Στην αγκάλη του Υπουργείου Μεταφορών επιμένει να παραμείνει ο τομέας της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Συντονισμένη κατά μέτωπο αντεπίθεση για την αποτροπή της ένταξής του στο υπό δημιουργία Υφυπουργείο Πολιτισμού πραγματοποιεί το Τμήμα Αρχαιοτήτων. Μια ομοβροντία αντιδράσεων εκδηλώθηκε χθες αρχής γενομένης με την εξαγγελθείσα αυθόρμητη (;) μονόωρη στάση εργασίας των εργαζόμενων στο Τμήμα Αρχαιοτήτων το πρωί και την ακόλουθη παρουσία φορέων που ασχολούνται με την αρχαιολογική κληρονομιά στην Επιτροπή Παιδείας της Βουλής κατά τη συνέχεια της συζήτησης του σχετικού νομοσχεδίου.
Εν μέρει ικανοποιήθηκε το αίτημα που κατέθεσε η διευθύντρια του Τμήματος Αρχαιοτήτων Μαρίνας Σολομίδου- Ιερωνυμίδου την περασμένη εβδομάδα να πραγματοποιηθεί ειδική συνεδρία στη Βουλή, όπου το Τμήμα Αρχαιοτήτων και οι υπόλοιποι φορείς είχαν τη δυνατότητα να αναπτύξουν εκτενώς τις –κατά βάση κοινές- θέσεις τους. Έτσι, στο ίδιο μήκος κύματος, το Τμήμα Αρχαιοτήτων, το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντης, η Κυπριακή Εθνική Επιτροπή ΟΥΝΕΣΚΟ, η Ερευνητική Μονάδα Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, ο Σύνδεσμος Κυπρίων Αρχαιολόγων και το παράρτημα του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Χώρων ICOMOS εξέφρασαν έντονους ενδοιασμούς στην πολιτική απόφαση για τη μετακίνηση του Τμήματος Αρχαιοτήτων από το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων στη νέα δομή, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο συνιστά υποβάθμισή του.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Υφυπουργείο Πολιτισμού: Η γέννα έχει πόνους
Η υπόθεση αυτή είναι αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο «αγκάθι» στην πορεία προς την ίδρυση του νέου Υφυπουργείου, μιας και μετά τη συνάντηση, προχθές Τρίτη, της προέδρου του ΘΟΚ Αντιγόνης Παπαφιλίππου με τον Γενικό Διευθυντή του ΥΠΠΑΝ και τον Υπουργό Πρόδρομο Προδρόμου, στην παρουσία και της Επιτρόπου Νομοθεσίας, φαίνεται ότι δόθηκαν οι απαραίτητες διευκρινήσεις και διαβεβαιώσεις σχετικά με τις συγκεκριμένες αρμοδιότητες του οργανισμού που θα μεταφερθούν στο υφυπουργείο. Οι αντιδρώντες στην ένταξη του Τμήματος Αρχαιοτήτων επιμένουν σχεδόν… μ’ ένα στόμα ότι η μεταφορά του Τμήματος Αρχαιοτήτων εκτός από «υποβάθμιση» του τμήματος, αλλά και επικίνδυνη στρέβλωση που πιθανόν να έχει συνταγματικού και πολιτικού τύπου επιπλοκές, συνιστά εν τέλει και αποδυνάμωση του τομέα των αρχαιοτήτων.
Μια ακόμη παράμετρος των αντιδράσεων αφορά τη δεδομένη ανάγκη και του Τμήματος Αρχαιοτήτων για περαιτέρω στελέχωση με επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό, προκειμένου να μπορεί ν’ ανταποκριθεί πιο αποτελεσματικά και στις νέες προκλήσεις που έχουν προκύψει στον τομέα τα τελευταία χρόνια. Το Τμήμα Αρχαιοτήτων δεν θέλει επίσης να αποχωριστεί την ενδοϋπηρεσιακή φροντίδα στο Υπουργείο Μεταφορών, στο πλαίσιο της αποστολής του, από τεχνικούς του Τμήματος Δημοσίων Έργων και του Τμήματος Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών. Παράλληλα, γίνεται λόγος για επιστημονικές και άλλες σημαντικές παραλείψεις στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο και την ανάγκη αυτό να αναθεωρηθεί. Τέθηκε τέλος το ερώτημα γιατί δεν μετακινείται επίσης στη νέα δομή από το Υπουργείο Εσωτερικών και ο τομέας της διαχείρισης διατηρητέων οικοδομών, που σήμερα ασκείται από το Τμήμα Πολεοδομίας.
Σημειώνοντας όλες αυτές τις αντιδράσεις, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Παύλος Μυλωνάς διερωτήθηκε -μάλλον ρητορικά- αν συντρέχει καν λόγος δημιουργίας Υφυπουργείου Πολιτισμού σε περίπτωση που δεν συμπεριληφθεί σ’ αυτό ο τομέας της πολιτιστικής κληρονομιάς.
«Υποβάθμιση συνιστά η πολυδιάσπαση»
Ο αναπληρωτής διευθυντής των Πολιτιστικών Υπηρεσιών Κυπριανός Λούης επιχείρησε να διασκεδάσει τις επιφυλάξεις σημειώνοντας ότι ο περί Αρχαιοτήτων νόμος περιλαμβάνεται αυτούσιος στο νέο νομοσχέδιο κι ότι εκ των πραγμάτων υπάρχουν ζητήματα που θα συζητηθούν στην κατ’ άρθρον συζήτηση. Εξέφρασε συναφώς την άποψη ότι η πολυδιάσπαση της πολιτιστικής πολιτικής συνιστά από μόνη της υποβάθμιση κι ότι η δημιουργία υφυπουργείου προσδίδει εξ ορισμού προσθετική αξία. «Θα υπάρχει αποτελεσματικότερος συντονισμός και ενιαίος σχεδιασμός για την ανάπτυξη της σημασίας του πολιτισμού εν γένει» ανέφερε, προσθέτοντας ότι η δημιουργία της νέας δομής είναι ευθυγραμμισμένη με τις ευρωπαϊκές διατάξεις και τις διεθνείς τάσεις.
«Δεν υποβαθμίζεται το Τμήμα Αρχαιοτήτων» απάντησε ο Κ. Λούης. «Ίσα- ίσα μέσα από τη διαδικασία αυτή θα επιτευχθεί ανάπτυξη και εμβάθυνση σε όλα τα τμήματα και τις υπηρεσίες και θα δοθεί η δυνατότητα διαβούλευσης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων για την παραγωγή όχι μόνο πολιτιστικών ‘αγαθών’ αλλά και ‘αξιών’». Ο ίδιος πάντως παραδέχτηκε ότι η στελέχωση και η ενίσχυση τόσο των Πολιτιστικών Υπηρεσιών όσο και των υπόλοιπων Τμημάτων που θα συναπαρτίζουν τη νέα δομή είναι μια αναγκαιότητα, αλλά σχολίασε ότι τα ζητήματα αυτά θα βρουν τη λύση τους σε κατοπινές διαβουλεύσεις εντός του υφυπουργείου.
Ο Γενικός Διευθυντής του ΥΠΠΑΝ Νεόφυτος Παπαδόπουλος ανέφερε το παράδειγμα της Ναυτιλίας ως περίπτωση τομέα που αναβαθμίστηκε με τη δημιουργία σχετικού υφυπουργείου. Παράλληλα, παρατήρησε ότι τα όποια ζητήματα προϋπολογισμού, στελέχωσης, στρατηγικής κατεύθυνσης, ενιαίας ταυτότητας και προσέγγισης θα είναι πιο πρακτικό και λειτουργικό να διευθετηθούν στο πλαίσιο του Υφυπουργείου. Σε κάθε περίπτωση, το ΥΠΠΑΝ μελετά τα γραπτά υπομνήματα των ενδιαφερομένων που του έχει μεταβιβάσει η Επιτροπή Παιδείας και Πολιτισμού κι εκφράζει την πρόθεση να είναι έτοιμο όταν ξεκινήσει η κατ’ άρθρον συζήτηση.
Στους ισχυρισμούς περί «πρόχειρου» και «κακογραμμένου» νομοσχεδίου απάντησε η Επίτροπος Νομοθεσίας Λουίζα Χριστοδουλίδου Ζαννέτου που δεν απέκλεισε τη δυνατότητα βελτίωσης του κειμένου. Απάντησε ωστόσο στους αντιδρώντες για το καθεστώς του Τμήματος Αρχαιοτήτων ότι οι αρχαιότητες δεν ανήκουν σε κανέναν υπουργό, υφυπουργό ή διευθυντή, αλλά στην Κυπριακή Δημοκρατία. Διερωτήθηκε μάλιστα πώς συνιστά υποβάθμιση για ένα Τμήμα η μεταφορά του σ’ ένα Υφυπουργείο όπου θα είναι πλέον ο κύριος και πολυπληθέστερος πυλώνας. Αξίζει να σημειωθεί ότι κι η Νομική Υπηρεσία ξεκαθάρισε ότι σε καμιά περίπτωση δεν επηρεάζεται ο περί Αρχαιοτήτων Νόμος.
Στάση εργασίας στο Τμήμα Αρχαιοτήτων
Τέσσερις συγκεντρώσεις στα Αρχαιολογικά Μουσεία Λευκωσίας, Λάρνακας, Λεμεσού και Πάφου πραγματοποίησαν χθες το πρωί οι εργαζόμενοι στο Τμήμα Αρχαιοτήτων. Κύριο μήνυμα της εκδήλωσης ήταν ότι οι αρχαιότητες της Κύπρου σε περίπτωση λύσης, θα πρέπει να παραμείνουν αρμοδιότητα της κεντρικής ομόσπονδης κυβέρνησης και να μη διαμοιραστούν στις συνιστώσες πολιτείες. «Ως εκ τούτου, το Τμήμα Αρχαιοτήτων δεν θα πρέπει να μεταφερθεί στο υπό συζήτηση Υφυπουργείο Πολιτισμού, καθώς, όπως ισχυρίζονται, αυτό θα είναι ένα «κοινοτικό υφυπουργείο με αρμοδιότητες που αφορούν μόνο την Ελληνοκυπριακή κοινότητα» γεγονός που ενδέχεται να δημιουργήσει «σοβαρά προβλήματα με απρόβλεπτες προεκτάσεις».
