Ήδη μεταμορφωθήκαμε

«KA-F-KA» σε χορογραφία- ερμηνεία Μεχντί Φαρατζπούρ. 
 
Με τον πόνο μας παίζετε κύριε Μεχντί Φαρατζπούρ; Νομίζετε ότι δεν αναλογιζόμαστε και μόνοι μας, καθημερινά, την πίεση και την κούραση των αδιεξόδων της καθημερινότητας; Δεν συνειδητοποιούμε πόσο συχνά αλλάζουμε δέρμα ή ότι φύτρωσε στην πλάτη μας ένα ασήκωτο και αποκρουστικό κέλυφος που πλέον είμαστε υποχρεωμένοι να κουβαλάμε καθώς τρέχουμε να φέρουμε εις πέρας τις υποχρεώσεις μας; Γιατί μάς το θυμίζετε; Γιατί μάς το τρίβετε στη μούρη μ’ αυτόν τον τόσο δωρικό και απερίφραστο τρόπο;

Μου έχει τύχει και σε πολλές άλλες παραστάσεις να με κατακλύσουν παράλληλα συναισθήματα ευφορίας και δυσφορίας. Συνήθως όμως είτε η γενικότερη αίσθηση είναι ένα μίγμα των δύο είτε μια εκ περιτροπής εναλλαγή. Τη φορά αυτή τα δύο συναισθήματα αγκίστρωσαν στην καρδιά μου πριν καλά- καλά κλείσουν τα φώτα και δεν με άφησαν μέχρι που ξύπνησα το πρωί και βεβαιώθηκα ότι ΔΕΝ είχα μεταμορφωθεί κι εγώ σε ζωύφιο. Αλλά δεν βάζω και το χέρι μου στη φωτιά…

 

Ο λιγνός και λυγερός περφόρμερ βρισκόταν ήδη, από ώρα, στη σκηνή ενδεδυμένος μόνο τα απολύτως απαραίτητα κι είχε ξεκινήσει μόνος του. Με τον κόσμο να εισέρχεται και να αναζητεί τη θέση του, ο Φαρατζπούρ ήταν ήδη για τα καλά εν δράσει. Σχεδόν λαχανιασμένος, ιδρωμένος, έτρεχε με την όπισθεν και με φορά αντίθετη προς τους δείκτες πάνω σ’ ένα μεγάλο ρολόι προβεβλημένο στο δάπεδο. Όλα τα επιμέρους στοιχεία της παράστασης, το βίντεο, η μουσική, η κίνηση, η ερμηνεία, οι φωτισμοί εξυπηρετούν τους συμβολισμούς ενός σόλο που λίγο έως πολύ συνθέτουν την ερμηνεία του δημιουργού για το ταραγμένο όνειρο που είδε ο Γκρέγκορ Σάμσα  πριν ξυπνήσει και διαπιστώσει ότι μεταμορφώθηκε σε αποκρουστικό έντομο. Κάτι σαν… πρίκουελ του θρυλικού βιβλίου του Κάφκα.

Η ποιητική της ασφυξίας αποτυπώνεται στην εξέλιξη ενός παιχνιδιού με ιδιόμορφους κανόνες που μοιάζει να είναι ριψοκίνδυνο και μη αναστρέψιμο αλλά και παράλληλα μοιάζει να βρίθει βαθύτερων νοημάτων. Ο Φαρατζπούρ προαναγγέλλει παραβολικά το αναπόφευκτο της μεταμόρφωσης ως ανάθεμα, αλλά και ως ευλογία. Μάς υπενθυμίζει ότι ο κόσμος που μάς περιβάλλει και τα μυστήριά του θα βρίσκονται πάντα ένα κλικ μπροστά από την αντιληπτική μας ικανότητα. Το πιο κοντινό που μπορούμε να φτάσουμε, ακόμη και μέσα από το πεισματικό κυνήγι της γνώσης, είναι να τα διαισθανθούμε. Η κατανόηση άλλωστε, όχι απλώς του «άλλου» αλλά και του εαυτού είναι μια αέναη, καταδικασμένη πορεία. Στο ανθρώπινο βασίλειο επικρατεί ο νόμος της παρανόησης.

Ο Φραντς Κάφκα περιγράφει τα αστικά αδιέξοδα της εποχής του και τους προκαθορισμένους έμφυλους ρόλους, αλλά και παράλληλα προφητεύει τη μεγάλη υπαρξιακή κρίση που ακολούθησε και με διακυμάνσεις μαίνεται μέχρι και τις μέρες μας. Κατά τον ίδιο τρόπο, χωρίς εντυπωσιοθηρικές τερατογενέσεις, ο Φαρατζπούρ προτείνει έναν συμπυκνωμένο εφιάλτη ενός ανθρώπου αποξενωμένου από τον ίδιο του τον εαυτό, βυθισμένου στην άβυσσο της σύγχυσης και της απόγνωσης. Εμβρόντητοι μπροστά στους αμέτρητους περισπασμούς της εποχής, δεν αλλοιώνεται μόνο η αντίληψή μας αλλά και η ίδια μας η προσωπική ταυτότητα.

 

Ο Γαλλοϊρανός καλλιτεχνικός διευθυντής της Oriantheatre Dance Company ξεκίνησε την πορεία του από το θέατρο όμως πλέον αυτοπροσδιορίζεται ως «εννοιολογικός καλλιτέχνης της επιτέλεσης (performance)». Έχει αναπτύξει δική του μέθοδο που ονομάζει «Άδειο σώμα» και συνδυάζει χορό, θέατρο, επιτέλεση και ποίηση και είναι βαθιά επηρεασμένη από τη λυρική ποιητική κληρονομιά της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Περσίας. Η ερμηνεία του πολύσημου καφκικού κειμένου και από τη σκοπιά του αισθήματος μειονεκτικότητας λόγω καταγωγής -αυτού που τελικά ωθεί και τον μειονεκτούμενο στην απομόνωση- θεωρώ ότι είναι ευδιάκριτη χωρίς να είναι και κραυγαλέα. Σε γενικές γραμμές το Διεθνές Φεστιβάλ Κύπρια φιλοξένησε μια λιτή, αφαιρετική όσο και ευφάνταστη πρόταση γεμάτη ουσία, που επιτρέπει στον θεατή να κάνει το δικό του εσωτερικό ταξίδι.