Αντρέας Καλλή: Ελευθερία σημαίνει να πηγαίνεις όπου αγαπάς

Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Με βάση τη Λάρνακα, ο Αντρέας Καλλή πλάθει νέους κόσμους έξω από τα συμβατικά πλαίσια, μέσα από μια σειρά κινητικά γλυπτά και ζωγραφικά έργα.

Με αφορμή τη νέα εικαστική του πρόταση στην Art Seen, σχολιάζει ότι τα σμήνη κινητικών πουλιών που χαρακτηρίζουν τα έργα του, οδηγούν στην σταδιακή αποδέσμευση από ό,τι κρατά το σώμα και τη μνήμη κοντά στο έδαφος.

-Το «Μέλλον του παρελθόντος» είναι ο τίτλος της νέας σου έκθεσης στην Art Seen. Πιστεύεις ότι το παρελθόν μπορεί να μας κάνει σοφότερους για το μέλλον; Παρατηρώ ότι υπάρχει μεγάλη προσωπική ανάγκη, αλλά πιστεύω και μια συνολική ανάγκη από την κοινωνία των ανθρώπων, για τη δημιουργία ενός νέου ανθρωπιστικού πολιτισμικού ρεύματος. Θέτω σε αναζήτηση τις αξιακές και ηθικές βάσεις αυτής της αλλαγής, για μια κατανόηση της σχέσης του εαυτού μας με τον κόσμο. Αντλώ γνώση και εμπειρία από το παρελθόν, αλλά ταυτόχρονα προσβλέπω σε ένα μέλλον που συμμετέχουμε ενεργά στη διαμόρφωσή του, εφόσον ο άνθρωπος αναμορφωθεί εσωτερικά ώστε να αντιληφθεί το πραγματικό νόημα της ελευθερίας. Μια λέξη τόσο όμορφη, που για μένα σημαίνει να πηγαίνεις εκεί όπου αγαπάς.

-Αντλείς έμπνευση και από τον Καβάφη. Τι σε συγκινεί στο έργο του; Είναι υπέροχο να μπορείς να «συνομιλείς» με ανθρώπους του πνεύματος και των τεχνών μέσα από το έργο τους· είναι σαν να ανοίγεις χώρο για νέους συνοδοιπόρους, με τους οποίους μπορεί να ταυτιστείς και να εισπράξεις πληροφορία και έμπνευση, κάνοντας έτσι το προσωπικό σου ταξίδι πιο πλούσιο και πιο μεγάλο. Μέσα στις αναφορές και στις μελέτες μου περιλαμβάνω πολλούς σπουδαίους διανοούμενους και ερευνητές, από τον Καβάφη και τον ψυχαναλυτή Καρλ Γιουνγκ μέχρι τον αγαπημένο μου αστροφυσικό Μάνο Δανέζη.

-Τα πουλιά διατρέχουν διάφορες εγκαταστάσεις σου. Τι συμβολίζουν για σένα; Θα απαντήσω με ένα κομμάτι από το κείμενο της ιστορικού τέχνης Νίκης Παπασπύρου για το έργο της έκθεσης «Το Πνεύμα της Ελπίδας», μια εγκατάσταση που διαγράφει στον χώρο την πορεία ενός σμήνους πουλιών που παίρνει ύψος και απομακρύνεται. «…Το πέταγμα αυτού του μηχανικού σμήνους γίνεται μορφή της ελευθερίας: όχι ως αιφνίδια φυγή, αλλά ως σταδιακή αποδέσμευση από ό,τι κρατά το σώμα και τη μνήμη κοντά στο έδαφος. Η επαναληπτική κίνηση δεν αναπαριστά απλώς την πτήση· την καθιστά εμπειρία προσμονής και μοιάζει να διαστέλλει τον χώρο, ανοίγοντας μια δίοδο προς μια διαφορετική εκδοχή της ζωής». Ίσως ο συμβολισμός έγκειται στο ταξίδι της απελευθέρωσης, της ουσιαστικής αλλαγής, της πνευματικής και ψυχικής ανάτασης και επανάστασης προς την ελευθερία.

-Ποιο είναι το ζητούμενο κάθε φορά που αρχίζεις ένα νέο έργο; Μελετώντας σύμβολα –εικόνες και εσωτερικούς ψυχισμούς μου–, προσπαθώ να δημιουργήσω εικαστικές ιστορίες αυτού του κόσμου, με μια λυρική αλληγορία και μεταφορά από το νοητό πεδίο προς το αισθητό επίπεδο, όπου πνεύμα και ύλη συνυπάρχουν. Αναλύω έτσι τους ανθρώπινους και κοσμικούς σταθμούς της ψυχικής μου πορείας, σε μια προσπάθεια να κατανοήσω καλύτερα τον εαυτό μου και το περιβάλλον όπου ζω.

-Σε ποιο βαθμό οι προσωπικές σου μνήμες και η τοπιογραφία της Κύπρου έχουν επηρεάσει τη δουλειά σου; Έχω μεγαλώσει στην επαρχία Λάρνακας με μια οικογένεια-λάτρη της φύσης, με έναν παππού γεωργό, από τον οποίο έχω πάρει το όνομά μου, που μπορώ να πω ότι ήταν και ο μυητής μου στον κόσμο της φύσης. Ήρθα από πολύ νωρίς σε επαφή με το φυσικό περιβάλλον, το οποίο ήταν άλλωστε και το φυσικό πλαίσιο για τις προηγούμενες γενιές. Αυτό ίσως ήταν και το ομορφότερο δώρο που εισέπραξα ως παιδί: το να γνωρίσω, να αγαπήσω, να περπατήσω αλλά και να ζήσω από κοντά τη φύση και τη λειτουργία της, και από όλες τις εικόνες και τα σύμβολα που την αποτελούν, να μπορώ να αντλήσω έμπνευση χτίζοντας νέους κόσμους μέσα από την εικόνα.

-Τα έργα αναπτύσσουν ένα διάλογο με τον χώρο της Art Seen όπου παρουσιάζεις τη νέα σου έκθεση… Με βάση την ανάγκη για τη συγκεκριμένη αναζήτηση στο εικαστικό οικοδόμημα που προσπάθησα να αφηγηθώ, έπαιξε ρόλο ο χώρος της γκαλερί. Η ιδιοκτήτρια της Art Seen και επιμελήτρια της έκθεσης, Μαρία Στάθη, με την ατέρμονη φροντίδα, τη γνώση αλλά και έναν δημιουργικό διάλογο, έδωσε ζωτικής σημασίας μορφή στο στήσιμο των έργων στην γκαλερί. Ο χώρος χωρίζεται σε δύο επίπεδα: στο ισόγειο, όπου συναντάμε έναν πιο εσωστρεφή διάλογο των έργων, για σχέσεις και συμπλέγματα του εσωτερικού κόσμου, όπου ο επισκέπτης θα βιώσει μια σειρά από κινητικά γλυπτά ως κεντρικό άξονα. Στη συνέχεια έχουμε τη σκάλα που οδηγεί προς τον επάνω όροφο, η οποία λειτουργεί ως κατώφλι, σηματοδοτώντας το πέρασμα από την εσωτερική αναδίπλωση σε μια αίσθηση ελευθερίας. Με έργα που ξεδιπλώνουν την ανάταση της ψυχής, αλλά και μια συνάντηση του εαυτού με έντονα στοιχεία μιας φαντασιακής παιδικότητας.

-Τι σε έφερε κοντά στην τέχνη; Η μητέρα μου με πήγαινε σε σχολή ζωγραφικής γύρω στην ηλικία των επτά, και ακόμη θυμάμαι το πεταλούδισμα στο στομάχι από τη χαρά και τον ενθουσιασμό μου, βιώνοντας το περιβάλλον της Τέχνης. Ο δε πατέρας μου, έχοντας επαφή με κατασκευές παντός είδους, είχε στο ενεργητικό του και μια ατομική έκθεση κεραμικής–ζωγραφικής στο δημοτικό σχολείο του Αγίου Θεοδώρου στην επαρχία Αμμοχώστου· ήταν και είναι από τους πρώτους μου δασκάλους στην επαφή με το αντικείμενο σαν έργο ή σαν κατασκεύασμα. Έτσι, δεν ήταν δύσκολο για ένα παιδί να βγει μπροστά και να αποφασίσει από πολύ νωρίς ότι ήθελε αυτό το δημιουργικό πλαίσιο να είναι και ο κεντρικός του άξονας ενασχόλησης.

-Ξεκίνησες τις σπουδές σου στην Καλών Τεχνών της Αθήνας με ζωγραφική και στη συνέχεια προχώρησες με τα κινητικά γλυπτά. Πώς οδηγήθηκες σ’ αυτά; Οι πολλές ώρες ζωγραφικής και ελεύθερου σχεδίου που απαιτούσαν οι σπουδές μου, από την προετοιμασία ήδη για τις εξετάσεις, μου έδωσαν μια εξοικείωση και αυτοπεποίθηση στον τομέα της ζωγραφικής. Είχα την τύχη να είμαι στο Ε’ εργαστήριο της σχολής Καλών Τεχνών, με καθηγητή τον Δημήτρη Σακελλίωνα, έναν πολύ προικισμένο δάσκαλο. Με ένα πειραματικό τρόπο, μέσω διαφόρων ασκήσεων και αναζητήσεων, με μεγάλες παρουσιάσεις, ερμηνείες και αναλύσεις των έργων μας, μας έβαζε σε ένα ταξίδι εξερεύνησης του μη συμβατικού, να ξεβολευτούμε έτσι ώστε να ανακαλύψουμε τις πραγματικές μας προθέσεις, στην εικόνα αλλά και στο νόημα που αναζητούσαμε. Άρχισα να πειραματίζομαι με τις εικόνες και να εισάγω την τρίτη διάσταση, και κατ’ επέκταση την προσθήκη κίνησης. Σημαντικό ρόλο έπαιξαν και τα βιβλία της σχολής, αλλά και οι προσωπικές σχέσεις και συζητήσεις με συμφοιτητές και φίλους, μια αλληλεπίδραση που βοηθά να γεμίσεις γρήγορα «αποσκευές». Αυτή ήταν η αφετηρία ενός μεγαλύτερου ταξιδιού στον χώρο των εικόνων.

-Έχεις ως βάση σου τη Λάρνακα, μια πόλη η οποία έχει μια ανοδική πορεία σε ό,τι αφορά την πολιτιστική ανάπτυξη. Πώς βλέπεις αυτή την κινητικότητα; Η Λάρνακα είναι η βάση μου. Εδώ έχω το εργαστήριό μου, όπου το περιβάλλον μου επιτρέπει να είμαι δημιουργικός. Η Λάρνακα αλλάζει, όπως λένε· γίνονται διάφορες προσπάθειες και από μονάδες ανθρώπων αλλά και από δημιουργικές ομάδες να καταθέσουν όλοι κάτι, για ένα καλύτερο πολιτιστικό περιβάλλον αλλά και μια καλύτερη σχέση με την τέχνη και την πόλη. Έχει, πιστεύω, μια πολύ καλή ευκαιρία η Λάρνακα να πάρει μια ωραία πορεία, σε μια εποχή όπου η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει και ως φάρμακο για την ψυχή και την αισθητική του ανθρώπου. Είμαι αισιόδοξος ότι μέσα σε αυτό το διαρκές παρόν που ζούμε θα μπορούμε να χτίσουμε ένα καλύτερο μέλλον, ότι είμαστε οι σχεδιαστές αυτού του κόσμου, προερχόμενοι όλοι από μικρά ή μεγάλα χωριά.

Info