκθέσεων σύγχρονης τέχνης και ερευνητικών προγραμμάτων γύρω από τη νεοελληνική τέχνη.
Από το 2007 έως το 2015 εργάστηκε στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, συμβάλλοντας σε έργα τεκμηρίωσης, επανέκθεσης και εκθεσιακής πολιτικής. Υπήρξε μέλος της επιμελητικής ομάδας της έκθεσης «Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος πριν από τον El Greco» (2014). Από το 2007 επιμελείται εκθέσεις σύγχρονης ελληνικής τέχνης σε συνεργασία με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς και συμμετέχει σε ερευνητικά και αρχειακά προγράμματα με έμφαση στην ιστορία και την κριτική της νεοελληνικής τέχνης. Διετέλεσε συνυπεύθυνη του έργου «Έφη Στρούζα: ένα νέο ταξίδι» (Σύλλογος Αποφοίτων ΘΙΣΤΕ, Εθνική Πινακοθήκη, ΙΣΕΤ, 2023–2025). Είναι ενεργό μέλος της AICA Ελλάς και της Εταιρείας Ελλήνων Ιστορικών Τέχνης.
Ο Μάριος Φούρναρης είναι εικαστικός καλλιτέχνης, ιστορικός τέχνης και επιμελητής, διδάκτωρ Ιστορίας της Τέχνης του ΑΠΘ, με σπουδές στη ζωγραφική, τη γλυπτική και τα νέα μέσα στο ΑΠΘ και στο Πανεπιστήμιο του Νταντί. Το έργο του επικεντρώνεται στη σύγχρονη τέχνη, τη δημόσια σφαίρα και την πολιτισμική θεωρία, ενώ έχει παρουσιάσει τη δουλειά του διεθνώς, μεταξύ άλλων στη Biennale ECC Personal Structures και στο Photo Basel. Διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και έχει διδάξει στο Μπέρκλεϊ και είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Ινστιτούτο Βιομηχανικών Συστημάτων.
Είναι μέλος της Βασιλικής Εταιρείας Γλυθπτών και της Εταιρείας Ελλήνων Ιστορικών Τέχνης. Έργα του ανήκουν σε ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές, ενώ το επιμελητικό του ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις διασταυρώσεις αισθητικής, κοινωνικής εμπειρίας και σύγχρονου πολιτισμικού λόγου στο διεθνές εκθεσιακό και θεωρητικό περιβάλλον.
