Η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου εκτός από την προμήθεια ηλεκτρισμού δραστηριοποιείται και στις αφαλατώσεις, με μία μονάδα να βρίσκεται στον Ηλεκτροπαραγωγό Σταθμό του Βασιλικού και η οποία τέθηκε σε λειτουργία το 2013, με τα έσοδα για τον οργανισμό να ανέρχονται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ανάλυση στοιχείων από τις ετήσιες εκθέσεις της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου, τα έσοδα ξεπερνούν από το 2013 μέχρι και το 2024, τα 169 εκατομμύρια ευρώ, με τα τελευταία χρόνια να παρατηρείται σημαντική αύξηση, αφού όλες οι αφαλατώσεις έχουν μπει σε πλήρη λειτουργία, εν αντιθέσει με το τι ίσχυε τα προηγούμενα χρόνια.
Μέχρι στιγμής το 2024 καταγράφεται ως το έτος με τα περισσότερα έσοδα για την ΑΗΚ με περισσότερα από 25 εκατομμύρια ευρώ (δεν έχει δημοσιευθεί ακόμα η ετήσια έκθεση του Οργανισμού για το 2025). Εάν σε αυτά εκτιμηθούν και τα έσοδα του 2025 τότε το ποσό φτάνει κοντά στα 200 εκατομμύρια ευρώ.
Τα χαμηλότερα έσοδα καταγράφηκαν το 2013, όταν πρωτολειτούργησε η μονάδα, τα οποία ξεπέρασαν τα 2,7 εκατομμύρια ευρώ.
Ειδικότερα:
2024: €25,7 εκατ.
2023: €20,6 εκατ.
2022: €19,9 εκατ.
2021: €13,5 εκατ.
2020: €8,5 εκατ.
2019: €13,7 εκατ.
2018: €15,5 εκατ.
2017: €13,6 εκατ.
2016: €12,7 εκατ.
2015: €9,2 εκατ.
2014: €14,5 εκατ.
2013: €2,8 εκατ.
Να σημειωθεί πως η μονάδα αφαλάτωσης στο Βασιλικό είναι δυναμικότητας 60.000 κυβικών μέτρων νερού ημερησίως. Το κόστος της ξεπέρασε τα 45,6 εκατομμύρια ευρώ, ενώ παράλληλα η λειτουργία της καθυστέρησε, αφού είχε προηγηθεί η έκρηξη στη Ναυτική Βάση του Μαρί τον Ιούλιο του 2011 που επέφερε σημαντικές ζημιές στις εγκαταστάσεις της μονάδας. Η δοκιμαστική λειτουργία της αντί το 2012 ξεκίνησε τελικά το καλοκαίρι του 2013, γι’ αυτό και τα έσοδα του 2013 είναι σχετικά χαμηλά.
Η ΑΗΚ ζητούσε από το 2018 να κάνει νέες αφαλατώσεις
Οι συντεχνίες της ΑΗΚ έχουν επαναφέρει το τελευταίο διάστημα το αίτημα τους για περαιτέρω δραστηριοποίηση του Οργανισμού στον τομέα των αφαλατώσεων. Αυτές οι φωνές έχουν ενταθεί ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα, αφού τόσο η ΑΗΚ όσο και οι συντεχνίες της δεν έχουν κρύψει την ενόχληση τους για το δικαίωμα που δόθηκε στη CYTA για δραστηριοποίηση της στον τομέα της ενέργειας.
Ο πρόεδρος της συντεχνίας ΕΠΟΠΑΗ-ΟΗΟ-ΣΕΚ της ΑΗΚ, Κυριάκος Ταφούνας, ανέφερε σε δηλώσεις του τις τελευταίες ημέρες πως από το 2018 υπήρχε πρόταση της ΑΗΚ για κατασκευή μεγάλης μονάδας αφαλάτωσης στη Μονή 60.000 τόνων και επέκταση κατά 40.000 τόνους της υφιστάμενης μονάδας των 60.000 τόνων που βρίσκεται στο Βασιλικό.
Κάτι που εξάλλου εντοπίζεται και στην ετήσια έκθεση της ΑΗΚ του 2018 και στο μήνυμα του τότε Προέδρου της Αρχής, Ανδρέα Μαραγκού. Συγκεκριμένα, όπως έγραφε ο κ. Μαραγκός στον προλογισμό της ετήσιας έκθεσης: «Πέρα από την παραγωγή, μεταφορά, διανομή και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, η ΑΗΚ διαθέτει υψηλού επιπέδου τεχνογνωσία στον χώρο της αφαλάτωσης. Άλλωστε σε όλους τους Ηλεκτροπαραγωγούς Σταθμούς υπάρχουν, από το 1953, ανάλογες μονάδες για σκοπούς ψύξης. Σημειώνεται, πως η ΑΗΚ λειτουργεί από το 2014 τη μεγαλύτερη Μονάδα Αφαλάτωσης στον Η/Σ Βασιλικού, με παραγωγή 60.000 κυβικών μέτρων νερού την ημέρα. Το Υπουργείο Γεωργίας και Φυσικών Πόρων, κάλεσε το Τμήμα Υδάτων να μελετήσει με την ΑΗΚ το ενδεχόμενο αύξησης της παραγωγής νερού στην υφιστάμενη μονάδα αφαλάτωσης. Παράλληλα, είναι αντικείμενο μελέτης η δημιουργία νέας μονάδας αφαλάτωσης στο Βασιλικό για ύδρευση και η κατασκευή νέων μονάδων αφαλάτωσης στη Μονή και στη Δεκέλεια για άρδευση».
Με τιμές ιδιώτη
Πάντως όπως έχει δημοσιευθεί ήδη, το τελευταίο διάστημα λήφθηκε η απόφαση όπως η ΑΗΚ προχωρήσει με την αύξηση της δυναμικότητας της μονάδας του Βασιλικού κατά 20.000 κυβικά μέτρα ημερησίως, φτάνοντας τα 80.000 κυβικά μέτρα, από τα 60.000 που παράγει σήμερα.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να ειπωθεί πως η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου πουλά προς το κράτος το αφαλατωμένο νερό με τιμές ιδιώτη, δηλαδή μέσω συμβολαίου με προκαθορισμένες τιμές οι οποίες αντιστοιχούν ή βρίσκονται κοντά και στα άλλα συμβόλαια που υπάρχουν με άλλες μονάδες αφαλάτωσης. Αυτό το αφαλατωμένο νερό δεν δίνεται ούτε δωρεάν, αλλά ούτε και σε πολύ χαμηλή τιμή σε σχέση με άλλες εγκαταστάσεις αφαλάτωσης που διατηρούν συμβόλαια με το κράτος.
