Αναγνωρίσιμες βουνοκορφές της Κύπρου, όπως του Πενταδάχτυλου, του Σταυροβουνίου και της Μούττης της Σωτήρας στον Ακάμα, αποτελούν νέα στοιχεία που προσδίδουν πλανητική υπόσταση στους σουρεαλιστικούς πίνακες του Σέργη Χατζηαδάμου. Στο δέος που προκαλεί η θέα τους, αλλά και υπό το ζεστό φως της Ανατολικής Μεσογείου, προβάλλεται ένα αίτημα για ανασυγκρότηση των κοινών μας αξιών. Μεταξύ αυτών είναι η αξία της ατομικής κυριαρχίας, που στις μέρες μας έχει εξουδετερωθεί, σε βαθμό που απειλεί τη δημιουργικότητα που χαρακτηρίζει το είδος μας από την εμφάνιση του ανθρώπου πάνω στη Γη, αναφέρει στη συνέντευξή του στο philenews ο ίδιος ο καλλιτέχνης.
Με αφορμή τη νέα του έκθεση, ο Σέργης Xατζηαδάμος μιλά επίσης για τη διαδικασία της μετατροπής των πρωτότυπων σχεδίων σε ψηφιακά έργα, αλλά και για την πρόσφατη εξέλιξη των ηλεκτρονικών συμβολαίων έργων τέχνης, μιας και στην έκθεση του ο επισκέπτης όχι μόνο θα μπορεί να απολαύσει τη δουλειά του συγχρόνως και στην ηλεκτρονική της μορφή σε οθόνη, αλλά και να την αποκτήσει ψηφιακά με κρυπτονόμισμα, συγκεκριμένα με τεχνολογία NFT, μια τάση που μέσα στην πανδημία απογειώθηκε ραγδαία στον εικαστικό χώρο.
– Η νέα σου έκθεση ονομάζεται «Ανασυγκρότηση των κοινών μας αξιών». Ενδεικτικά, σε ποιες από αυτές επικεντρώνεσαι και γιατί χρειάζεται να ανασυγκροτηθούν; Πιστεύω πως μια από τις βασικότερες αξίες όλων των ανθρώπινων όντων, ανεξαρτήτων εθνικής ταυτότητας, φυλής και θρησκεύματος, η αξία της ατομικής κυριαρχίας, έχει εξουδετερωθεί. Τα τελευταία 20 χρόνια η τεχνολογία έχει διεισδύσει στην προσωπική μας ζωή σε βαθμό που να ελέγχει μέχρι και τις επόμενες προθέσεις και σκέψεις μας. Η ιδιωτικότητα του καθενός μας δεν γίνεται σεβαστή, ή, καλύτερα, λεηλατείται εντελώς, σε σημείο που να φαντάζει ακόμη και ως προσβολή η δικαιωματική προάσπισή της. Οι πληροφορίες που απαιτούνται ή που αποσπώνται από τον καθένα μας, ακόμη και σε υποτιθέμενες δημοκρατικές κοινωνίες, δεν είναι καθόλου ισόρροπες με τη χρησιμότητα και τη χρηστικότητα που δίνεται σε όποιον τις αποκτά και τις κατέχει. Ούτε ένα μυστικό δεν μπορούμε πια να κατέχουμε αποκλειστικά εμείς. Ζούμε πια σε έναν κόσμο όπου οι μικροσυσκευές που αποκτούμε ή χρησιμοποιούμε, εν γνώσει μας πάντα, αναπτύσσουν τεχνολογίες που διεισδύουν στον ίδιο τον οργανισμό μας και μας πείθουν πάντα, με το πρόσχημα ότι η γρήγορη, εύκολη και «φιλική προς τον χρήστη» παρουσίαση των αποτελεσμάτων τους είναι προς όφελος μιας βιωσιμότερης ζωής, δικής μας και των άλλων.
Σε κάποιους τομείς μπορεί, βέβαια, αυτή η πληροφόρηση να μετατρέπεται σε πηγή εξασφάλισης μιας καλύτερης ζωής κάποιων άλλων, αλλά για κάποιους άλλους, στους οποίους συχνά συμπεριλαμβανόμαστε κι εμείς, μεταβάλλεται απλά σε μια πληροφόρηση-όργανο εκμετάλλευσης. Μια τέτοια καταλεηλάτηση και απογύμνωση της προσωπικότητάς μας θεωρώ πως θα έχει ακόμη πιο αρνητική εξέλιξη στη δημιουργικότητα που χαρακτηρίζει το είδος μας από την εμφάνιση του ανθρώπου πάνω στη Γη. Άρα οι κοινές αξίες μας χρειάζονται άμεση αναδιοργάνωση, για να εξασφαλίσουν στο κάθε άτομο την ιδιότητά του αυτή στο μέλλον.
– «Ένα τοπίο δεν είναι όπως το αντιλαμβάνονται μερικοί, κάποιο, απλώς, σύνολο γης, φυτών και υδάτων. Είναι η προβολή της ψυχής ενός λαού πάνω στην ύλη», είχε γράψει στο «Τα δημόσια και τα ιδιωτικά» ο Οδυσσέας Ελύτης. Τα ορεινά τοπία, που όπως θα δούμε στην έκθεση, είναι νέα στοιχεία που εισάγεις στις σουρεαλιστικές συνθέσεις σου, πώς προέκυψαν; Η συνεχιζόμενη «ανασυγκροτητική» δουλειά μου μέσα στον χρόνο έχει καταδείξει την αξία που έχει η δοκιμή πολλών καινούριων στοιχείων. Κάποια από αυτά διατηρούνται μονιμότερα και αφομοιώνονται στα έργα. Πράγματι, στη νέα αυτή έκθεση το κοινό θα παρατηρήσει αναγνωρίσιμες βουνοκορφές της Κύπρου μας, όπως του Πενταδάχτυλου, του Σταυροβουνίου, της Μούττης της Σωτήρας στον Ακάμα, αλλά και άλλες. Προσθέτοντας τα αναγνωρίσιμα αυτά στοιχεία στα έργα μου, έργα που είχαν σχεδιαστεί από πρωτύτερα, ξαναδιαβάζω (και μαζί μου θα ξαναδιαβάσει, ελπίζω, και το κοινό) την πλανητική γεωγραφική υπόσταση που προσφέρουν εκείνα στους πίνακες. Επίσης, με την τοποθέτησή τους κρατώ στη σύνθεση όχι απλώς τοπογραφικά σημάδια, αλλά και μία δεδομένη στιγμή της πραγματικότητας. Παράλληλα, τα φωτεινά στοιχεία που επιλέγω εναρμονίζονται ως μια εσκεμμένη υποσυνείδητη υπενθύμιση της φωτεινότητας της Ανατολικής Μεσογείου.
– Σήμερα η ψηφιακή τέχνη, την οποία υπηρετείς, φαίνεται να ακολουθεί τα βήματα των κρυπτονομισμάτων. Η άνοδος της αγοράς ηλεκτρονικών συμβολαίων έργων τέχνης μέσα στην πανδημία ήταν ραγδαία. Ήταν αναπόφευκτη η επιλογή σου να στήσεις την πρώτη έκθεση στην Κύπρο με τεχνολογία NFT (Non-Fundable Tokens); Η πρώτη ατομική έκθεση της δουλειάς μου, που έγινε στη Λευκωσία το 2003, ήταν ψηφιακή τυπωμένη, όπως και αυτή που παρουσιάζω τώρα. Η μόνη διαφορά είναι ότι στην τελευταία, και για πρώτη φορά, ο επισκέπτης θα μπορεί να απολαύσει τη δουλειά μου στην ηλεκτρονική της μορφή σε οθόνη, αλλά και να την αποκτήσει ψηφιακά, διαμέσου των NFT. Φυσικά, η ψηφιακή συναλλαγή ηλεκτρονικών έργων τέχνης δεν είναι και τόσο σύγχρονη, όπως παρουσιάζεται. Έχω φίλη στην Κύπρο που ζει από το 2012 αποκλειστικά με την ηλεκτρονική πώληση των έργων της. Και, απ᾽ ό,τι ξέρω, δεν είμαι ο πρώτος Κύπριος που παρουσιάζει και προσφέρει τα έργα του ως NFT σε έκθεση· άλλη συνάδελφος στη Λεμεσό έχει ήδη παρουσιάσει τη δουλειά της με αυτόν τον τρόπο.
Ας μην ξεχνάμε πως, όσο κι αν κινδυνεύει η ατομικότητά μας, ζούμε στην πιο προηγμένη τεχνολογικά εποχή της ιστορίας. Με τον αυξανόμενο αριθμό μυριάδων τεχνολογικών τελειοποιήσεων και αναβαθμίσεων, εφευρέσεων και αλλαγών, είναι ασφαλές να πούμε ότι σχεδόν κάθε κλάδος της ανθρώπινης δημιουργικότητας εξελίσσεται γρήγορα. Η βιομηχανία της τέχνης έχει μετατραπεί, μέσω της τεχνολογίας, σε ένα νέο πεδίο, δημιουργώντας νέες δυνατότητες και φέρνοντας στο προσκήνιο διαστάσεις που προηγουμένως δεν μπορούσαμε να τις φανταστούμε ή, τουλάχιστιο, να τις εκθέσουμε.
– Ποια θέση έχει η συγκεκριμένη τεχνολογία σε εκθέσεις του εξωτερικού και τι θα απαντούσες σε σκεπτικιστές, που αναφέρουν πως τα NFTs, όπως και τα κρυπτονομίσματα, ανήκουν σε έναν κόσμο που δεν έχει ακόμη απόλυτα ρυθμιστεί από τις αρχές; Μια από τις κύριους αφορμές εξέλιξης και διασποράς της τεχνολογίας (Blockchain και σε επέκταση των NFT) ήταν και η πανδημία, που επεκτάθηκε από το 2020 και η οποία περιόρισε τις μετακινήσεις μας, έχοντας όμως ως αποτέλεσμα και μια ανάπτυξη της αναζήτησης άλλων μορφών συναλλαγών και απόκτησης εισοδήματος.
Ύστερα και από την πώληση ενός ψηφιακού εικαστικού έργου στην τιμή-ρεκόρ των $69.000.000, το ενδιαφέρον για τη δημιουργία μα και για την απόκτηση ηλεκτρονικών έργων τέχνης αυξήθηκε κατακόρυφα. Έφτασε, σήμερα, να είναι οργανικά ενσωματωμένη με την έννοια της τέχνης. Ωστόσο, τα NFT δεν αντικαθιστούν την τέχνη ως τέχνη ούτε ανταποκρίνονται μόνο στην συναλλαγή έργων τέχνης. Τα NFT είναι ηλεκτρονικά συμβόλαια, που μεταφέρουν απλώς την ιδιοκτησία που αναγράφεται σε αυτά, αυτόματα και χωρίς μεσάζοντες, σε όποιον καταβάλει πρώτος το ζητούμενο κατά τη συναλλαγή.
– Μίλησέ μας για τη διαδικασία της μετατροπής των πρωτότυπων σχεδίων σε ψηφιακά έργα. Τα έργα τα οποία παρουσιάζω στην παρούσα έκθεση έχουν όλα δημιουργηθεί στο χέρι. Κατόπιν, έχουν χρωματιστεί στον υπολογιστή. Είναι η ίδια διαδικασία που χρησιμοποιούσε ένας σχεδιαστής και ένας ζωγράφος ανέκαθεν. Πρώτα το σχέδιο στον καμβά, και μετά η προσθήκη χρωμάτων. Επομένως, δεν βρίσκω καμία διαφορά ως προς τη διαδικασία. Επίσης, τα εργαλεία είναι τα ίδια, μόνο που ο υπολογιστής παρέχει μεγαλύτερες ταχύτητες. Δεν περιμένεις να στεγνώσει η μπογιά, και μπορείς να αλλάξεις τα χρώμα αυτόματα. Η εκτύπωση των έργων σε ανοξείδωτο χαρτί με τη μέθοδο του Giclee Print εξασφαλίζει σ᾽ αυτά την ποιότητα και τη μακροβιότητα που τους αξίζει.
*Η νέα έκθεση του Σέργη Χατζηαδάμου «Ανασυγκρότηση των κοινών μας αξιών – Reconstructing Our Common Values» θα φιλοξενηθεί από τις 30/04/2022 μέχρι τις 01/05/2022 στο «Ab gallery», στη Γεροσκήπου (Πάφος), Αγαπήνωρος, 8310. Για πρώτη φορά στην Κύπρο όλα τα έργα θα διατίθενται και ως NFTs διαμέσου οθόνης. Την έκθεση θα παρουσιάσει ο Μίμης Σοφοκλέους, επιστημονικός διευθυντής του Παττίχειου Δημοτικού Μουσείου – Ιστορικού Αρχείου και Κέντρου Μελετών Λεμεσού.
Βιογραφικό
Ο Σέργης Χατζηαδάμος γεννήθηκε το 1975 στη Νότια Αφρική και μεγάλωσε στο Κτήμα Πάφου. Γιος του διακεκριμένου καλλιτέχνη Άντη Χατζηαδάμου είχε την ευκαιρία να γνωρίσει τους γνωστότερους καλλιτέχνες της Πάφου, τον Κώστα Οικονόμου, τον Γιώργο Κοτσώνη, τον Ανδρέα Χαραλαμπίδη, την Κλάρα Ζαχαράκη, τον Χρήστο Φουκαρά, τον Ανδρέα Μακαρίου, τον Στας Παράσχο, να συζητά μαζί τους και να επηρεάζεται από αυτούς. Μαθητής κάθισε σε μαθήματα τέχνης κοντά στον Ρήνο Στεφανή, τη Σούζαν Βάργκας, τη Μάριαμ Σουχάνοβα Φουκαρά και Γιώτα Ιωαννίδου. Σε αυτόν τον οικείο κύκλο συνειδητοποίησε το τοπικό εικαστικό λεξιλόγιο, τη ροπή προς τα πράγματα και το ανεξίτηλο φως της Πάφου. Μετά το 1997 έκανε σπουδές σε διάφορα Εργαστήρια και Σχολές Τέχνης των Αθηνών καταλήγοντας στην εικαστική τεχνολογία στην ψηφιακή τέχνη και στο graphic design.
