Αν η ΕΕ θέλει να καταστεί στρατηγικά αυτόνομη είναι πολύ σημαντικό να διαθέτει τους κατάλληλους πόρους, είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, σε δηλώσεις του κατά την άφιξή του στην άτυπη συνάντηση των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων της ΕΕ, την Παρασκευή, στη Λευκωσία.

Ανέφερε επίσης ότι η ΕΕ πρέπει να κάνει πολύ περισσότερα για να ενισχύσει τη συνεργασία της με τις χώρες της περιοχής και να αναβαθμίσει τη συνεργασία με στρατηγικό τρόπο, προσθέτοντας ότι θα συζητηθούν επίσης θέματα ενέργειας και το άρθρο 42.7.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη οι συζητήσεις χθες το βράδυ αφορούσαν τον τρόπο ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και θέματα ενέργειας, άμυνας και ασφάλειας.

«Και σήμερα, στο πλαίσιο αυτό, θα συζητήσουμε πώς θα ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητά μας. Είμαι πολύ χαρούμενος που θα υπογράψω μαζί με τον Πρόεδρο της Επιτροπής και τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον οδικό χάρτη ‘Μία Ευρώπη, Μία Αγορά’, ο οποίος θέτει πολύ συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και στόχους προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητά μας», συνέχισε.

Πρόσθεσε ότι, ταυτόχρονα, είναι πολύ σημαντικό, εάν η ΕΕ επιθυμεί να καταστεί στρατηγικά αυτόνομη να διαθέτει τους κατάλληλους πόρους, οπότε η σημερινή συζήτηση για το ΠΔΠ είναι πολύ σημαντική. «Προσδοκώ να έχουμε μια πολιτική και όχι τεχνική συζήτηση. Στόχος μας ως Προεδρία είναι να παρουσιάσουμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, έως τον Ιούνιο, ένα ώριμο διαπραγματευτικό πλαίσιο με πολύ συγκεκριμένα αριθμητικά στοιχεία», σημείωσε.

Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι είναι πολύ περήφανος που φιλοξενεί σήμερα τους ηγέτες της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, του Λιβάνου, της Συρίας και τον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου.

«Από τη χθεσινή συζήτηση κατέστη σαφές ότι πρέπει να κάνουμε πολύ περισσότερα για να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας με τις χώρες της περιοχής, να αναβαθμίσουμε τη συνεργασία μας με στρατηγικό τρόπο. Και στο πλαίσιο αυτό, το Σύμφωνο για τη Μεσόγειο για παράδειγμα, αποτελεί ένα πολύ σημαντικό πρώτο βήμα, πρέπει να κάνουμε πολύ περισσότερα, έχουμε κάποιες ιδέες και, ως χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην περιοχή, έχουμε κάποιες πολύ συγκεκριμένες προτάσεις να θέσουμε σήμερα επί τάπητος και προσβλέπω στις συζητήσεις μας», τόνισε.

Απαντώντας σε ερώτηση, ο Πρόεδρος είπε ότι η ΕΕ πρέπει να συνεργαστεί με τις χώρες της περιοχής, καθώς οι χώρες της περιοχής εμπιστεύονται την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Θέλουν να συνεργαστούν μαζί μας προκειμένου να επιτευχθεί μόνιμη αποκλιμάκωση. Όπως ανέφερα χθες το βράδυ, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί αποκλιμάκωση στην περιοχή χωρίς την ενεργό συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης», επεσήμανε.

Ερωτηθείς για άλλες προσπάθειες περαιτέρω ενίσχυσης των σχέσεων με τις χώρες της περιοχής, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε τα παραδείγματα της Αιγύπτου και της Ιορδανίας, προσθέτοντας ότι η ΕΕ πρέπει να ξεκινήσει συζητήσεις με τον Λίβανο για μια στρατηγική και συνολική συμφωνία.

«Πρέπει να συνεργαστούμε περισσότερο με το συριακό καθεστώς. Όπως γνωρίζετε εξακολουθούμε να επιβάλλουμε κυρώσεις κατά του συριακού καθεστώτος. Πρέπει να βρούμε έναν τρόπο, μια σταδιακή προσέγγιση για να τους βοηθήσουμε. Και ταυτόχρονα, αν ανταποκριθούν, θα ανταποκριθούμε και εμείς με την άρση των κυρώσεων. Έχουμε μια σειρά από ιδέες για τις χώρες της περιοχής. Μάλιστα, την επόμενη εβδομάδα, σχεδιάζω επίσης να επισκεφθώ τις χώρες του Κόλπου, τα ΗΑΕ, το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία, για να τις ενημερώσω σχετικά με τη σημερινή σύνοδο κορυφής και να δούμε πώς θα προχωρήσουμε μαζί», σημείωσε.

Σε ερώτηση σχετικά με την ενέργεια, είπε ότι χθες το βράδυ οι ηγέτες συζήτησαν για την ενεργειακή κρίση από δύο οπτικές.

Η πρώτη, εξήγησε, είναι τα βραχυπρόθεσμα μέτρα που παρουσιάστηκαν από την Επιτροπή και η συζήτηση θα συνεχιστεί. «Στην πραγματικότητα, αποφασίσαμε χθες το βράδυ να ζητήσουμε από τους υπουργούς Οικονομικών να συνεχίσουν τη συζήτηση. Τον Μάιο θα πραγματοποιηθούν δύο συνεδριάσεις του ECOFIN, μία τακτική στις 5 Μαΐου και μία άτυπη στην Κύπρο στις 22 και 23 Μαΐου, προκειμένου να επιστρέψουμε με πολύ συγκεκριμένες προτάσεις για βραχυπρόθεσμα μέτρα σχετικά με την ενεργειακή κρίση», επεσήμανε.

«Ταυτόχρονα, βλέπουμε τη γενική εικόνα. Χρειαζόμαστε μια μακροπρόθεσμη προσέγγιση και, στο πλαίσιο της επιθυμίας μας να γίνουμε στρατηγικά αυτόνομοι, η γενική εικόνα είναι η επίτευξη της ενεργειακής ένωσης. Σε αυτό το πλαίσιο, το δίκτυο, για παράδειγμα, το ενεργειακό δίκτυο, είναι πολύ σημαντικό και ως Προεδρία, αποτελεί προτεραιότητα και ελπίζουμε ότι θα έχουμε μια γενική συμφωνία προσέγγισης μέχρι τον Ιούνιο», πρόσθεσε.

Ερωτηθείς επίσης για το άρθρο 42.7, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι οι ηγέτες συμφώνησαν χθες το βράδυ ότι η Επιτροπή θα προετοιμάσει ένα σχέδιο ανταπόκρισης σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος ενεργοποιήσει το άρθρο 42.7.

«Υπάρχει μια σειρά από ερωτήματα στα οποία πρέπει να βρούμε απάντηση. Ας πούμε ότι η Γαλλία ενεργοποιεί το άρθρο 42.7. Ποιες χώρες θα είναι οι πρώτες που θα ανταποκριθούν στο αίτημα της γαλλικής Κυβέρνησης; Ποιες είναι οι ανάγκες της κυβέρνησης ή της χώρας που ενεργοποιεί το άρθρο 42.7; Όλα αυτά θα συμπεριληφθούν σε ένα σχέδιο, ώστε να γνωρίζουμε πότε και αν ένα κράτος μέλος ενεργοποιήσει το άρθρο 42.7, να έχουμε ένα επιχειρησιακό σχέδιο έτοιμο για εφαρμογή», εξήγησε.

Ερωτηθείς αν είναι ικανοποιημένος από τις συζητήσεις, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης απάντησε καταφατικά.

«Είμαι πολύ ικανοποιημένος από τη συζήτηση, είμαι πολύ ικανοποιημένος που όλα τα κράτη μέλη και τα κράτη μέλη που είναι μέλη του ΝΑΤΟ, αλλά και εκείνες οι χώρες που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ αναγνωρίζουν την ανάγκη να υπάρχει ένα επιχειρησιακό σχέδιο όταν ενεργοποιείται το άρθρο 42.7», κατέληξε.

Την ανάγκη ουσιαστικής αναβάθμισης άρθρου 42.7 Συνθηκών ΕΕ ανέδειξε ο Κ. Μητσοτάκης

Την ίδια ώρα, την ανάγκη ουσιαστικής αναβάθμισης και ενεργοποίησης του άρθρου 42.7 των Ευρωπαϊκών Συνθηκών ανέδειξε ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, σε δηλώσεις του προερχόμενος στην άτυπη Σύνοδο των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων της ΕΕ στη Λευκωσία.

Σύμφωνα με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, είναι πολύ σημαντικό ότι το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διεξάγεται σε αυτή τη χρονική συγκυρία στην Κύπρο.

«Είχαμε χθες την ευκαιρία να συζητήσουμε πώς μπορούμε να αναβαθμίσουμε ακόμα περισσότερο την έννοια της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Αυτονομίας αλλά και την έννοια της ευρωπαϊκής αμυντικής αλληλεγγύης. Η Ελλάδα και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες στάθηκαν στο πλευρό της Κύπρου όταν αυτή δέχθηκε επίθεση στα πλαίσια της σύρραξης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν. Θα έλεγα ότι αυτή ήταν η πρώτη έμπρακτη απόδειξη ότι η Ευρώπη μπορεί και μόνη της να σταθεί στο πλευρό χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που απειλούνται», ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης.

«Εδώ και αρκετό καιρό μιλώ για την ανάγκη να υπάρξει μια ουσιαστική αναβάθμιση και ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 των Ευρωπαϊκών Συνθηκών, τη ρήτρα δηλαδή αμοιβαίας συνδρομής, η οποία ουσιαστικά υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να συνδράμουν στο πλευρό οποιουδήποτε κράτους-μέλους δεχθεί κάποια επίθεση. Και θεωρώ πολύ σημαντικό το γεγονός ότι το θέμα αυτό έχει μπει πια για τα καλά στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και σίγουρα η Ελλάδα θα αξιοποιήσει την Ευρωπαϊκή Προεδρία του δεύτερου εξαμήνου του 2027 έτσι ώστε να αναβαθμίσει ακόμα περισσότερο αυτή τη συζήτηση», πρόσθεσε.

Ο κ. Μητσοτάκης είπε, επίσης, ότι οι ηγέτες θα έχουν την ευκαιρία σήμερα επίσης να συζητήσουν για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, αλλά και να προβούν σε μία αξιολόγηση των οικονομικών επιπτώσεων της παρατεταμένης σύρραξης στον Κόλπο.

«Η ελληνική Κυβέρνηση έχει σταθεί έμπρακτα στο πλευρό της ελληνικής κοινωνίας πάντα στα πλαίσια των δημοσιονομικών μας δυνατοτήτων, το γεγονός όμως ότι μπορούμε να παράγουμε πλεονάσματα, να μειώνουμε το χρέος μας, να κινούμαστε σε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και ταυτόχρονα να στηρίζουμε, στο μέτρο πάτα που μπορούμε την ελληνική κοινωνία, είναι μία ένδειξη της υγείας της ελληνικής οικονομίας”, ανέφερε.

«Ξέρω πολύ καλά ότι οι Έλληνες πολίτες δοκιμάζονται από την παρατεταμένη κρίση ακρίβειας, πάνω στην οποία έχει προστεθεί τώρα και η μεγάλη οικονομική αβεβαιότητα. Στεκόμαστε στο πλευρό τους στο μέτρο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων μας, χωρίς να υποσχεθούμε πράγματα τα οποία δεν μπορούμε να κάνουμε και χωρίς σε καμία περίπτωση να διαταράξουμε τη δημοσιονομική ισορροπία, η οποία αποτελεί και το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζουμε όλες τις υπόλοιπες πολιτικές μας», κατέληξε.

Τι ανέδειξαν ηγέτες ΕΕ πριν από τις συζητήσεις Άτυπης Συνόδου

Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, τα ζητήματα της ενέργειας και της βιωσιμότητας, καθώς και η κρίση στη Μέση Ανατολή ήταν τα κύρια θέματα που ανέδειξαν οι ηγέτες της ΕΕ στις δηλώσεις τους κατά την άφιξή τους στην Άτυπη Συνάντηση των Αρχηγών Κρατών ή Κυβερνήσεων της ΕΕ την Παρασκευή στη Λευκωσία.

Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να εντείνει ακόμη περισσότερο τη δέσμευσή της προς τον Λίβανο, προσθέτοντας ότι η Γαλλία θα διοργανώσει διάσκεψη για την παροχή στήριξης.

«Η αξιοποίηση όλων των συνεισφορών των Ευρωπαίων είναι πράγματι σημαντική, και αυτό θα αποτελέσει επίσης μια ευκαιρία για συντονισμό με τη Συρία, την Ιορδανία και άλλες χώρες, καθώς επηρεάζονται από την κατάσταση στην περιοχή. Συνεχίζουμε το έργο, τις διαπραγματεύσεις, την ειρήνη, τη σταθερότητα στον Λίβανο και την κυριαρχία του, καθώς και όλες τις εργασίες για τα Στενά του Ορμούζ που ξεκινήσαμε με μια γαλλοβρετανική πρωτοβουλία την περασμένη εβδομάδα. Πιστεύω ότι είναι προς το συμφέρον όλων μας να επανέλθει η σταθερότητα το συντομότερο δυνατόν και να καθησυχαστούν οι οικονομίες του κόσμου», σημείωσε.

Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι οι ηγέτες θα συζητήσουν σήμερα τα ευρωπαϊκά οικονομικά και το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχέδιο για τα έτη που αρχίζουν το 2028.

«Έχω ήδη πει στους συναδέλφους μου ότι θα πρέπει να θέσουμε νέες προτεραιότητες, και αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει επίσης να μειώσουμε τις δαπάνες σε άλλους τομείς του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Από τη σκοπιά της Γερμανίας, η αύξηση του χρέους είναι εκτός συζήτησης, και τα ευρωπαϊκά ομόλογα στην κεφαλαιαγορά είναι επίσης εκτός συζήτησης. Αυτή δεν είναι μια θέση που συμμερίζεται η Γερμανία, όπως γνωρίζουν οι συνάδελφοί μου. Πολλοί συμμερίζονται την άποψή μου, αλλά θα πρέπει να το συζητήσουμε σε βάθος σήμερα. Σε κάθε περίπτωση, αυτή είναι η θέση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, της γερμανικής ομοσπονδιακής Κυβέρνησης. Η Ευρώπη πρέπει να τα βγάλει πέρα με τα χρήματα που διαθέτουμε, και αυτό σημαίνει ότι πρέπει επίσης να θέσουμε νέες προτεραιότητες», τόνισε.

Από την πλευρά του, ο Ισπανός Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή αποδεικνύει την αποτυχία της ωμής βίας και την ανάγκη να γίνεται σεβαστό το διεθνές δίκαιο και η πολυμερής τάξη, προκειμένου να διαφυλαχθούν και να ενισχυθούν.

Όσον αφορά την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και των επιπτώσεών της στις τιμές, ανέφερε ότι η Ισπανία πάντα υποστήριζε τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων και την επίτευξη ενεργειακής αυτάρκειας, μέσω επενδύσεων στην ηλιακή, υδροηλεκτρική και αιολική ενέργεια, προσθέτοντας ότι, στη βάση αυτού, η χώρα έχει ζητήσει από την Επιτροπή μια πιο φιλόδοξη κοινή απάντηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Πρωθυπουργός της Τσεχίας, Αντρέι Μπάμπις, μίλησε για μια «πρακτική πρόταση και λύση» σχετικά με τη βιομηχανία, η οποία χρειάζεται μεγάλες ποσότητες ενέργειας η οποία είναι πολύ ακριβή, σημειώνοντας ότι «δεν είμαστε ανταγωνιστικοί έναντι άλλων κρατών όπως η Ασία ή οι Ηνωμένες Πολιτείες».

Η Πρωθυπουργός της Λετονίας, Εβίκα Σιλίνα, εξέφρασε την εκτίμησή της για την απόφαση της ΕΕ να χορηγήσει στην Ουκρανία δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ και να εγκρίνει το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, προσθέτοντας ότι «είναι πολύ σημαντικό σε αυτές τις γεωπολιτικά πολύ ταραχώδεις εποχές να διεξάγουμε μακρύτερες συζητήσεις, αλλά μπορούμε να υλοποιήσουμε ό,τι υποσχεθήκαμε».

Σημειώνοντας ότι οι χθεσινές συζητήσεις αφορούσαν τον τρόπο βελτίωσης του «εργαλείου» που παρουσίασε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είπε ότι «είναι καλό που θα έχουμε εργαλεία, επειδή οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται και, δυστυχώς, δεν γνωρίζουμε πόσο θα διαρκέσει η κρίση τόσο στο Ορμούζ όσο και στην Ουκρανία».

Η Πρωθυπουργός της Λετονίας δήλωσε σχετικά με το ΠΔΠ ότι για τη Λετονία είναι σημαντικό να βρεθούν άμεσα λύσεις για την ασφάλεια, διότι «με όλα όσα συμβαίνουν γεωπολιτικά, πιστεύω ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια πρέπει να ενισχυθεί», προσθέτοντας ότι «είναι σημαντικό να διαθέτουμε τις δικές μας δυνατότητες».

«Υπάρχει ένα αυξανόμενο ζήτημα ανταγωνιστικότητας στην περιοχή μας, επομένως το ΠΔΠ πρέπει να το αντιμετωπίσει. Για εμάς, η κινητικότητα και η ασφάλεια είναι σημαντικά θέματα στο ΠΔΠ» είπε, προσθέτοντας ότι ο αγροτικός τομέας ανησυχεί πολύ για το πώς θα τους επηρεάσει το επόμενο ΠΔΠ. «Πρέπει πραγματικά να βρούμε μια λύση μέχρι το τέλος του 2026. Διαφορετικά, θα υπάρξουν κενά και δεν μπορούμε να το αντέξουμε», σημείωσε.

ΚΥΠΕ