Η νέα Κρατική Πινακοθήκη- ΣΠΕΛ ανοίγει τις πύλες της για το κοινό την Πέμπτη με την έκθεση «Χριστόφορος Σάββα: Πρόωρα παρών». Την Τετάρτη πραγματοποιήθηκε εκδήλωση- ξενάγηση για τους εκπροσώπους του τύπου στον χώρο της έκθεσης. 

Μια νέα σελίδα στην ιστορία της Κυπριακής Σύγχρονης Τέχνης ανοίγει από την Πέμπτη με τα εγκαίνια της νέας Κρατικής Πινακοθήκης – ΣΠΕΛ. Ο καινούργιος αυτός χώρος ανοίγει για πρώτη φορά τις πύλες του, με μια μεγάλη ερευνητική έκθεση αφιερωμένη στον Χριστόφορο Σάββα (1924–1968), σε επιμέλεια του Γιάκοπο Κριβέλι Βισκόντι, ο οποίος θα είναι επιμελητής της κυπριακής συμμετοχής στην Μπιενάλε Βενετίας, αλλά και επιμελητής της επόμενης Μπιενάλε του Σάο Πάολο.

Η έκθεση που συγκεντρώνει συνολικά 130 έργα από 50 ιδιωτικές συλλογές και από την Κρατική Πινακοθήκη, αποτελεί συνδιοργάνωση του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, Πολιτιστικές Υπηρεσίες και του Point Centre for Contemporary Art στη Λευκωσία, και υλοποιείται σε συνάρτηση με τη συμμετοχή της Κύπρου στην 58η Μπιενάλε Βενετίας (Μάιος – Νοέμβριος 2019), η οποία θα είναι αφιερωμένη στον Χριστόφορο Σάββα.

Σύμφωνα με τη Λούλη Μιχαηλίδου, Μορφωτική Λειτουργό στις Πολιτιστικές Υπηρεσίες, η έκθεση υλοποιείται με την ευκαιρία της διπλής πεντηκοστής επετείου που σχετίζεται, αφενός, με τη συμμετοχή του Χριστόφορου Σάββα στην ιστορική πρώτη παρουσίαση της Κύπρου στην Μπιενάλε Βενετίας το 1968 και, αφετέρου, με τον θάνατο του σημαντικού αυτού καλλιτέχνη, την ίδια χρονιά. Ξεναγώντας τους δημοσιογράφους στον χώρο ο επιμελητής εξήγησε πως μια ιδιαιτερότητα της έκθεσης είναι ότι περιλαμβάνει έργα από 50 ιδιωτικές συλλογές αρκετά από τα οποία εκτίθενται για πρώτη φορά. 

Η πρώτη ενότητα της έκθεσης στο ισόγειο περιλαμβάνει έργα που δημιούργησε ο Σάββα τη δεκαετία του ’50. Η περίοδος αυτή, σύμφωνα με τον επιμελητή, χαρακτηρίζεται από πολλά ταξίδια και παρατεταμένες περιόδους διαμονής στην Ευρώπη ιδιαίτερα στο Λονδίνο και το Παρίσι. Οι ζωγραφικοί πίνακες αυτής της περίοδου εστιάζουν γύρω από κλασικές ακαδημαϊκές θεματικές όπως τα τοπία, τα γυμνά και οι νεκρές φύσεις με αναφορές στον Κυβισμό και τον Φωβισμό. 

Ο  Γιάκοπο Κριβέλι Βισκόντι θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό σταθμό στη ζωή του Σάββα, τη δημιουργία της Γκαλερί Απόφαση τον Μάιο του 1960 μαζί με τον Ουαλό καλλιτέχνη Γκλυν Χιουζ.

Ήταν το πρώτο ανεξάρτητο πολιτιστικό κέντρο της νεοσύστατης Κυπριακής Δημοκρατίας, που σύντομα θα αποτελούσε το επίκεντρο της πνευματικής και πολιτιστικής δραστηριότητας στο νησί. «Το εύρος και η ποικιλία των δραστηριοτήτων που πραγματοποιούνταν στην Απόφαση είναι πραγματικά εντυπωσιακά, ξεκινώντας από τις πιο συμβατικές εικαστικές παρουσιάσεις έως παιδικές ζωγραφιές, την πρώτη κοινή έκθεση Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων καλλιτεχνών (ένα τολμηρό εγχείρημα ειδικά για την εποχή) και τα γλυπτά του ναΐφ καλλιτέχνη Μιχαήλ Κάσιαλου», σχολιάζει ο Βισκόντι. Ό,τι αφορά την περίοδο αυτή και την Απόφαση ξεδιπλώνεται στον 2ο όροφο της ΣΠΕΛ όπου μαζί με έργα του Σάββα βλέπουμε και έργα άλλων καλλιτεχνών.

Στον τρίτο όροφο του κτηρίου εκτίθενται κάποια από τα πιο πρωτότυπα και πρωτοποριακά του έργα: οι μοναδικές υφασματογραφίες, αφηρημένοι ζωγραφικοί πίνακες, οι τσιμεντογραφίες και η σειρά έργων με τις τσιμεντογραφίες του Σάββα.

 

Στον εκθεσιακό χώρο παρουσιάζεται σε βιτρίνες πλούσιο αρχειακό υλικό και αντικείμενα που παραχωρήθηκαν από το προσωπικό αρχείο της οικογένειας του καλλιτέχνη. Υλικό που μαρτυρεί τις προσπάθειες που κατέβαλε η Κριστίν Σάββα- Ντιρό, σύζυγος του Σάββα και μητέρα των δύο παιδιών του, της Κίκας και του Μάρκου, για να διασώσει την παρακαταθήκη του. 

Το 1968, ο Σάββα ήταν ένας από τους καλλιτέχνες που επελέγη για να εκπροσωπήσει την Κύπρο στην πρώτη συμμετοχή της χώρας στην Μπιενάλε Βενετίας, λίγες όμως μέρες μετά τα εγκαίνια πέθανε ξαφνικά στο Σέφιλντ του Ηνωμένου Βασιλείου. 

Η έκθεση εγκαινιάζεται την Πέμπτη στις 7μ.μ. στην Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης – ΣΠΕΛ από τον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού Κώστα Χαμπιαούρη και θα διαρκέσει ώς τις 31 Μαρτίου. Ώρες λειτουργίας: Τρίτη – Κυριακή 10:00–18:00, Σάββατο 11:00–20:00 (κλειστή τις Δημόσιες αργίες).