Στη Λευκωσία μεταφέρεται η έκθεση έργων του μεγάλου Έλληνα χαράκτη Λάμπρου Ορφανού (1916-1995) με τίτλο «Χαράσσοντας τη ζωή: 1944 – 1966».
Το έργο του καταξιωμένου καλλιτέχνη, που μεταξύ άλλων είχε εικονογραφήσει τα χαρτονομίσματα της δραχμής, παρουσιάεται από τις 19 Οκτωβρίου στο Δημοτικό Μουσείο Χαρακτικής Χαμπή στη Λευκωσία, πλαισιωμένο από εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Τα εγκαίνια θα γίνουν στην παρουσία του αρχιτέκτονα και συν-επιμελητή της έκθεσης, Μίνωα Ορφανού. Την ημέρα των εγκαινίων στις 7μ.μ. ο Μίνωας Ορφανός θα προσφέρει μια μοναδική παρουσίαση με σπάνιο φωτογραφικό και αρχειακό υλικό από τη ζωή και το έργο του πατέρα του, Λάμπρου Ορφανού και της μητέρας του, Έλλης Μουρέλου.
Η σημαντική αυτή έκθεση ξεκίνησε το κυπριακό της ταξίδι τον περασμένο Ιούλιο στο Μουσείο Χαρακτικής Χαμπή στα Πλατανίστεια και πλέον, μέχρι και τις 31 Μαΐου 2023, θα φιλοξενείται στη Λευκωσία.
Εκτίθενται 32 χαρακτικά του Λάμπρου Ορφανού, της περιόδου 1944- 1966. Η έκθεση συμπληρώνεται με τρία χαρακτικά των δύο εικαστικών, αγαπημένων προσώπων του καλλιτέχνη, της γυναίκας του, Έλλης Μουρέλου και του δασκάλου του στο Παρίσι, Ρομπέρ Καμί. Σε ειδικές προθήκες παρουσιάζονται επίσης μοναδικά προσχέδια και εκτυπώσεις μητρών του Λάμπρου Ορφανού, από τα προσωπικά του αρχεία.
«Πλάκες χαλκού χαραγμένες με μαεστρία αλλά πάνω από όλα, δουλεμένες με ευαισθησία και λεπτότητα. Ξύλα όρθια που λάμπουν στις καθαρότατες χαράξεις τους και τυπώνουν ίχνη μιας ζωής όπου η τέχνη θριαμβεύει με αμόλυντη αξιοπρέπεια» σημειώνει μεταξύ άλλων στον κατάλογο της έκθεσης η χαράκτρια και ιτορικός τέχνης Δήμητρα Σιατερλή.
Εκπαιδευτικό πρόγραμμα
Την Πέμπτη 20 Οκτωβρίου το πρωί θα εγκαινιαστεί το εκπαιδευτικό πρόγραμμα με την συμμετοχή του πρώτου Δημοτικού Σχολείου από τη δημόσια εκπαίδευση. Το πρόγραμμα με τίτλο «Λάμπρος Ορφανός – Χαμπής Τσαγγάρης: Χαράσσοντας τη Ζωή» είναι βασισμένο στο έργο των δύο εκθέσεων που φιλοξενούνται αυτή τη περίοδο στο Δημοτικό Μουσείο Χαρακτικής Χαμπή στη Λευκωσία.
Στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα θα αξιοποιηθούν διδακτικές προσεγγίσεις οι οποίες ενθαρρύνουν την ενεργητική και βιωματική μάθηση, την κριτική σκέψη, την ομαδικότητα και τη συμμετοχή στα κοινά. Οι διαδικασίες θέασης – παρατήρησης και παραγωγής – δημιουργίας, ως βασικές πρακτικές αρχές ενισχύονται μέσα από την επαφή των παιδιών με τον αυθεντικό χώρο του Δημοτικού Μουσείου Χαρακτικής Χαμπή και το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για τους δύο σπουδαίους χαράκτες Λάμπρο Ορφανό και Χαμπή Τσαγγάρη.
Η επαφή των παιδιών με τα χαρακτικά τους έργα θα συμβάλει στη δημιουργία προσωπικών συσχετισμών και υποθέσεων, μέσα από την παρατήρηση και ενεργοποίηση της φαντασίας, μέσα από αναζήτηση και συγκρίσεις, διατύπωση ερωτημάτων, συσχετίσεις και αναφορές, τον στοχασμό και την εικαστική έρευνα, σύνδεσης του παρελθόντος με το παρόν.
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα σχεδιάστηκε από την ομάδα των εκπαιδευτικών του Μουσείου στην Κύπρο με επικεφαλή τη δρ Φωτεινή Λάρκου και θα πραγματοποιηθεί παράλληλα και σε συνεργασία με την Ελληνίδα εκπαιδευτικό ζωγράφο και χαράκτρια Θεοδώρα Χανδρινού που εφαρμόζει αντίστοιχο εκπαιδευτικό πρόγραμμα στη Δημοτική εκπαίδευση στην Ελλάδα βασισμένο στο έργο του Λάμπρου Ορφανού.
Παράλληλα επίσης εγκαινιάζεται η συνεργασία του Μουσείου Χαρακτικής Χαμπή με τον πολύ έμπειρο εκπαιδευτικό και μέλος της επιτροπής αξιολόγησης του προγράμματος Εrasmus του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας κύριο Βασίλη Σουβατζόγλου συνδέοντας έτσι σχολεία της Ελλάδας της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Κύπρου.
Η έκθεση δεν θα γινόταν χωρίς την ανεκτίμητη δωρεά και συνεργασία του Μίνωα Ορφανού ο οποίος τιμά με τον τρόπο αυτό τη μνήμη και το σπουδαίο έργο των γονιών του.
- Επιμέλεια έκθεσης: Helene Reeb- Tσαγγάρη και Μίνωας Ορφανός. Επιμέλεια εκπαιδευτικού προγράμματος: Φωτεινή Λάρκου
Λάμπρος Ορφανός (Αθήνα 1916 – Αθήνα 1995)
Σπούδασε ζωγραφική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1938-1942), Ιστορία της Τέχνης, και χαρακτική (1943-1947) στο εργαστήρι τον Γιάννη Κεφαλληνού, από τον οποίο έμαθε την απαιτητική τεχνική του καλεμιού. Το 1949 προσλήφθηκε από το Νομισματοκοπείο της Τράπεζας της Ελλάδος ως χαράκτης.
Το 1952, έφυγε με υποτροφία για μετεκπαίδευση στο Παρίσι, όπου έμεινε μέχρι το 1955. Στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, στο εργαστήρι του Ρομπέρ Καμί, συνέχισε τις χαρακτικές σπουδές του. Διατήρησε την ειδική σχέση με τον Δάσκαλό του και μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα. Παράλληλα, στην École Estienne, εξειδικεύτηκε στην τέχνη του βιβλίου και τη χάραξη γραμματοσήμων.
Στο Παρίσι χάραξε στον χαλκό σκηνές της καθημερινής ζωής, και άλλα έργα εμπνευσμένα από την προσωπική του ζωή και τα ταξίδια του.
Στην επιστροφή του στην Αθήνα, ξανασυνεργάστηκε με το Ίδρυμα Εκτυπώσεως Τραπεζογραμματίων και Αξιών. Χαράσσει σε ατσάλι χαρτονομίσματα, σχεδιάζει κέρματα, μέχρι την αφυπηρέτησή του το 1977. Σταμάτησε να χαράσσει προσωπικά έργα στο τέλος της δεκαετίας του ’50, επιλέγοντας τη ζωγραφική. Τότε φιλοτέχνησε ελαιογραφίες, ακουαρέλες, παστέλ.
Έργα του βρίσκονται σε πολλά μουσεία και συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Από το 1935 έργα του εκτέθηκαν σε πολλές εκθέσεις.
Έλλη Μουρέλου- Ορφανού (Πειραιάς 1922 – Αθήνα 2011)
Σπούδασε ζωγραφική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1940- 1947) και του Παρισιού (1952-1955), όπως και την τέχνη της ψηφιδογραφίας, στην École d’Art Italien, στο εργαστήριο του Τζίνο Σεβερίνι. Παντρεύτηκε τον Λάμπρο Ορφανό το 1949. Το καλλιτεχνικό της έργο περιλαμβάνει ζωγραφικά έργα, ψηφιδωτά, σχέδια, κολλάζ κι ένα χαρακτικό. Υπήρξε διευθύντρια του τμήματος εικαστικών στο Αμερικάνικο Κολλέγιο Θηλέων Αθηνών (Pierce College) όπου και δίδαξε για 30 χρόνια.
