«Η παράδοση εκ νέου»: Ανοίγει τις πύλες της στα Ιωάννινα με έντονη κυπριακή παρουσία.
Η Μπιενάλε Δυτικών Βαλκανίων είναι μια νέα καλλιτεχνική και πολιτιστική διοργάνωση που πραγματοποιείται για πρώτη φορά στα Ιωάννινα από τις 11 μέχρι τις 14 Οκτωβρίου. Με σύνθημα «η παράδοση εκ νέου», όραμα της διοργάνωσης είναι να επικαιροποιήσει την άυλη πολιτιστική κληρονομιά και τις αξίες της κοινότητας, σε σύνδεση με τη σύγχρονη τέχνη και τις νέες τεχνολογίες.
Έντονη είναι η κυπριακή παρουσία, ειδικότερα στη μια από τις τρεις θεματικές εκθέσεις της διοργάνωσης, αυτή με τίτλο «Weaving Europe, Weaving Balkans», την οποία επιμελείται η δρ Έφη Κυπριανίδου. Η έκθεση αυτή άνοιξε στις 5 Οκτωβρίου στο Μέκειο Οικοτροφείο Ιωαννίνων και θα διαρκέσει μέχρι τις 20 του μήνα.
Η Μπιενάλε εστιάζει σε έργα που διερευνούν τις έννοιες του άυλου και της επανάχρησης, πειραματίζονται με τις συνεργατικές πρακτικές, τα νέα μέσα και επιδιώκουν την έρευνα πεδίου. Το πρόγραμμα εστιάζει στην Ελλάδα και τα Δυτικά Βαλκάνια για την πρώτη διοργάνωση, με επέκταση στις κοινότητες του ευρωπαϊκού και διεθνούς χώρου για τη συνέχεια. Σημαντικός στόχος είναι και η διερεύνηση των δυνατοτήτων για δημιουργία Εικονικού Μουσείου Ψηφιακής Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, οι βάσεις του οποίου θα τεθούν κατά τη λήξη του συνεδρίου «Άυλες Συναντήσεις».
Οι χώρες συμμετοχής (αλφαβητικά) είναι: Αλβανία, Βουλγαρία, Βοσνία – Ερζεγοβίνη, Γερμανία, Ελλάδα, ΗΠΑ, Ιταλία, Κύπρος, Μαυροβούνιο, ΠΓΔΜ, Σερβία. Διευθυντής της διοργάνωσης είναι ο Χρήστος Δερμεντζόπουλος.
Η κεντρική εκδήλωση εμπνέεται από το βαλκανικό παραδοσιακό πανηγύρι, λειτουργώντας παράλληλα ως υπαίθριο εργαστήριο κατασκευής και εκμάθησης για τη δημιουργία εγκαταστάσεων που μπορούν να παραμείνουν ως δομές στον αστικό ιστό και να φιλοξενήσουν δραστηριότητες από κοινότητες και ομάδες. Σαν ένα ανοιχτό εργαστήριο στον δημόσιο χώρο, η κεντρική εκδήλωση θα φιλοξενήσει εγκαταστάσεις μεγάλων διαστάσεων, με σκοπό να συνδεθούν τεχνικές, μέσα και αναπαραστάσεις: από την παραδοσιακή τεχνική της πέτρας μέχρι τις φουσκωτές εγκαταστάσεις και τις ανοιχτές σχεδιαστικές δομές.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τρεις εκθέσεις που ερευνούν τα πεδία συνάντησης της σύγχρονης τέχνης και τεχνολογίας με την παράδοση, μέσα από την επιμελητική και καλλιτεχνική πρακτική: «Common Myths», «Sonic Minds» και «Weaving Europe, Weaving Balkans». Οι θεματικές που παρουσιάζονται είναι η τέχνη της υφαντικής και πλεκτικής με νέα μέσα, σύγχρονες αναπαραστάσεις του μύθου και των συλλογικών αφηγήσεων, καθώς και η μνημονική διάσταση του ήχου μέσα από τις έννοιες της προφορικότητας, της τεχνικής καταγραφής και του αρχείου.
«Weaving Europe, Weaving Balkans»
Στην έκθεση «Υφαίνοντας την Ευρώπη, Υφαίνοντας τα Βαλκάνια» συμμετέχουν οι καλλιτέχνες Κλίτσα Αντωνίου, Γιούλα Χατζηγεωργίου, Χρίστος Αβραάμ, Κυριάκος Κουσουλίδης και Ανδρέας Σάββα από την Κύπρο, Νίκος Γυφτάκης από την Ελλάδα, η εικαστική συνέργεια OPA (Obsessive Possessive Aggression) των Σκοπιανών Σλομποντάνκα Στεβτσέσκα και Ντένις Σαραγκινόφσκι, καθώς και η διεθνούς φήμης Βόσνια εικαστικός και ιστορικός της αρχιτεκτονικής Άζρα Ακσαμίγια, διευθύντρια του MIT Future Heritage Lab και αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πρόγραμμα Τέχνης, Πολιτισμού και Τεχνολογίας του MIT. Η Έφη Κυπριανίδου υπογράφει επιμέλεια και σύλληψη, τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό η Μυρτώ-Μαρία Βορεάκου και την εγκατάσταση των έργων οι Γιώργος Λάζογλου και Κυριάκος Κουσουλίδης. Η έκθεση άνοιξε στις 5 Οκτωβρίου στο Μέκειο Οικοτροφείο Ιωαννίνων και θα διαρκέσει μέχρι τις 20 του μήνα.
Στοχεύει στην κριτική εξέταση της ιστορίας και της σημειωτικής της υφαντικής. Ξεκινώντας από την τέχνη της υφαντικής, που απαντάται ήδη από την αρχαιότητα, η έκθεση διερευνά τους συσχετισμούς ανάμεσα στην ιστορικά διαμορφωμένη γλώσσα της υφαντικής και στις σύγχρονες εικαστικές πρακτικές, ιδίως αυτές που βασίζονται στην ψηφιακή τεχνολογία και τα νέα μέσα. Σύμφωνα με την επιμελήτρια, η υφαντική προσεγγίζεται τόσο ως μια πρακτική άρρηκτα δεμένη με την ιστορία της Ηπείρου και των Βαλκανίων, αλλά και ως ένα μεταφορικό σχήμα που περιγράφει την αδιάκοπη προσπάθεια για την οικοδόμηση της αποκαλούμενης ευρωπαϊκής ταυτότητας. To project καταπιάνεται παράλληλα με την οικοδόμηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας, η οποία μεταβάλλεται συνεχώς, χωρίς να αναφέρεται σε μια αδιαμφισβήτητη και συνεχή ιστορική πραγματικότητα.
Την έκθεση συνοδεύει η έκδοση ενός καταλόγου στον οποίο παρουσιάζονται τα έργα των καλλιτεχνών ενώ στην εισαγωγή συζητείται η πρακτική της υφαντικής ως αφετηρία για τη διερεύνηση της έννοιας της ύφανσης ως πολιτισμικής, πολιτικής και κοινωνικής πρακτικής.
Κλίτσα Αντωνίου, «Parallelotopias: Horizon Line», 2012.
Άζρα Ακσαμίγια, «Palimpsest of ’89», 2017.
Ανδρέας Σάββα, «Νέφη», 2018.
Χρίστος Αβραάμ, «A map of Truth and Beliefs», 2017.
Νίκος Γυφτάκης, «Balkan Epos».
