Του Byron Trott
Στις ΗΠΑ, πολλές από τις σημαντικότερες επιχειρήσεις είναι επίσης και οι λιγότερο προβεβλημένες. Δεν έχουν πάντα την έδρα τους στη Νέα Υόρκη ή στη Silicon Valley. Δεν καθοδηγούνται από το επόμενο τρίμηνο, τον επόμενο τίτλο ειδήσεων ή τη νεότερη μεταβολή στο επενδυτικό κλίμα. Ωστόσο, μέσα σε δεκαετίες -και συχνά μέσα από γενιές- οι οικογενειακές επιχειρήσεις έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση κοινοτήτων, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην οικοδόμηση κλάδων που αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της αμερικανικής επιχειρηματικότητας.
Σε μια εποχή όπου μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής συζήτησης καθορίζεται από την ταχύτητα, την κλίμακα και την ανατροπή των δεδομένων, οι οικογενειακές επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν ένα διαφορετικό μοντέλο επιτυχίας -βασισμένο στη διάρκεια, τη σωστή διαχείριση, την ανθεκτικότητα και την εμπιστοσύνη. Ο αντίκτυπός τους συχνά δεν αποτυπώνεται μόνο στα έσοδα ή στις αποτιμήσεις, αλλά και στα μέσα βιοπορισμού, στους θεσμούς και στη δύναμη των τοπικών κοινωνιών. Γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σήμερα η αρχική λίστα του Forbes με τις κορυφαίες οικογενειακές επιχειρήσεις της Αμερικής.
Μεγάλωσα σε μια μικρή πόλη του Μιζούρι, όπου μπορούσε κανείς να δει από πρώτο χέρι πώς οι τοπικές επιχειρήσεις βοηθούσαν στη συνοχή των κοινοτήτων. Κατά τη διάρκεια της καριέρας μου, συμπεριλαμβανομένων δεκαετιών συμβουλευτικής προς ιδρυτές και ιδιοκτήτες οικογενειακών επιχειρήσεων -αρχικά στη Goldman Sachs και αργότερα δημιουργώντας την BDT & MSD- είχα την τύχη να μάθω από ηγέτες που σκέφτονται βαθιά τι σημαίνει να χτίζεις κάτι που αντέχει στον χρόνο.
Μια κοινή νοοτροπία
Οι ισχυρότερες οικογενειακές επιχειρήσεις τείνουν να μοιράζονται μια κοινή νοοτροπία. Σκέφτονται σε ορίζοντα δεκαετιών, όχι τριμήνων. Νοιάζονται βαθιά για την κουλτούρα και τη συνέχεια, καθώς και για τις ευθύνες που συνοδεύουν την ιδιοκτησία. Οι αποφάσεις λαμβάνονται όχι μόνο για τους σημερινούς μετόχους, αλλά και για τους εργαζομένους, τους πελάτες, τις κοινότητες και την επόμενη γενιά που θα κληρονομήσει τις συνέπειες.
Κατανοούν επίσης ότι η συνέχεια δεν σημαίνει ακινησία. Η οικογένεια Taylor family στην Enterprise Mobility διατήρησε, μέσα από γενιές, μια κουλτούρα βασισμένη στην εξυπηρέτηση πελατών, στις ισχυρές αξίες και στις μακροχρόνιες σχέσεις, ακόμη κι ενώ η επιχείρηση συνέχισε να εξελίσσεται. Η οικογένεια Walton family δείχνει πώς η διαρκής και ενεργή συμμετοχή με την πάροδο του χρόνου -ως βασικοί μέτοχοι και μέσω της εταιρικής διακυβέρνησης- μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση τόσο της κουλτούρας όσο και της στρατηγικής σαφήνειας, ακόμη και σε τεράστια κλίμακα.
Οι ισχυρές οικογενειακές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν με σοβαρότητα το θέμα της ηγεσίας. Γνωρίζουν πότε πρέπει να ηγηθεί ένα μέλος της οικογένειας και πότε η επιχείρηση εξυπηρετείται καλύτερα από εξωτερική διοίκηση. Η σαφής εταιρική διακυβέρνηση τους επιτρέπει να διατηρούν τον οικογενειακό τους χαρακτήρα, ενώ παράλληλα ενισχύονται ως θεσμοί. Αυτό που ξεχωρίζει αυτές τις επιχειρήσεις δεν είναι ότι αποφεύγουν την αλλαγή. Είναι ότι γνωρίζουν πώς να εξελίσσονται χωρίς να χάνουν τον πυρήνα της ταυτότητάς τους ή τις ρίζες της μέχρι τώρα επιτυχίας τους -σεβόμενες το παρελθόν τους, ενώ προσαρμόζονται σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο.
Γιατί η μακροπρόθεσμη ιδιοκτησία έχει σημασία σήμερα
Με την πάροδο του χρόνου, συνειδητοποίησα ότι υπήρχε ένα ολοένα μεγαλύτερο χάσμα ανάμεσα στον τρόπο με τον οποίο οι μακροπρόθεσμοι ιδιοκτήτες ήθελαν να χτίσουν τις επιχειρήσεις τους και στις επιλογές που συχνά είχαν στη διάθεσή τους. Πολλοί δεν αναζητούσαν την ταχύτερη ή πιο συναλλακτική λύση. Αναζητούσαν συμβουλές που να λαμβάνουν υπόψη το πλήρες πλαίσιο και συνεργάτες που να είναι ευθυγραμμισμένοι με τον τρόπο που ήθελαν να αναπτύσσονται σε βάθος χρόνου, δήλωσε ο Byron D. Trott, πρόεδρος και συνδιευθύνων σύμβουλος της BDT & MSD Partners.
Αυτός ο μακροπρόθεσμος προσανατολισμός φαίνεται ιδιαίτερα επίκαιρος σήμερα. Ζούμε σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική αβεβαιότητα, ραγδαίες τεχνολογικές αλλαγές και σημαντικές μεταβολές στις κεφαλαιαγορές. Σε αυτό το περιβάλλον, μπορεί να υπάρχουν ουσιαστικά πλεονεκτήματα στη διατήρηση της ανεξαρτησίας, είτε μέσω ιδιωτικής ιδιοκτησίας είτε μέσω δομών που διασφαλίζουν τη συνοχή και τον μακροπρόθεσμο έλεγχο.
Μπορεί κανείς να διακρίνει αυτή τη νοοτροπία σε εταιρείες που καθοδηγούνται από τους ιδρυτές τους, όπως αυτή του Michael Dell, όπου η μακροπρόθεσμη οπτική και η διάθεση να συνεχίσει να εξελίσσεται μέσα στις αλλαγές έχουν διαμορφώσει μια διαχρονική και αναπτυσσόμενη επιχείρηση.
Η δυνατότητα να επενδύεις μέσα στους οικονομικούς κύκλους, να λαμβάνεις αποφάσεις χωρίς τη συνεχή δημόσια πίεση και να παραμένεις προσηλωμένος στις μακροπρόθεσμες προτεραιότητες μπορεί να αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα.
Αυτό δεν εγγυάται την επιτυχία, ούτε υπάρχει ένα μοναδικό μοντέλο που να ταιριάζει σε κάθε επιχείρηση. Όμως, οι πιο ανθεκτικές οικογενειακές επιχειρήσεις τείνουν να είναι ξεκάθαρες σχετικά με το ποιοι είναι, τι αξίες έχουν και πώς θέλουν να αναπτύσσονται. Συχνά είναι πιο πειθαρχημένες απ’ όσο αντιλαμβάνονται οι εξωτερικοί παρατηρητές. Είναι πρόθυμες να περιμένουν, να πουν “όχι” και να δράσουν μόνο όταν οι συνθήκες είναι πραγματικά κατάλληλες. Αυτή η υπομονή δεν είναι παθητική. Σε πολλές περιπτώσεις, είναι ακριβώς αυτό που τους επιτρέπει να αντεπεξέρχονται σε περιόδους που δοκιμάζουν πιο αδύναμους θεσμούς.
Ταυτόχρονα, μια νέα γενιά ηγετών οικογενειακών επιχειρήσεων συμβάλλει στη διαμόρφωση του τρόπου με τον οποίο θα μοιάζουν στο μέλλον η μακροπρόθεσμη διοίκηση και ιδιοκτησία. Πολλοί φέρνουν μια διαφορετική εξοικείωση με την τεχνολογία, την εταιρική διακυβέρνηση, τις παγκόσμιες αγορές και τον φιλανθρωπικό αντίκτυπο, παραμένοντας παράλληλα συνδεδεμένοι με τις αξίες που καθόρισαν τις επιχειρήσεις τους.
Χτισμένες για να αντέχουν στον χρόνο
Καθώς οι ΗΠΑ πλησιάζουν τα 250 χρόνια από την ίδρυσή τους, αυτό το μοντέλο μακροπρόθεσμης ιδιοκτησίας μοιάζει ιδιαίτερα επίκαιρο. Πολλές από τις επιχειρήσεις αυτής της λίστας έχουν διαμορφώσει το επιχειρηματικό πνεύμα της χώρας εδώ και δεκαετίες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, για περισσότερο από έναν αιώνα. Αντανακλούν μια μορφή καπιταλισμού που δεν καθορίζεται μόνο από τη φιλοδοξία, αλλά και από την υπευθυνότητα. Σε μια επιχειρηματική κουλτούρα που συχνά εξυμνεί το καινούργιο, οι οικογενειακές επιχειρήσεις μάς υπενθυμίζουν την αξία της διαχρονικότητας.
Οι επιχειρήσεις που αντέχουν στον χρόνο δεν είναι αποτέλεσμα τύχης. Χτίζονται μέσα από πειθαρχία, ταπεινότητα και τη διάθεση προσαρμογής χωρίς απώλεια προσανατολισμού. Διατηρούνται χάρη σε ηγέτες που κατανοούν ότι η κληρονομιά δεν είναι κάτι που απλώς διαφυλάσσεται παθητικά, αλλά κάτι που κερδίζεται με την πάροδο του χρόνου.
Αυτή η λίστα αναγνωρίζει ακριβώς αυτό το επίτευγμα. Και ακόμη περισσότερο, αποτελεί μια υπενθύμιση της διαχρονικής σημασίας των επιχειρήσεων που έχουν χτιστεί για να διαρκούν.
