«Εν κρυπτώ» από το Αμφίδρομο Χοροθέατρο σε χορογραφία Έλενας Χριστοδουλίδου.
Η πρώτη νότα στην παρτιτούρα του φετινού Διεθνούς Φεστιβάλ Κύπρια ήταν αρκούντως εύηχη. Για το άνοιγμα, η καλλιτεχνική διεύθυνση έδωσε το βήμα σε μια παραγωγή κατά βάση κυπριακή και μάλιστα σύγχρονου χορού, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι επρόκειτο για μια παράτολμη απόφαση. Αντίθετα, μάλλον βάδισε επί ασφαλούς εδάφους επιλέγοντας μια μπαρουτοκαπνισμένη δημιουργό με καθαρό όραμα και ακόπαστο κίνητρο.
Πλαισιωμένη από μια ομάδα συνεργατών από Κύπρο, Ελλάδα και Ισραήλ, αλλά και τον εδράζοντα στην Αγία Πετρούπολη τα τελευταία χρόνια, Ανδρέα Μουστούκη, να ορίζει συνταρακτικά το ρυθμιστικό μουσικό μέρος, η Έλενα Χριστοδουλίδου επιχείρησε να εξερευνήσει τη διαδικασία εκτόνωσης μιας συσσωρευμένης άρνησης. Όπως η ίδια το έχει θέσει, το «Εν κρυπτώ» πραγματεύεται την «απόδραση από το υπαρξιακό μας κρυφτούλι».
Θεματικά η πρόταση υποτίθεται ότι εστιάζει σε μια διαδικασία επιστροφής στην κανονικότητα, άρα και προσγείωσης στην πραγματικότητα κι ευτυχώς αυτή η διαδικασία δεν είναι καθόλου ομαλή. «Ευτυχώς», για την αφηγηματική οικονομία της παράστασης και για το δημιουργικό απόθεμα των συντελεστών. Ομαλά κύλησε ο καταμερισμός των αρμοδιοτήτων. Η χορογράφος ευτύχησε να έχει στη διάθεσή της τις έμψυχες ψηφίδες που επιθυμούσε αλλά κι έναν βασικό κορμό ανθρώπων με τους οποίους είχε συνεργαστεί ξανά στο παρελθόν. Απέμενε μόνο το δέσιμο του γκρουπ, με την εξοικείωση και ομαλή προσαρμογή των νέων μελών στη φιλοσοφία της οδηγήτριας, η οποία υπογράφει επίσης τη σκηνοθεσία και τη δραματουργία.
Δεν είδαμε κάτι λιγότερο από μια επαγγελματική, νοικοκυρεμένη χορογραφική πραγματεία, δομημένη βήμα- βήμα με προσοχή και στοχασμό. Στόχος ήταν να οδηγήσει τον θεατή σε απρόσιτα κρυσφήγετα του νου, με βάση το αξίωμα ότι η αλήθεια ενός ανθρώπου είναι κυρίως αυτό που αποκρύπτει. Καθότι, όπως το είχε θέσει ο Αντρέ Μαλρώ, ο άνθρωπος δεν είναι παρά ένας «θλιβερός μικρός σωρός από μυστικά».
Πάντως, σε αντίθεση με ό,τι μπορεί να υποθέτει κανείς, η παράσταση δεν ήταν μια καταιγιστική παράθεση από μύχιες σκέψεις και καταπιεσμένα συναισθήματα, όσα εν κρυπτώ και παραβύστω μηχανεύεται κανείς στις πιο ιδιωτικές του στιγμές. Δεν είδαμε σκελετούς να ξεπροβάλλουν από τη ντουλάπα. Ήταν περισσότερο ένα είδος εξομολόγησης για μια μυστική γεωγραφία εξάρσεων, συνεπαρμών, σκιρτημάτων. Ο χορός είναι μια φύσει αφαιρετική τέχνη. Συνεπώς –και σε συνδυασμό με την ελλειπτική δραματουργία- το δρώμενο έκρυβε ή άφηνε στο σύθαμπο περισσότερα απ’ όσα αποκάλυπτε.
Οι επτά χορευτές δίνουν την εντύπωση ότι αναζητούν ένα μοτίβο της εξοικείωσης καθώς εξερευνούν τη φύση της συνύπαρξής τους αλλά και της ατομικής τους υλικής υπόστασης. Η τάξη της περιοδικής αποστέγνωσης συναισθημάτων κλονίζεται από επιμέρους ξεσπάσματα, που προσδίδουν μια ηλεκτρισμένη ποιότητα. Οι ερμηνευτές αλληλεπιδρούν με μια τελετουργική αντιστοιχία, χωρίς όμως να απαρνούνται την αυτοτέλειά τους. Η όγδοη της παρέας, η ηθοποιός- περφόρμερ Μαρία Μασώνου, ταλαντεύεται στην ξύλινη ημικυκλική τραμπάλα που φιλοτέχνησε η Ελένη Ιωάννου, σ’ έναν ρόλο μεταιχμιακού βαρκάρη μεταξύ φανερωμένου και ανομολόγητου.
Η Έλενα Χριστοδουλίδου είναι ο τύπος της δημιουργού που επιδιώκει το ψαχνό κι όχι να «κλέψει» τη ματιά του θεατή. Ο υψήγορος καλλιτεχνισμός δεν ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία της. Το γεγονός αυτό στην προκειμένη περίπτωση έδινε εν μέρει την αίσθηση ότι το αποτέλεσμα έχει «ταβάνι». Και δεν εννοώ το σκούρο υφασμάτινο «σύννεφο», σαν αιωρούμενο κυκλόραμα, που επιστρατεύτηκε στην προσπάθεια τιθάσευσης του άπλετου «δοχείου» της παραστατικής εμπειρίας. Ενδεχομένως η ίδια να μην ένιωθε απολύτως άνετα μακριά από το black box, το οποίο φιλοξένησε και τον κύριο όγκο των δοκιμών. Ή να μην της ταιριάζουν και τόσο πλέον τα διακριτά χωρικά όρια ανάμεσα σε σκηνή και πλατεία.
Ελεύθερα, 11.9.2022
