Ένα ταξίδι στην ένταση και στον παλμό των χορών της Κρήτης, τόπο καταγωγής του χορογράφου, είναι η νέα παραγωγή του διεθνώς καταξιωμένου χορογράφου Αντώνη Φωνιαδάκη «Salema Revisited», που παρουσιάζεται στην Κύπρο στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Κύπρια μια εβδομάδα πριν την επίσημη παγκόσμια πρεμιέρα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Με την πρόταση αυτή, ο δημιουργός από την Ιεράπετρα παρουσιάζει για πρώτη φορά δουλειά του στην Κύπρο λίγο πριν γιορτάσει τα 30 χρόνια του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Η χορογραφία οδηγεί μουσικούς και θεατές σε ένα ταξίδι με αφετηρία την Κρήτη. Η μουσική απαρνείται τον εαυτό της προκειμένου να υπογραμμίσει την κίνηση, συνδράμοντας στην αφομοίωση και την ερμηνεία της χορευτικής εικόνας.
Συνταξιδιώτες του είναι ο Πάρις Περισυνάκης, ο οποίος έγραψε την πρωτότυπη μουσική της παράστασης και οι μουσικοί Γιώργος Σκορδαλός, Βαγγέλης Καρίπης, Πέτρος Βαρθακούρης και Γιώργος Μακρής.
Το Σάλεμα προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό ρήμα «σαλεύω», που σημαίνει ταλαντεύομαι, μετακινούμαι ελαφρώς. Μεταφορικά, τρελαίνομαι. Για τον χορογράφο η έννοια είναι μια πάλη με το χρόνο, την ακινησία και τη στιγμή. Εκεί όπου η παράδοση συναντά το μοντερνισμό, η πληθωρικότητα την αφαίρεση και το φως το σκοτάδι, χορευτές και μουσικοί σμίγουν σε ένα αλλόκοτο παιχνίδι, ξεσηκώνοντας μνήμες και συναισθήματα.
- Σάββατο 9 & Κυριακή 10 Οκτωβρίου, Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας, 8.30μ.μ. tickethour.com.cy, 77777040 και στα γραφεία της ACS COURIER παγκύπρια
Καθώς οι κρητικοί χοροί αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής ζωής του νησιού –και υπάρχουν πολλές παραλλαγές από τόπο σε τόπο, αλλά και από άνθρωπο σε άνθρωπο– ο Φωνιαδάκης αισθάνεται την ανάγκη να προσφέρει τη δική του οπτική γωνία για το πώς η παράδοση μπορεί να υπάρχει και να συνομιλεί με άλλες μορφές έκφρασης, όπως ο σύγχρονος χορός, χωρίς να απειλείται ή να προσβάλλεται, αλλά να εμπλουτίζεται και να προωθείται σε ένα ευρύτερο κοινό με σεβασμό και περηφάνια.
Στη χορευτική κληρονομιά της Κρήτης καταγράφονται 25 είδη χορών, οι οποίοι δεν ήταν γνωστοί σε ολόκληρο το νησί, αλλά ανθούσαν ο κάθε ένας σε κάποια περιοχή του νησιού, όπως η γιτσικιά σούστα, η γλυκομηλίτσα, το ρόδο, ο φτερωτός συρτός, ο κουτσαμπαδιανός, ο τριζάλης ο απανωμερίτης, το μικρό μικράκι, ο μπριμιανός ή πρινιώτης, ο αγκαλιαστός, ο ξενομπασάρης, ο ζερβόδεξος, καθώς και πολλά είδη σιγανών και πηδηχτών χορών.
Με το «Salema Revisited» ο δημιουργός δεν επιχειρεί να αποτυπώσει τον κάθε ένα από αυτούς τους χορούς. Επιθυμεί να ερμηνεύσει με το προσωπικό του στυλ τη λεβεντιά, την ομορφιά, το λυρισμό την αντρειά, αλλά και τον πόνο της κρητικής ψυχής. Μα πάνω από όλα τη δύναμη των Κρητικών που χορεύουν τον πεντοζάλη (που έχει δέκα βήματα) και που θυμίζουν την απόφαση των Σφακιανών να ξεκινήσει η επανάσταση, που πάρθηκε στις 10 Οκτωβρίου του 1769, και η μουσική του αποτελείται από δώδεκα πάρτες (μουσικές φράσεις, γυρίσματα) προς τιμήν των δώδεκα πρωτεργατών της εξέγερσης.
Εστιάζοντας στους πέντε πιο διαδεδομένους χορούς –σούστα, σιγανός, μαλεβιζώτης, συρτός ή χανιώτης, πεντοζάλης– και συνάμα προσθέτοντας μία επιλογή ριζίτικων τραγουδιών, ο Φωνιαδάκης δημιουργεί μια πολύχρωμη και πολυμορφική παλέτα ρυθμών και μελωδιών, για να σκηνοθετήσει τη ροή της παράστασης. Συνδυάζοντας τις αρχές και τα μοτίβα των παραδοσιακών χορών με την πολυετή εμπειρία του ως χορευτή σύγχρονου χορού, αλλά και με την προσωπική του χορογραφική ταυτότητα –η οποία σταδιακά και σταθερά απέκτησε μορφή τις δύο τελευταίες δεκαετίες, μέσω των δημιουργιών του, σε ομάδες και φεστιβάλ χορού παγκοσμίως– οι θεατές θα ταξιδέψουν στην ένταση, τη γλύκα, τον παλμό, τη μελωδία, αλλά και το μυστικισμό που πηγάζει από την κρητική μουσική.
Συντελεστές
- Χορογραφία: Αντώνης Φωνιαδάκης
- Μουσικoί: Γιώργος Σκορδαλός (κρητική λύρα, κρητικό λαούτο, τραγούδι), Πάρις Περυσινάκης (βιόρα, κρητική λύρα, mandocaster), Ανδρέας Αρβανίτης (κρητικό λαούτο, φλογέρα, ασκομαντούρα), Πέτρος Βαρθακούρης (κοντραμπάσο), Βαγγέλης Καρίπης (κρουστά)
- Μουσική επιμέλεια – Ενορχήστρωση: Πάρις Περυσινάκης – Γιώργος Σκορδαλός
- Πρωτότυπη μουσική: Πάρις Περισυνάκης (ακούγονται και παραδοσιακά κομμάτια της Κρήτης σε διασκευή)
- Βοηθοί χορογράφου: Μαρκέλλα Μανωλιάδη, Pierre Magendie
- Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
- Σχεδιαστής κοστουμιών: Αναστάσιος- Τάσος Σωφρονίου
- Βοηθός σχεδιαστή κοστουμιών: Ευδοκία Βεροπούλου
- Χορεύουν: Νεφέλη Αστερίου, Δέσποινα Λαγουδάκη, Εύη Οικονόμου, Μάρω Σταυρινού, Στεφανία Σωτηροπούλου, Christian Denice, Γεώργιος Κοτσιφάκης, Νίκος Γρηγοριάδης, Jan Labner, Ανέστης (Τάσος) Νίκας
Παραγωγή: Visionary Culture / Βασίλης Γρηγορόπουλος
Ο Αντώνης Φωνιαδάκης
Γεννημένος στην Ιεράπετρα της Κρήτης, ο Αντώνης Φωνιαδάκης άρχισε από παιδί να χορεύει στο νησί. Σπούδασε χορό στην Αθήνα, στην Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης και στο εξωτερικό με υποτροφίες. Από τα πρώτα βήματα της καριέρας του βρέθηκε να χορεύει στην ομάδα του Maurice Béjart και σύντομα να δημιουργεί χορογραφίες κατόπιν ανάθεσης για τα μεγαλύτερα θέατρα του κόσμου. Ως προσκεκλημένος χορογράφος έχει συνεργαστεί με σημαντικά σχήματα και καλλιτεχνικούς οργανισμούς, όπως το Μπαλέτο της Όπερας της Λυών, την ομάδα χορού της Martha Graham, το Aterballetto στο Μιλάνο, τα Μπαλέτα Τζαζ του Μόντρεαλ και το Μπαλέτο της Γενεύης, ενώ διετέλεσε Διευθυντής στο Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Έχει εργαστεί ως σύμβουλος κίνησης στην ταινία «Noah» του Ντάρεν Αρονόφσκι, πήρε το βραβείο Danza and Danza ως καλύτερος χορογράφος το 2012 στην Ιταλία για το Les Noces, ενώ το 2018 έλαβε το βραβείο καλύτερης χορογραφίας της Ένωσης Μουσικών και Θεατρικών Κριτικών για το έργο «Γαλαξίας», που δημιούργησε κατόπιν κοινής ανάθεσης του Εθνικού Θεάτρου και της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
* Ο Όμιλος Εταιριών Κατράδης είναι υπερήφανος υποστηρικτής του διεθνούς Έλληνα χορογράφου Αντώνη Φωνιαδάκη και της ομάδας του, Andonis Foniadakis Dance Company.
