«Εικών/ Αναπαραστάσεις» από τις Ασώματες Δυνάμεις σε χορογραφία Ανδρομάχης Δημητριάδου Λίνταλ.
Θα έβλεπα τη νέα πρόταση της -ιδιαίτερα παραγωγικής τα τελευταία χρόνια- Μάχης Δημητριάδου ως επιπλέον κεφάλαιο στο πεδίο εξερεύνησης που ιχνηλάτησε με τη δουλειά της «ΜΑ(Τ)ΤΕΡ» τον Δεκέμβριο του 2019. Δεν χαρακτηρίζεται φυσικά από την ίδια διαδραστικότητα, ούτε υπήρχε η τόσο έντονη διαμόρφωση του χώρου εικαστικά και ηχητικά. Αυτή τη φορά δεν υπήρχε και η ακολουθία των σύντομων επεισοδίων- performance, όπου οι θεατές ξεναγούνταν σ’ αυτά όρθιοι στα έγκατα της Στέγης Χορού Λευκωσίας.
Το «Εικών/ Αναπαραστάσεις» διαθέτει παρόμοια site specific προσέγγιση με τη διαφορά ότι ο θεατής στο κύριο μέρος της παράστασης κάθεται στη θέση του. Εντούτοις, χωρίζεται ουσιαστικά σε δύο μέρη, ένα μικρό επεισόδιο με την είσοδο στον χώρο από την πίσω πλευρά με τους θεατές όρθιους κι ένα στην κύρια σκηνή της Στέγης, ενώ μπορούμε φυσικά να προσμετρήσουμε ως πρελούδιο τη διαδρομή του κοινού μέσω της εξωτερικής αυλής με την ίδια τη χορογράφο σε ρόλο ξεναγού, κατά την οποία συναντάμε διάσπαρτα καταγής υποτιθέμενα σπαράγματα αρχαίων γλυπτών όπως τα φιλοτέχνησε ο Θεόδωρος Τσιαμάι.
Κάποιοι ίσως διαγνώσουν ενδείξεις επαναληπτικότητας από πλευράς της δημιουργού. Θυμίζω ότι το «ΜΑ(Τ)ΤΕΡ» σχετιζόταν θεματικά και με την «Πνοή» που παρουσίασε τον Νοέμβριο του 2019 στο Εγκώμιο, ενώ η πολυπράγμων μύστις είχε παρουσιάσει τον Νοέμβριο του 2020 και την παράσταση «Είναι αλήθεια πως θα με περιμένεις πάντα;», μια σύμπραξη χορού, αφήγησης και κλασικής μουσικής με θέμα τις πόλεις που έχασαν τους πληθυσμούς τους. Εννοείται ότι ο καλλιτέχνης ουσιαστικά πάντα ένα έργο εν εξελίξει δημιουργεί, αλλά είναι σαφές νομίζω ότι η ζωή, η δημιουργία αλλά και η μνήμη είναι οι θεματικές που έχει ούτως ή άλλως επικεντρωθεί σε όλες αυτές τις πρόσφατες καταθέσεις της η ιδρύτρια των Ασώματων Δυνάμεων.
Κοινοί παρονομαστές με το «ΜΑ(Τ)ΤΕΡ» είναι επίσης η συνθέτρια Κωνσταντίνα Πολυχρονοπούλου, αλλά κι ο τακτικός της συνεργάτης Γιώργος Λάζογλου που με τους ανάγλυφους φωτισμούς του «γεννά» σκηνικές απόψεις στον άδειο χώρο. Στην προκειμένη περίπτωση προκύπτει μια αξιοσημείωτα εύφορη συνεργασία με τους ερμηνευτές Άνθη Κέττηρου, Σωτήρη Σωτηρίου, Μαρία Χρυσοστόμου, Λοΐζο Κωνσταντίνου και Φούλη Στυλιανίδου για μια πρόταση που εκκινεί από τις αναπαραστάσεις του σώματος στα αρχαία αγγεία, ανάγλυφα και αγάλματα για να καταλήξει σ’ ένα ενδότατο τοπίο συλλογικής μνήμης. Κατά τη διαδικασία, μύθοι, αρχέτυπα, ήρωες και αφηγήσεις ενσωματώνονται και αναπαρίστανται ελεύθερα.
Η ενέργεια, η κίνηση, η ορμή που γεννά η ακινησία, η γραμμή, η αρμονία και η αναλογία αποτελούν ζωτικής σημασίας στοιχεία τόσο για την αρχαία ελληνική τέχνη όσο και για την τέχνη του χορού. Αμφότερες έχουν στο επίκεντρο της σκέψης και της ουσίας τους το κινούμενο σώμα, ρεαλιστικά ή υπερβατικά αποτυπωμένο. Εντούτοις, η χορογράφος δεν επιτρέπει στην κεντρική ιδέα αυτής της παραγωγής να επιβληθεί κινησιολογικά και ενδυματολογικά και να παρασύρει το όλο πρότζεκτ στα ανεξέλεγκτα τοπία μιας στομφώδους ελληνοπρέπειας που θα φλέρταρε με το κιτς. Ευτυχώς. Έτσι κι αλλιώς δεν μπορείς να μιμηθείς την αρχαϊκή κίνηση. Είναι μια χαλαρή αναπαράσταση, μια προσομοίωση, με όρους σύγχρονου χορού. Δεν ξέρω αν ο θεατής ανέμενε κάτι άλλο, όμως δεν ήταν απλώς μια αναγκαστική επιλογή για τη χορογράφο. Ήταν μια συνειδητή απόφαση που άπτεται της αισθητικής της και της καλλιτεχνικής της αντίληψης. Είναι η ποιητική ελευθερία που οδηγεί στη συνειδητοποίηση και τη συγκίνηση κι όχι ο πιθηκισμός.
Η ατέλειες του σώματος και της φυσικής κίνησης είναι αδιαπραγμάτευτο συστατικό και ούτως ή άλλως δεν έχει κανένα νόημα να ανταγωνίζονται λ.χ. τη γεωμετρική τελειότητα ενός ιδανικού αρχαίου αγάλματος. Η ομορφιά βρίσκεται στην ίδια την ατέλεια της κίνησης, της δράσης. Οι κλίσεις των σημείων του σώματος, οι αντισταθμίσεις του βάρους, οι ερωτικές φορτίσεις, οι σιωπηρές κινήσεις, όλα αυτά αναπαριστώνται μέσα από το οργανικό φίλτρο της πραγματικότητας, που δεν μπορεί να ακινητοποιηθεί αλλά βρίσκεται συνεχώς σε λειτουργία. Κι ακόμη πιο έντονα από τις παρελθοντικές εικόνες των αρχαίων ευρημάτων καταγράφουν ιδέες και συναισθήματα του παρόντος, όπως συνδιαλέγονται με τους τριγμούς από τη φούρια της ιστορίας.
Σκιρτήματα παγωμένα στους αιώνες ζωντανεύουν στο αιώνιο Τώρα, γίνονται άχρονες χειρονομίες που ταλαντεύονται ανάμεσα στη στιλιζαρισμένη αρμονικότητα και την ακατέργαστη ώθηση. Ο κόκκινος μίτος που παρεμβαίνει σκηνικά και εννοιολογικά αναφέρεται στην αθέατη κλωστή που συνδέει τις ζωές και τις μοίρες όλων των ανθρώπων αλλά και το διηνεκώς εκτυλισσόμενο νήμα του χρόνου.
Φιλελεύθερα, 20.6.2021
