Aν και τα αποτελέσματα των τραπεζών για το 2025 εντυπωσίασαν πολλούς επενδυτές, το τραπεζικό σύστημα κινείται στο 2026 υπό το βάρος των δεδομένων της πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή και κυρίως υπό τον φόβο των πληθωριστικών πιέσεων που αναμένονται το επόμενο διάστημα.
Επτά εβδομάδες μετά από την έναρξη των εχθροπραξιών, η εικόνα που διαμορφώνεται έχει δυο όψεις: Από τη μία πλευρά ισχυρή κεφαλαιακή βάση και αυξημένη κερδοφορία, από την άλλη νέοι κίνδυνοι που μπορεί να επηρεάσουν τους τραπεζικούς ισολογισμούς.
Ο Φιλελεύθερος συγκέντρωσε τις εκτιμήσεις των τριών συστημικών τραπεζών στην Κύπρο για την στρατιωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, όπως αυτές περιγράφονται στις ετήσιες εκθέσεις τους, ποια δεδομένα δημιουργούν περισσότερο προβληματισμό και αν μπορούν να δώσουν μια ασφαλή πρόβλεψη για την επόμενη μέρα.
Τράπεζα Κύπρου
«Η νέα σημαντική κλιμάκωση το 2026 στη Μέση Ανατολή διαταράσσει τη γεωπολιτική ισορροπία και κλονίζει τις διεθνείς αγορές, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ενέργεια. Ενώ, τόσο η κυπριακή όσο και η παγκόσμια οικονομία εισέρχονται στην παρούσα κρίση από μια σχετικά ισχυρή αφετηρία, παρά τις υφιστάμενες εμπορικές και γεωπολιτικές εντάσεις, η νέα αυτή σύγκρουση αναμένεται να έχει επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας, καθώς η παραγωγή των κρατών του Κόλπου έχει ήδη επηρεαστεί, ενώ τα ναύλα έχουν ήδη αυξηθεί», αναφέρει στην ετήσια έκθεσή της η Τράπεζα Κύπρου. Δεδομένης της έκθεσης του συγκροτήματος σε τομείς της εγχώριας οικονομίας που ενδέχεται να επηρεαστούν, όπως ο τουρισμός και το εμπόριο, συνεχίζουμε να παρακολουθούμε στενά αυτές τις εξελίξεις», αναφέρει η Τράπεζα Κύπρου.
Οι επιπτώσεις, προσθέτει, θα επηρεάσουν με τη σειρά τους τον πληθωρισμό και τις ευρύτερες χρηματοοικονομικές συνθήκες, ωστόσο το μέγεθος των επιπτώσεων εξαρτάται σημαντικά από τη διάρκεια της σύγκρουσης. Ως εκ τούτου, επισημαίνεται στην έκθεση «η ποσοτικοποίηση των πιθανών επιπτώσεων παραμένει αβέβαιη, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά, των οικονομικών εξελίξεων, των αποτιμήσεων των περιουσιακών στοιχείων, των προσδοκιών για τα επιτόκια και των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Αντίστοιχα, ο πληθωρισμός και τυχόν ενέργειες κεντρικών τραπεζών θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια της σύγκρουσης και την επίδραση της νομισματικής πολιτικής, με τον πληθωρισμό που προέρχεται από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου να αναμένεται να διατηρήσει πιέσεις στα επιτόκια και να περιορίσει τις προσδοκίες για περαιτέρω χαλάρωση».
Σημειώνεται, ακόμα, ότι «η τρέχουσα σύγκρουση ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξημένη και παρατεταμένη γεωπολιτική αστάθεια, σε περιορισμούς στο εμπόριο, σε διαταραχή των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων, καθώς και σε αυξήσεις των τιμών ενέργειας, οι οποίες αναμένεται να εντείνουν τις πληθωριστικές πιέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, με παράλληλη ενδεχόμενη αρνητική επίδραση στις χρηματοοικονομικές αγορές και στην παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα. Πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις που απορρέουν από τις εξελίξεις αυτές, όπως η αντίδραση των κεντρικών τραπεζών ή η επάρκεια του ενεργειακού εφοδιασμού στην Ευρώπη, καθώς και ο οικονομικός αντίκτυπος αυτών, είναι δύσκολο να προβλεφθούν αλλά θα μπορούσαν να είναι σημαντικές».
Παρότι η άμεση έκθεση του συγκροτήματος στην περιοχή της Μέσης Ανατολής είναι περιορισμένη, η σύγκρουση ενδέχεται να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην κυπριακή οικονομία, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, αρνητικών επιδράσεων στον τομέα του τουρισμού, αυξήσεων στο κόστος εισαγωγών μέσω υψηλότερων ναύλων και επιπτώσεων στον τομέα διοικητικών υπηρεσιών, αυξήσεων στις τιμές ενέργειας με επακόλουθο πληθωριστικές πιέσεις, καθώς και διαταραχών στο εμπόριο, αναφέρει στην ετήσια έκθεση η Τράπεζα Κύπρου.
«Tο συγκρότημα παρακολουθεί συνεχώς τις τρέχουσες εξελίξεις, την επίδραση των προβλεπόμενων μακροοικονομικών συνθηκών και των γεωπολιτικών εξελίξεων στη στρατηγική του συγκροτήματος για την προληπτική διαχείριση των αναδυόμενων κινδύνων. Όπου είναι απαραίτητο, προτείνονται συγκεκριμένες λύσεις για τις επηρεαζόμενες εκθέσεις και συνεχίζεται η στενή παρακολούθησή τους. Επιπλέον σημειώνεται, « το συγκρότημα συμπεριλαμβάνει συναφή γεγονότα στα σενάρια προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, προκειμένου να αποκτήσει καλύτερη κατανόηση των πιθανών επιπτώσεων»,
Όμιλος Eurobank
Στην ετήσια έκθεσή του, ο όμιλος Eurobank, ο οποίος έχει παρουσία στην Κύπρο μέσω της Εurobank Ltd, αναφέρει ότι οι κυριότεροι μακροοικονομικοί κίνδυνοι και αβεβαιότητες για τους επόμενους 12 μήνες στην Ελλάδα και στην περιοχή μας σχετίζονται με τις γεωπολιτικές εντάσεις που προκαλεί ο πόλεμος στην Ουκρανία και η εύθραυστη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, ιδίως λόγω του πολέμου μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ/Ισραήλ στην περιοχή.
Η τελευταία αυτή εξέλιξη, επισημαίνει, «έχει αυξήσει δραστικά τη γεωπολιτική και οικονομική αβεβαιότητα παγκοσμίως και ιδιαίτερα σε κοντινές χώρες, έχει προκαλέσει αναταράξεις στο θαλάσσιο εμπόριο μέσω σημαντικών θαλάσσιων οδών της Μέσης Ανατολής -ιδίως στη διακίνηση ενεργειακών προϊόντων- και έχει ενισχύσει τη χρηματοπιστωτική αστάθεια».
Σε περίπτωση παρατεταμένης διάρκειας, τα επακόλουθα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα είναι πιθανό να ασκήσουν πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς και, σε ένα δυσμενές σενάριο, ακόμη και να ανακόψουν την αποπληθωριστική τάση των τελευταίων δύο ετών σε πολλές οικονομίες, την αυξημένη γεωπολιτική και οικονομική αβεβαιότητα που πηγάζει από αποφάσεις εξωτερικής και εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ και τις επιπτώσεις τους, άμεσες (π.χ. αυξημένη χρηματοοικονομική μεταβλητότητα στις αγορές μετοχών και ομολόγων).
Επίσης οι κίνδυνοι θα μπορούσαν να έχουν αρνητικές συνέπειες στον δημοσιονομικό σχεδιασμό του ελληνικού δημοσίου, καθώς θα μπορούσε να επιβραδύνει τον αναμενόμενο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης, στη ρευστότητα, στην ποιότητα του ενεργητικού, στην κεφαλαιακή επάρκεια και στην κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών. Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρεται στην ετήσια έκθεση, η διοίκηση και το διοικητικό συμβούλιο του ομίλου παρακολουθούν συνεχώς τις εξελίξεις στο μακροοικονομικό, χρηματοοικονομικό και γεωπολιτικό πεδίο καθώς και την εξέλιξη των βασικών δεικτών αξιολόγησης της ποιότητας του ενεργητικού και της ρευστότητας του ομίλου. Επίσης, έχουν διατηρήσει υψηλό το επίπεδο ετοιμότητάς τους ως προς τη λήψη αποφάσεων, πρωτοβουλιών και διαμόρφωση πολιτικών για την προστασία του κεφαλαίου, της ποιότητας ενεργητικού και της ρευστότητας του ομίλου καθώς και την εκπλήρωση στο μέγιστο δυνατό βαθμό, των στρατηγικών και επιχειρηματικών του στόχων σύμφωνα με το επιχειρηματικό σχέδιο για την περίοδο 2026-2028.
Παρακολουθεί και αξιολογεί ο όμιλος Alpha Bank
Σχετικά με τους γεωπολιτικούς κινδύνους που σχετίζονται με τον πιστωτικό κίνδυνο, ο όμιλος Alpha Bank στην ετήσια έκθεση αναφέρει ότι η τράπεζα αξιολογεί, παρακολουθεί και διαχειρίζεται τον γεωπολιτικό κίνδυνο παράλληλα με τις εξελίξεις στο εξωτερικό περιβάλλον, σύμφωνα με τις αντίστοιχες κατευθυντήριες γραμμές.
Η αναζωπύρωση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα στο Ιράν, το οποίο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες χώρες παραγωγής πετρελαίου, καθώς και στην Ερυθρά Θάλασσα, δυνατό να οδηγήσει, μεταξύ άλλων, σε αύξηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου και του μεταφορικού κόστους, καθώς και σε καθυστερήσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού με επακόλουθο την εκ νέου άνοδο του πληθωρισμού.
Η τράπεζα έχει υιοθετήσει μια σειρά μέτρων/αλλαγών σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο. Σε επίπεδο μεμονωμένων δανειοληπτών, ενισχύεται η επικοινωνία με τους πελάτες Wholesale Banking, προκειμένου να εντοπιστούν περιπτώσεις πελατών που επηρεάζονται από τα γεωπολιτικά γεγονότα, με έμφαση σε επιχειρήσεις που είτε εξαρτώνται άμεσα από συγκεκριμένες χώρες, λόγω του αντικειμένου της δραστηριότητάς τους, είτε δραστηριοποιούνται σε συγκεκριμένους ευαίσθητους τομείς. Επιπλέον, για τους πελάτες Wholesale Banking, πραγματοποιείται στενή παρακολούθηση σε επίπεδο Συμβουλίου μέσω ανάλυσης ευαισθησίας, προκειμένου να αξιολογηθούν τα επίπεδα ανθεκτικότητας.
