Στην πόλη του Ρότερνταμ έχει υπολογιστεί πως υπάρχουν 18.5 τετραγωνικά χιλιόμετρα επίπεδων οροφών. Για τους Ολλανδούς αυτό σημαίνει αναξιοποίητος χώρος. Και έβαλαν μπρος για να το αξιοποιήσουν, με στόχο τη βιωσιμότητα και την καλύτερη ποιότητα ζωής.
Στα πλαίσια του Μήνα Αρχιτεκτονικής, από την 1η του Ιούνη μέχρι και τις 17 Αυγούστου, στο Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής που βρίσκεται στην πλατεία με τα μουσεία του Ρότερνταμ, μια μωβ σκάλα με 143 σκαλοπάτια θα οδηγεί στην οροφή του Ινστιτούτου, σε μια επίσης μωβ πλατφόρμα, όπου οι επισκέπτες θα μπορούν να απολαμβάνουν την θέα της πόλης ή να λαμβάνουν μέρος σε εκδηλώσεις που θα πραγματοποιούνται εκεί ψηλά. Μετά τις 17 Αυγούστου, η κατασκευή θα αφαιρεθεί και θα πάει για ανακύκλωση. Η πρόταση ανήκει στο γραφείο MVRDV και δεν πρόκειται απλά για μια εφήμερη πολυτέλεια χωρών που μπορούν να απολαμβάνουν κάτι τέτοια. Από πέρσι το γραφείο σε συνεργασία με τον Δήμο της πόλης και άλλους φορείς έχουν αναλάβει πρωτοβουλία για αξιοποίηση του, ως επί τω πλείστο, νεκρού χώρου των οροφών των κτηρίων.
Η Ολλανδία είναι η πιο πυκνοκατοικημένη χώρα της Ευρώπης, αλλά αυτό δεν την πτοεί. Επεκτείνεται αξιοποιώντας την υδατική περιφέρεια της και τώρα στόχος είναι η καλύτερη χρήση… του εναέριου περιβάλλοντος, κάτι που θα επιτρέψει στην πόλη να αναπτυχθεί βιώσιμα, αποτρέποντας την αστική εξάπλωση, δημιουργώντας παράλληλα ευκαιρίες για προσθήκη πρασίνου, διαχείριση νερού και άλλες λειτουργίες.
Παρόμοια εγκατάσταση έγινε και στην οροφή του πολυκαταστήματος The Bijenkorf, σχεδιασμένο από τον Marcel Breuer το 1957. Η εν λόγω εγκατάσταση θα είναι σε λειτουργία μέχρι της 24 Ιουνίου και θα οδηγεί τους επισκέπτες σε μια βόλτα από στέγη σε στέγη σε γειτονικά κτήρια, υπογραμμίζοντας τις αναξιοποίητες δυνατότητες του δημόσιου χώρου. Εκτός από την θέα, θα μπορούν να δουν εκπαιδευτικές εκθέσεις καθώς το έργο παρέχει σε εταιρείες και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς την ευκαιρία να παρουσιάσουν καινοτομίες που σχετίζονται με το πράσινο, την παραγωγή ενέργειας και την αποθήκευση νερού.
Ανακατασκευασμένο σε μεγάλο βαθμό μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το Ρότερνταμ διαθέτει 18,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα επίπεδες στέγες, οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να μετατραπούν σε ένα νέο πολυεπίπεδο αστικό περιβάλλον. Προς ενίσχυση της ιδέας αυτής έχει εκδοθεί κατάλογος με 130 καινοτόμες ιδέες δείχνοντας πώς ο αναξιοποίητος χωρικός πόρος μπορεί να βοηθήσει σε ζητήματα όπως η λειψυδρία και η κλιματική αλλαγή, στην παραγωγή ενέργειας και τροφίμων καθώς και στη δημιουργία ενός νέου αστικού περιβάλλοντος. Οι ιδέες περιλαμβάνουν από πάρκα και καλλιέργειες μέχρι νεκροταφείο. Το οποίο, όσο περίεργο κι αν ακούγεται, ήδη σχεδιάζεται από τους MVRDV στο Μονακό. Επίσης, το νοσοκομείο Erasmus διαθέτει ένα περιβόλι με οπωροφόρα δέντρα στον όγδοο όροφο, ενώ στο πρόσφατα εγκαινιασμένο μουσείο Depot Boijmans, στον τελευταίο όροφο στα 34 μέτρα υπάρχει ένα «δάσος». Το οποίο δεν ήταν εύκολο να δημιουργηθεί αφού άλλες είναι οι συνθήκες στο έδαφος και άλλες σε κάποιο υψόμετρο. Σύμφωνα ωστόσο με μελέτες, αν όλες οι στέγες της πόλης γίνουν πράσινες, θα προκύψει μείωση της θερμοκρασίας κατά 1 βαθμό. Επιπλέον, εάν το νερό μπορούσε να αποθηκευτεί στις στέγες και σταδιακά να μεταφερθεί στους υπονόμους, οι δρόμοι δεν θα πλημμύριζαν μετά από κάθε δυνατή βροχόπτωση.
Ωστόσο το εγχείρημα δεν είναι εύκολο. Η εφαρμογή του δεν μπορεί να γίνει άναρχα. Θα πρέπει να ληφθούν υπόψην στατικοί παράγοντες ως προς την επιβάρυνση του κάθε κτηρίου αλλά και νομικοί και πολεοδομικοί, κυρίως ως προς την προστασία του ορίζοντα κάθε κτηρίου. Ο σπόρος όμως ερίφθη και η ιδέα κάθε εξέλιξης είναι «για να πάρεις πρέπει να ζητήσεις», πιστεύουν οι εμπνευστές της.
Ελεύθερα, 13.3.2022.
