Τρεις ομιλητές στο Φόρουμ Πολιτικής της ΕΕ, τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις στο Κυπριακό, με μόνο τον εκπρόσωπο της ελληνοκυπριακής πλευράς να τοποθετείται ευθέως επί της ουσίας. Ο Τουρκοκύπριος διαπραγματευτής για το Κυπριακό δεν είπε λέξη για τη μορφή λύσης. Όσο δε για τον Χασίμ Ντιάν, τον εκπρόσωπο των Ηνωμένων Εθνών ήταν προσεκτικός να μη θιγεί καμιά εκ των δύο πλευρών.
Ο ειδικός αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και επικεφαλής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, Χασίμ Ντιάν, άφησε ανοιχτό το παράθυρο για ουσιαστικές εξελίξεις στο Κυπριακό, δηλώνοντας ότι ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ και η προσωπική απεσταλμένη του, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, «είναι πλήρως προσηλωμένοι στο να οικοδομήσουν πάνω στα πρόσφατα θετικά βήματα, με στόχο όλα τα μέρη να μπορέσουν να εμπλακούν σε ουσιαστικές πολιτικές συζητήσεις τους επόμενους μήνες».
Μιλώντας σε εκδήλωση στο Λήδρα Πάλας, με αφορμή τα 20 χρόνια εφαρμογής του Προγράμματος Βοήθειας της ΕΕ προς την τουρκοκυπριακή κοινότητα, ο Χ. Ντιάν χαρακτήρισε τις εξελίξεις από τον Οκτώβριο του 2025 «περιορισμένες αλλά ουσιαστικές», επισημαίνοντας μεγαλύτερη προθυμία και των δύο ηγετών να εμπλακούν σε διάλογο και να επιτύχουν συναίνεση σε μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Η τελευταία συνάντηση και ο ρόλος της UNFICYP
Ο Χασίμ Ντιάν χαρακτήρισε «ιδιαίτερα ενθαρρυντικό» το αποτέλεσμα της τελευταίας συνάντησης των δύο ηγετών, η οποία έλαβε χώρα την περασμένη Παρασκευή. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία-πλαίσιο για το συμβουλευτικό σώμα συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών, συμφώνησαν να εργαστούν για τη βελτίωση και διασφάλιση της τέλεσης θρησκευτικών λειτουργιών σε ολόκληρο το νησί, να προχωρήσουν σε συντονισμένη αντιμετώπιση της νόσου του αφθώδους πυρετού, καθώς και να εξετάσουν οικονομικά ζητήματα που αφορούν τον χαρακτηρισμό κυπριακών προϊόντων με ΠΟΠ και ΠΓΕ.
Ο κ. Ντιάν αναφέρθηκε επίσης στον συγκεκριμένο ρόλο που διαδραματίζει η ΟΥΝΦΙΚΥΠ στο παρασκήνιο της διαπραγματευτικής διαδικασίας. Επισήμανε ότι η ειρηνευτική δύναμη θα συνεχίσει να εργάζεται στενά με τις δύο πλευρές «για τη διατήρηση της ηρεμίας και της σταθερότητας εντός και γύρω από τη νεκρή ζώνη και για την ελαχιστοποίηση περιστατικών, ώστε οι εξελίξεις επί του εδάφους να μην αποσπούν την προσοχή των ηγετών από την ευρύτερη πολιτική διαδικασία». Η δήλωση αυτή αναδεικνύει τον διπλό ρόλο της UNFICYP: όχι μόνο ως παρατηρητή, αλλά ως ενεργού παράγοντα που διαχειρίζεται την τάση επί του εδάφους, προκειμένου να διατηρείται το πολιτικό κλίμα που επιτρέπει τη διαπραγμάτευση.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο κ. Ντιάν συνέδεσε τους εορτασμούς της Ημέρας της Ευρώπης με την κυπριακή πραγματικότητα, δηλώνοντας ότι «η ειρήνη, η συμφιλίωση, η αλληλεγγύη και η συνεργασία είναι αξίες ιδιαίτερα σημαντικές στην Κύπρο, όπου το ευρωπαϊκό εγχείρημα συνδέεται άμεσα με την αναζήτηση μιας συνολικής και διαρκούς λύσης στο Κυπριακό».
Μενελάου: Ομοσπονδία ή προβληματικό μέλλον
Ο Ελληνοκύπριος διαπραγματευτής Μενέλαος Μενελάου απευθυνόμενος στους συγκεντρωθέντες υπέδειξε πως «πρέπει διαρκώς να έχουμε κατά νου και να καθοδηγούμαστε από την ανάγκη να απαντήσουμε αποτελεσματικά το πιο πιεστικό ερώτημα» ρίχνοντας παράλληλα στο τραπέζι «το κρίσιμο δίλημμα για το μέλλον που αναπόφευκτα αντιμετωπίζουμε». Και αυτό, σύμφωνα με τον Μ. Μενελάου «είναι η επιλογή ανάμεσα σε μια ομοσπονδιακή, επανενωμένη Κύπρο με λειτουργικούς θεσμούς συναινετικής διακυβέρνησης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ή η συνέχιση ενός ανταγωνιστικού, συγκρουσιακού και βασισμένου στη σύγκρουση παραδείγματος που θα υποβάλει την Κύπρο σε ένα προβληματικό μέλλον».
Αναφερόμενος στη συνολική πορεία από το 2004, εξέφρασε την πεποίθηση ότι «βρισκόμαστε, όσο ουτοπικό κι αν ακούγεται σε κάποιους, σε μια αργή, σπειροειδή πορεία προς το συναινετικό μοντέλο». Ο κ. Μενελάου εξέφρασε επίσης αμφιβολία κατά πόσον, μετά τις μέχρι σήμερα ανεπιτυχείς προσπάθειες για συνολική διευθέτηση, η προοπτική επανένωσης θα παρέμενε ζωντανή χωρίς τη διάσταση που προσφέρει η συμμετοχή της Κύπρου στην ΕΕ. «Αυτή η δυνατότητα έθεσε τα θεμέλια όχι μόνο για ένα πλαίσιο πολιτικών, οικονομικής στήριξης και συμμετοχής για την τουρκοκυπριακή κοινότητα, αλλά και για την ανάπτυξη συνεργασίας, αλληλεπίδρασης και κοινών δραστηριοτήτων μεταξύ των ανθρώπων στην καθημερινή τους ζωή», σημείωσε.
Ντανά: Ούτε λέξη για τη μορφή λύσης
Αξιοσημείωτη ήταν η πλήρης απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στο πολιτικό πλαίσιο λύσης από τον Τουρκοκύπριο ειδικό αντιπρόσωπο, Μεχμέτ Ντανά. Ο ίδιος περιορίστηκε σε αναφορές για τη συνεισφορά του προγράμματος βοήθειας της ΕΕ σε τομείς όπως υποδομές, εκπαίδευση, περιβαλλοντική προστασία, δημόσια υγεία και πολιτιστική κληρονομιά- αναφέρθηκε μάλιστα ρητά στη χρηματοδότηση κοινών δράσεων, όπως το έργο της Επιτροπής Αγνοουμένων και της Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομιά. Ωστόσο, η μόνη αναφορά του στο μέλλον εστιάστηκε στο πώς η διεθνής κοινότητα και η ΕΕ μπορούν να συμβάλουν «στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης»- χωρίς να προσδιορίσει προς ποια κατεύθυνση και με ποιο τελικό στόχο.
