Αυτό το έργο μού το πρότεινε πριν δέκα ή έντεκα χρόνια ο σκηνοθέτης Στέφανος Κοτσίκος, ο οποίος, ως γνωστόν, μας άφησε πρόσφατα. Τον θυμάμαι να λέει με πεποίθηση ότι θα μου αρέσει πολύ αυτό το κείμενο. Πήρα λοιπόν την αγγλική μετάφραση του Le Visiteur και ο Στέφανος είχε απόλυτο δίκιο. Έτσι, από τότε το έργο τοποθετήθηκε στο ράφι μου, περιμένοντας τη σειρά του, τη στιγμή του, την τύχη του με την Alpha Square – κάνοντας παρέα με το A Few Good Men, τους Κονδυλοφόρους του Μαρκήσιου ντε Σαντ, το Φιλί της Γυναίκας Αράχνης και άλλα.

H συνεργασία με το Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου προκύπτει με αφορμή τη νέα έκθεση που θα εγκαινιαστεί στο Ίδρυμα για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Επισκέπτης του Eric Emmanuel Schmitt ήταν αυτό που σήκωσε το χέρι του σαν σημαία στο μυαλό μου. Και αυτή η επιλογή σφραγίστηκε όταν είδα την Αίθουσα Διοικητικού Συμβουλίου στον πρώτο όροφο του Πολιτιστικού Ιδρύματος. Και, φυσικά, όταν έχεις συνεργάτη τον Βαρνάβα Κυριαζή, τότε αρχίζεις να οραματίζεσαι σοβαρά τον Σίγκμουντ Φρόιντ μέσα στο γραφείο του. Ομολογώ ότι ταίριαξαν τόσο πολύ αυτά τα στοιχεία που δεν θα μπορούσα να αρνηθώ το ανέβασμα αυτής της παράστασης, ακόμα και όταν ενημερώθηκα ότι δεν θα παίρναμε καμία κρατική επιχορήγηση. 

Ο ρόλος του Ξένου (του Επισκέπτη) ήταν από τις λίγες περιπτώσεις που η επιθυμία μου να ερμηνεύσω ένα ρόλο ήταν μεγαλύτερη από το να σκηνοθετήσω το έργο. Ο λόγος; Υπάρχει ένα οξύμωρο κράμα ισχύος και αδυναμίας σε αυτό το πρόσωπο που με γοήτευσε πολύ. Αφού έκανα δύο προτάσεις σε σκηνοθέτες για να το αναλάβουν, δυστυχώς οι χρόνοι δεν το επέτρεπαν. Κι έτσι μάζεψα την τόλμη να το σκηνοθετήσω, εφόσον ο Βαρνάβας είναι μόνιμα επί σκηνής. Ο θεατής θα έχει την εμπειρία να τον δει να ενσαρκώνει τον Σίγκμουντ Φρόιντ ως πατέρα της ψυχανάλυσης στα 82 του, ως άθεο Εβραίο που συναντά την απόγνωση. 

Ο ρόλος του Αξιωματικού των Ναζί με προβλημάτισε. Θα μπορούσε εύκολα να γίνει μια μονοδιάστατη παρουσία του «κακού» – κάτι που δεν με ενδιέφερε καθόλου. Ο συγκεκριμένος είναι μια σύνθεση συμπλέγματος, ανοησίας και εξουσίας, και γι’ αυτό επέλεξα άλλον ένα σταθερό συνεργάτη μου, τον Φώτη Αποστολίδη, με τον οποίο συνήθως δημιουργούμε πράγματα με αρκετά σύνθετη παλέτα χρωμάτων. Όσο για την Παναγιώτα Παπαγεωργίου, είναι η περίπτωση που η ηθοποιός έγινε φίλη με το ρόλο της, την Άννα Φρόιντ, από την πρώτη ανάγνωση.

Εδώ να αναφέρω ότι η πρώτη μας ανάγνωση έγινε υπό το φως κεριού που φέρει το όνομα της Bella Freud, δισέγγονης του Σίγκμουντ…

Ευχαριστώ τη Θέλμα Κασουλίδου για τη σκηνογραφική αισθητική της, τον Κώστα Χαραλάμπους για τους φωτισμούς και ήχους τους και τον Νίκο Μυλωνά για τις φωτογραφίες του. Κλείνω με μια αγαπημένη μου ατάκα από το έργο: «Θα έπρεπε ο δημιουργός μου να με έκανε πολύ πιο ηλίθιο απ’ όσο είμαι για να ελπίζω λιγότερο.»

* Παραστάσεις: Παρασκευή, Σάββατο 20:30 και Κυριακή 18:30. Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου Φανερωμένης 86-90, Παλιά Λευκωσία. Εισιτήρια: €15 & €12, από www.tickethour.com.cy ή στα ACS Courier. Πληροφορίες: 7777 7040. Περιορισμένος αριθμός θέσεων.

 
* Σκηνοθέτης.