Κάποιοι, κατά καιρούς, υποστήριζαν πως η Αγορά του παλιού Δημαρχείου θα έπρεπε να βρει ξανά την αρχική της ταυτότητα. Ο κύβος ωστόσο ερίφθη και η Αγορά γίνεται Κέντρο Αριστείας στην Έρευνα και Καινοτομία (CYENS).
Αν όλα πάνε καλά, τον Μάρτιο του ’22 η Αγορά του παλιού δημαρχείου της πρωτεύουσας, δίπλα από το νέο δημαρχείο, θα παραδοθεί στους νέους διαχειριστές του, που δεν είναι άλλοι από το Κέντρο Αριστείας στην Ερευνά και στην Καινοτομία (Cyens), που ειδικεύεται σε διαδραστικά μέσα, έξυπνα συστήματα και αναδυόμενες τεχνολογίες. Σε αυτό μετέχουν ο δήμος Λευκωσίας ως συντονιστής, το πανεπιστήμιο Κύπρου, το ΤΕΠΑΚ και το Ανοικτό Πανεπιστήμιο, καθώς και το Max Planck Institute της Γερμανίας και το University College London του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το Κέντρο ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2018, με μια μικρή ομάδα υπαλλήλων, ως Rise. Ήδη λειτουργεί στο διπλανό κτήριο της Στοάς, το οποίο επίσης ανακαινίστηκε πρόσφατα για να αποτελέσει μέρος του Κόμβου Επιχειρηματικότητας και Καινοτομίας. Εκεί εργάζονται πέραν των 80 ατόμων, κυρίως νέοι επιστήμονες, στους τομείς της έρευνας. Με την ολοκλήρωση του έργου της Αγοράς οι περισσότερες δραστηριότητες του Κέντρου θα μεταφερθούν εκεί. Το κτίριο θα φιλοξενήσει πέραν των γραφειακών χώρων, εργαστήρια, χώρο επίδειξης εφαρμογών, χώρο σεμιναρίων, στούντιο πολυμέσων, εργαστήριο κατασκευών, χώρο ηλεκτρονικών προτύπων κ.α.
Η λέξη «cyens» είναι ένας παλιός τρόπος γραφής της λέξης «scion», η οποία σημαίνει βλαστάρι, μια νέα αρχή πάνω σε έναν εύρωστο, πλήρως ανεπτυγμένο οργανισμό. Για το Κέντρο το όνομα σημαίνει ακριβώς αυτό. Ταυτόχρονα, το ακουστικό παιχνίδι με τη λέξη «science» που σημαίνει «επιστήμη», υποδεικνύει και την ιδιότητα του Κέντρου ως σημείο επιστημονικής έρευνας και πειραματισμού.
Το έργο εντάσσεται στο πλάνο Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης του Δήμου Λευκωσίας για προώθηση της έρευνας, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας και στόχοι είναι:
• Η παραγωγή έρευνας διεθνούς επιπέδου για βελτίωση του ερευνητικού προφίλ του τόπου.
• Η συνεργασία με επιστήμονες και τοπικές επιχειρήσεις καινοτομίας για την επίλυση προβλημάτων της καθημερινότητας.
• Η καλλιέργεια στενότερων δεσμών μεταξύ επιστημόνων, επιχειρηματιών, καθώς και τοπικών αρχών προς καλλιέργεια κουλτούρας καινοτομίας και δημιουργικότητας
• Η υποστήριξη της επιχειρηματικής κοινότητας με τη μεταφορά γνώσεων, κατάρτισης και τεχνολογικών λύσεων για την ώθηση της οικονομικής ανάπτυξης,
• Η προώθηση και προαγωγή του ανθρωποκεντρικού σχεδιασμού, με σημεία αναφοράς τη νόηση, τη νευροεπιστήμη, την αντίληψη και την αλληλεπίδραση ανθρώπου-υπολογιστή.
• Η ανάπτυξη εφαρμογών στους τομείς της ενέργειας, υγείας και τουρισμού, στη βάση της στρατηγικής της Κύπρου για έξυπνη εξειδίκευση, και αντλώντας από επιστήμες που άπτονται της τεχνητής νοημοσύνης και της επικοινωνίας.
• Η διασύνδεση με τη βιομηχανία και την κοινωνία, παρέχοντας εντός του κέντρου χώρους και στήριξη για start-ups, για την ανάπτυξη προϊόντων/εφαρμογών, και για επιδείξεις ερευνητικών αποτελεσμάτων και παραγόμενων προϊόντων/εφαρμογών.
Εκτός από τη λειτουργία του Κέντρου, ιδιαίτερη σημασία έχει και το ίδιο το κτίριο, το οποίο αποτελεί σημαντικό δείγμα του μοντερνισμού, εξ ου και το 2011 κηρύχθηκε διατηρητέο. Σχεδιάστηκε στα μέσα της δεκαετίας του ’60 από τον Σταύρο Οικονόμου, με στόχο να στεγάσει στον πάνω όροφο τα γραφεία του δήμου και κάτω, σε μία μεγάλη, ανοικτή σάλα, τη δημοτική αγορά. Με πάγκους για φθαρτά, ιχθυοπωλεία, κρεοπωλεία, κλειστούς χώρους για μανάβικα… Οι δημότες άνω των 50 χρόνων διατηρούν έντονες μνήμες από ένα χώρο που έσφυζε από ζωή, σε πλήρη εμπορική δραστηριότητα, με ανθρώπους να συναλλάσσονται και να δημιουργούν εκείνη την όσμωση που ήταν κάποτε βασικό χαρακτηριστικό των κοινωνιών. Έπειτα ήρθαν οι υπεραγορές και οι ρυθμοί της ζωής των ανθρώπων άλλαξαν. Για αυτό και το κτίριο αλλάζει χρήση, χωρίς όμως να αλλάζει φυσιογνωμία. Οι εργασίες αποκατάστασης του αφορούν πιο πολύ την στατικότητα και τον εκσυγχρονισμό του ώστε να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες. Τα βασικά αναγνωρίσιμα στοιχεία του που αποτελούν μέρος της ταυτότητας του, παραμένουν. Η πιο σημαντική αλλαγή, οπτικά, ίσως να είναι η προσθήκη στη μεγάλη σάλα κουβουκλίων από μέταλλο και γυαλί. Επίσης, εξωτερικά θα λειτουργεί χώρος αναψυχής.
Τα σχέδια εκπονήθηκαν από τις υπηρεσίες του Master Plan του Δήμου Λευκωσίας με επί κεφαλής τον αρχιτέκτονα Γιώργο Τσαγγαρίδη. Τις εργασίες ανέλαβε κατόπιν προσφορών η εταιρείας Lois Builders για το ποσό των 4.927.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ.
Φιλελεύθερα, 21.3.2021.
