«Olympia»: Η ολύμπια ψυχή της Ολυμπίας Δουκάκη σ΄ ένα ντοκιμαντέρ.
Στην Κύπρο το φυσάμε ακόμη και δεν κρυώνει που από ένα άσχημο παιχνίδι της μοίρας χάθηκε η ιστορική ευκαιρία να δούμε την Ολυμπία Δουκάκη σε μια θεατρική παραγωγή του ΘΟΚ. Έστω και σ’ ένα μάλλον νερόβραστο έργο του Άντριου Μπέργκμαν. Όσοι τη γνωρίσαμε τότε από κοντά ή την απολαύσαμε –υπό την αιγίδα του ΘΟΚ- στον μονόλογο του Μάρτιν Σέρμαν «Ρόουζ», σε σκηνοθετημένο αναλόγιο, για να μην πάει στράφι η έλευσή της στην Κύπρο, δεν μπορούσαμε να πιστέψουμε ότι αυτή η πληθωρική, αεικίνητη και έξω καρδιά γυναίκα είχε πατήσει ήδη τα 80 της χρόνια.
Στην Κύπρο το φυσάμε ακόμη και δεν κρυώνει που από ένα άσχημο παιχνίδι της μοίρας χάθηκε η ιστορική ευκαιρία να δούμε την Ολυμπία Δουκάκη σε μια θεατρική παραγωγή του ΘΟΚ. Έστω και σ’ ένα μάλλον νερόβραστο έργο του Άντριου Μπέργκμαν. Όσοι τη γνωρίσαμε τότε από κοντά ή την απολαύσαμε –υπό την αιγίδα του ΘΟΚ- στον μονόλογο του Μάρτιν Σέρμαν «Ρόουζ», σε σκηνοθετημένο αναλόγιο, για να μην πάει στράφι η έλευσή της στην Κύπρο, δεν μπορούσαμε να πιστέψουμε ότι αυτή η πληθωρική, αεικίνητη και έξω καρδιά γυναίκα είχε πατήσει ήδη τα 80 της χρόνια.
Ψήγματα από την καθημερινότητά της στο νησί την άνοιξη του 2012 δεν θα μπορούσαν να λείπουν από το αυστηρά προσωπικό ντοκιμαντέρ- πορτρέτο του Χάρη Μαυρομιχάλη. Από τη συναναστροφή της με τον κόσμο στην υπεραγορά, στο καμαρίνι που βάφεται πριν την πρόβα και μασκαραμένη στο καρναβάλι Λεμεσού. Και δεν θα μπορούσαν να λείπουν γιατί ο σκηνοθέτης δεν μπορούσε ν’ αφήσει έξω την ιδιαίτερή του πατρίδα.
Η πρώτη της επίσκεψη στην Κύπρο τον Φεβρουάριο του 2010, στο πλαίσιο σεμιναρίου για ηθοποιούς που οργάνωσε η εταιρεία του Μαυρομιχάλη Dead Famous Productions, αποτέλεσε τη σπίθα που φλόγισε τη δημιουργική τους σχέση και τον οδήγησε στην απόφαση να την ακολουθεί με μια κάμερα. Έτσι ξεκίνησε ένα πολυετές πρότζεκτ προορισμένο να φωτίσει όλες τις πτυχές μιας σπουδαίας καριέρας, μιας συναρπαστικής ζωής και μιας σαγηνευτικής προσωπικότητας.
Όταν η ταινία «Olympia» έκανε την πρεμιέρα της, στα τέλη του 2018, η Δουκάκη όδευε ήδη στα 88 της και λίγους μήνες νωρίτερα, τον Ιανουάριο, έχανε για πάντα τον σύντροφο της ζωής της Λούις Ζόριτς, στον οποίο είναι αφιερωμένη η ταινία. Θα ήταν πλεονασμός να επισημάνει κανείς ότι με το πέρας της ταινίας τα πάντα είναι διαφορετικά στη ζωή της. Διότι όπως η ίδια εξομολογείται θεωρεί βάση της ζωής τη μεταμόρφωση, ότι οι άνθρωποι είναι προορισμένοι να μεταμορφώνονται αδιάκοπα.
Ο Ζόριτς κι οι πτυχές της θυελλώδους σχέσης τους, οι πολλαπλές ζωές που μοιράστηκαν στο σανίδι και στο σπίτι (ακόμη και το κρεβάτι), εμφανίζονται στην ταινία, όπου επίσης συναντά ανθρώπους που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη ζωή της. Ο Μαυρομιχάλης είχε την ευχέρεια να αξιοποιήσει φωτογραφίες και βίντεο από το προσωπικό της αρχείο, δίνοντας το στίγμα σημαντικών στιγμών στην καριέρα της στο θέατρο και το σινεμά. Η βράβευση με Όσκαρ Β’ Γυναικείου Ρόλου το 1988 για το «Moonstruck» του Νόρμαν Τζούισον –ο οποίος επίσης μιλά στο ντοκιμαντέρ- ή η αποκάλυψη του αστεριού στη λεωφόρο της δόξας το 2013, για την ίδια ελάχιστα σημαίνουν. Το Όσκαρ μάλλον σήμαινε περισσότερα για τη μητέρα της, Αλεξάνδρα (πέθανε στα 93 της το 1994), η οποία με αφοπλιστική ειλικρίνεια παραδέχτηκε δημόσια σε συνέντευξη ότι «ήταν μια έκπληξη για μένα, πάντα νόμιζα ότι είναι μια συνηθισμένη ηθοποιός». Η Ολυμπία σημειώνει στο ντοκιμαντέρ ότι κατά κάποιον τρόπο η δεσποτική πελοποννήσια μαμά ήταν η πρώτη της δασκάλα υποκριτικής κι ότι «έκλεψε» στοιχεία και εκφράσεις της στο χτίσιμο του χαρακτήρα που της χάρισε το βαρύτιμο βραβείο και την καταξίωσε στα 56 της πια χρόνια.
Η ταινία αποκαλύπτει μια γυναίκα αθυρόστομη αλλά συμπονετική, βαθιά εξομολογητική, περφεξιονίστρια, κοσμοπολίτισσα και λαϊκή, μια αγωνίστρια σφυρηλατημένη από παιδί σ’ ένα περιβάλλον ρατσιστικό αλλά και σεξιστικό. Και κατάφερε ν’ αντιδράσει και ν’ αποδράσει δαμάζοντας την ελληνική της ψυχή, έχοντας καταφέρει πρώτα να την κατανοήσει. Η έννοια της μεταμόρφωσης και της ευελιξίας και η απέχθειά της στις «ταμπέλες» αποτυπώθηκε στην αυτοβιογραφία της με «Ask me again tomorrow» (2003).
Αποκορύφωμα της ταινίας είναι η επίσκεψη στην Ελλάδα. Στην Πελοπόννησο χαϊδεύει τις πέτρες στις Μυκήνες και στέκεται με δέος στην Επίδαυρο. Επισκεπτόμενη το χωριό του πατέρα της, την Πελόπη Λέσβου, συγκινείται βαθύτατα όταν συναντά ένα τυπικό παρεάκι από συνομήλικές της ηλικιωμένες που της θυμίζουν τη μητέρα και τη γιαγιά της. Κι εμείς μαζί της.
* Η ταινία του Χάρη Μαυρομιχάλη «Olympia» προβάλλεται το Σάββατο 3 Αυγούστου στις 8.30μ.μ. στον Χαρουπόμυλο Λανίτη στο πλαίσιο του 14ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού
* Η ταινία του Χάρη Μαυρομιχάλη «Olympia» προβάλλεται το Σάββατο 3 Αυγούστου στις 8.30μ.μ. στον Χαρουπόμυλο Λανίτη στο πλαίσιο του 14ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού
Φιλgood, τεύχος 234