Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξήρε το έργο και τα αποτελέσματα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε την Παρασκευή με την ολοκλήρωση των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
Απευθυνόμενη στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, η κα. φον ντερ Λάιεν ευχαρίστησε την κυπριακή ομάδα για τη «σκληρή δουλειά», την «επιδέξια καθοδήγηση» και τα αποτελέσματα που πέτυχε κατά τη διάρκεια της Προεδρίας.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν ανέφερε ότι η Κυπριακή Προεδρία πραγματοποιήθηκε σε μία ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, επισημαίνοντας παράλληλα τον ρόλο της Κύπρου ως γέφυρας επικοινωνίας με τη Μέση Ανατολή.
Επισήμανε ότι η συμβολή της Λευκωσίας, συνέβαλε στη διατήρηση στενών επαφών της ΕΕ με την περιοχή, σε μία περίοδο κατά την οποία ο διάλογος ήταν ιδιαίτερα σημαντικός.
Αναφερόμενη στα αποτελέσματα της Κυπριακής Προεδρίας, η Πρόεδρος της Κομισιόν έκανε λόγο για πρόοδο σε βασικές ευρωπαϊκές προτεραιότητες, όπως η στήριξη προς την Ουκρανία, η διαδικασία διεύρυνσης της Ένωσης, η ανταγωνιστικότητα, η απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και η προώθηση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος επιστροφών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη διεύρυνση, σημειώνοντας ότι σημειώθηκε πρόοδος που, όπως είπε, «δεν είχε καταγραφεί εδώ και χρόνια».
Η κα. φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε επίσης τη συμφωνία που επιτεύχθηκε για την αναθεώρηση των κανόνων σχετικά με τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών, χαρακτηρίζοντάς την ως την πρώτη μεγάλη μεταρρύθμιση του πλαισίου αυτού εδώ και δύο δεκαετίες.
Συνεχάρη τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και την κυπριακή ομάδα για το έργο τους, σημειώνοντας ότι μπορούν να είναι υπερήφανοι για τα αποτελέσματα που πέτυχαν κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας.
Δωδεκάμηνες οι κυρώσεις
Αναφερόμενη στην Ουκρανία, η Πρόεδρος της Κομισιόν ανέφερε ότι καταγράφηκε πρόοδος, χαιρετίζοντας το άνοιγμα του πρώτου θεματικού συμπλέγματος κεφαλαίων στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία.
Όπως ανέφερε, η ίδια και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, συνεχάρησαν τον Ουκρανό Πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, για την εξέλιξη αυτή, την οποία χαρακτήρισε σημαντικό ορόσημο στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας. Πρόσθεσε ότι στόχος της ΕΕ είναι να ανοίξουν και άλλα διαπραγματευτικά συμπλέγματα.
Η κ. φον ντερ Λάιεν σημείωσε επίσης ότι οι ηγέτες συμφώνησαν στην ανανέωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας για περίοδο δώδεκα μηνών, αντί έξι, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα, κάνοντας λόγο για ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, ανέφερε ότι συνεχίζονται οι εργασίες για την ολοκλήρωση του 21ου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι να διατηρηθεί η πίεση προς τη Μόσχα, ενώ ταυτόχρονα η ΕΕ προετοιμάζεται και για το ενδεχόμενο έναρξης διαπραγματεύσεων.
Απαντώντας σε ερώτηση για τις προοπτικές επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας στην Ουκρανία, η κα. φον ντερ Λάιεν, είπε ότι τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαδικασία έχουν οι ίδιοι οι Ουκρανοί.
Όπως ανέφερε, οι «πραγματικοί αρχιτέκτονες μίας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης» είναι οι πολίτες και η ηγεσία της Ουκρανίας, επισημαίνοντας ότι το Κίεβο διατηρεί τον πρώτο λόγο και τον έλεγχο οποιασδήποτε διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι η Ρωσία θα αναγκαστεί αργά ή γρήγορα να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αποδίδοντας την προοπτική αυτή, μεταξύ άλλων, στην πίεση που ασκούν οι ευρωπαϊκές κυρώσεις.
Σύμφωνα με την Πρόεδρο της Κομισιόν, όταν ξεκινήσει μία τέτοια διαδικασία, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να παρουσιάσει ενιαία θέση απέναντι στη Μόσχα. Όπως δήλωσε, θα είναι αναγκαίο να σταλεί ένα κοινό ευρωπαϊκό μήνυμα προς τον Ρώσο Πρόεδρο, στο πλαίσιο των μελλοντικών διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου.
Εργαλειοθήκη εμπορικής άμυνας
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την πρόθεση της Επιτροπής να ενισχύσει την εργαλειοθήκη εμπορικής άμυνας της ΕΕ, η Πρόεδρος της Κομισιόν ανέφερε ότι το νέο εργαλείο διαφοροποίησης που εξετάζεται θα έχει δύο βασικά χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, το πρώτο είναι ότι το εργαλείο θα είναι ουδέτερο ως προς τη χώρα, ενώ το δεύτερο ότι θα στοχεύει στη διευκόλυνση των επιχειρήσεων ώστε να μειώνουν τους κινδύνους ταχύτερα.
Η κα. φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι η διαδικασία μείωσης κινδύνων από πλευράς επιχειρήσεων, εξελίσσεται με αργούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια, παρά το γεγονός ότι οι σχετικοί κίνδυνοι ήταν ήδη εμφανείς.
Σύμφωνα με την Πρόεδρο της Επιτροπής, οι επιχειρήσεις δεν αντέδρασαν με την απαραίτητη ταχύτητα και επάρκεια στις μεταβαλλόμενες συνθήκες, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη δημιουργία πρόσθετων εργαλείων στήριξης.
Αναφερόμενη στο ενδεχόμενο χρήσης του νέου μηχανισμού, η κα. φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι το ιδανικό σενάριο θα ήταν να μη χρειαστεί ποτέ να ενεργοποιηθεί, εφόσον οι συνθήκες βελτιωθούν.
Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν
Παράλληλα, η Πρόεδρος της Κομισιόν χαρακτήρισε σημαντική εξέλιξη την ενδιάμεση συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι δημιουργεί προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της απρόσκοπτης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Πρόκειται για μία σημαντική ευκαιρία, σημείωσε, να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες που σχετίζονται με τα βαλλιστικά του προγράμματα και τις περιφερειακές του δραστηριότητες και να προωθηθούν η ειρήνη και η ασφάλεια σε ολόκληρη την περιοχή.
Όπως ανέφερε, η κρίση ανέδειξε την ανάγκη η παγκόσμια οικονομία να μην εξαρτάται από γεωπολιτικές εξελίξεις, επισημαίνοντας τη σημασία ανάπτυξης εναλλακτικών εμπορικών και μεταφορικών διαδρόμων, όπως ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).
Η κα. φον ντερ Λάιεν δήλωσε ακόμη ότι η ΕΕ θα επιδιώξει περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας της με τους εταίρους της στον Κόλπο και ότι το θέμα θα επανέλθει στην ατζέντα των επόμενων επαφών με τις χώρες της περιοχής.
Αναφερόμενη στον Λίβανο, εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις στη χώρα, τονίζοντας ότι η σταθερότητα και η ειρήνη στη Μέση Ανατολή προϋποθέτουν έναν σταθερό και κυρίαρχο Λίβανο. Παράλληλα, δήλωσε ότι η ΕΕ στηρίζει τις προσπάθειες της λιβανικής ηγεσίας για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, ενώ υπογράμμισε ότι το Ισραήλ οφείλει να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.
ΕΕ-Κίνα
Στο οικονομικό πεδίο, η Πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε στις συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της συνόδου της G7 και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετικά με τις παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες και τις υπερβάλλουσες παραγωγικές δυνατότητες.
Όπως σημείωσε, οι εισαγωγές από την Κίνα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν κατά 45% τα τελευταία πέντε χρόνια, ενώ το 2025 η ΕΕ κατέγραψε εμπορικό έλλειμμα ύψους 360 δισ. ευρώ με την Κίνα, το μεγαλύτερο στην ιστορία των διμερών εμπορικών σχέσεων.
Σύμφωνα με την κα. φον ντερ Λάιεν, η πρόκληση δεν αφορά μόνο τις χαμηλού κόστους εισαγωγές, αλλά και τις υπερβάλλουσες παραγωγικές δυνατότητες που επηρεάζουν την ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν ανέφερε ότι οι συζητήσεις μεταξύ των ηγετών κατέδειξαν στήριξη στη συνέχιση της πολιτικής διαφοροποίησης και μείωσης των κινδύνων στις σχέσεις με την Κίνα.
Παράλληλα, είπε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να προστατεύει την εσωτερική της αγορά από αθέμιτες πρακτικές, αξιοποιώντας πιο ενεργά τα διαθέσιμα εμπορικά και αμυντικά εργαλεία της.
Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο
Σε ό,τι αφορά το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, η Πρόεδρος της Κομισιόν δήλωσε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέληξε σε συμφωνία για τη νέα αρχιτεκτονική του προϋπολογισμού, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη σημαντικό βήμα προς τα εμπρός.
Όπως ανέφερε, η συμφωνία καταδεικνύει ότι τα κράτη μέλη συμμερίζονται τη φιλοδοξία της Κομισιόν για έναν απλούστερο και περισσότερο προσαρμοσμένο στις μελλοντικές ανάγκες ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Η κα. φον ντερ Λάιεν σημείωσε επίσης ότι, χάρη στην εργασία της Κυπριακής Προεδρίας, έχει πλέον διαμορφωθεί για πρώτη φορά διαπραγματευτικό πλαίσιο («negotiating box») με συγκεκριμένα στοιχεία και αριθμούς, το οποίο συνιστά σταθερή βάση για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων από την επόμενη Προεδρία.
