Την ιστορία του θανάτου της αδικοχαμένης ηθοποιού Ελένης Παπαδάκη κατά τα Δεκεμβριανά του Εμφυλίου στην Ελλάδα αποτυπώνει το θεατρικό έργο του Μάνου Καρατζογιάννη, που παρουσιάζει από τις 26 Μαρτίου ο Πολυχώρος Εστία στη Λευκωσία.
Με το πολύ γνωστό έργο του Μάνου Καρατζογιάννη «Για την Ελένη» επαναρχίζει τη θεατρική δράση του ο Πολυχώρος «Εστία». Το θεατρικό αφορά την Ελένη Παπαδάκη (1908-1944), από τις σημαντικότερες ηθοποιούς του ελληνικού θεάτρου και θύμα του Εμφυλίου στην Ελλάδα.
Την αδικοχαμένη ηθοποιό ερμηνεύει η Φάνη Πέτσα, σε σκηνοθεσία του Άγι Παΐκου, με συμπρωταγωνιστή τον Στέλιο Στυλιανού, ηχογραφημένα αποσπάσματα από τον Νίκο Χαραλάμπους και σκηνογραφική επιμέλεια της Ιφιγένειας Αβραάμ.
Η Ελένη Παπαδάκη δολοφονήθηκε λίγες μέρες πριν τα Χριστούγεννα του ’44 από μέλη του ΕΑΜ. Στον αντίποδα, κατά τα τελευταία δύο χρόνια της κατοχής, είχαν δημιουργηθεί τα «Τάγματα Ασφαλείας», παραστρατιωτικά σώματα με αντικομουνιστική ιδεολογία που συνεργάζονταν με τους Γερμανούς. Οργανωτής τους ο τότε πρωθυπουργός της δωσίλογης κυβέρνησης και συνεργάτης των γερμανικών κατοχικών δυνάμεων, Ιωάννης Ράλλης.
Ο Ράλλης υπήρξε οικογενειακός φίλος της Ελένης Παπαδάκη και ίσως η σχέση αυτή να αποτέλεσε και το εφαλτήριο για την τραγική της κατάληξη. H ανελέητα καταδιωκόμενη Αριστερά του τότε, είδε στο πρόσωπο της Ελένης όλα όσα μισούσε. Οι φήμες περί ερωτικής σχέσης με τον πρωθυπουργό άρχισαν να φουντώνουν κι έτσι ξεκίνησε μια οργανωμένη προσπάθεια δαιμονοποίησής της.
Υπάρχουν για την υπόθεση κάποια αδιάψευστα γεγονότα και στοιχεία, αλλά και πολλά κενά. Έτσι, σημειώνει ο σκηνοθέτης της παράστασης Άγις Πάικος, είμαστε αναγκασμένοι να προβούμε σε εικασίες για να συμπληρωθούν τα κενά αυτά και να ολοκληρωθεί το παζλ της τραγικής αυτής ιστορίας. Μέγιστος κίνδυνος που πρέπει να αποφευχθεί πάση θυσία: να μετατραπούμε κι εμείς σε συνεργούς ενός πολιτικού λιντσαρίσματος (ένα -καθημερινό πια, δυστυχώς- διαδικτυακό φαινόμενο).
Τα κίνητρα για το φόνο της παραμένουν αδιευκρίνιστα, όπως και οι λόγοι για τους οποίους η Ελένη αρνήθηκε να εγκαταλείψει την περιοχή που διέμενε, σε μια Αθήνα τεμαχισμένη σε ασφαλείς και μη ασφαλείς περιοχές, παρόλο που είχε προειδοποιηθεί για τον κίνδυνο. Η Ελένη να προτίμησε να μείνει και να δώσει τη μάχη. Ίσως να μην ήθελε να χαρακτηριστεί ως ρίψασπις. Ίσως πάλι, επειδή είχε καθαρή τη συνείδησή της να μην πίστευε πως τα πράγματα θα έφταναν μέχρι το σημείο που έφτασαν. Ίσως να μην προσπάθησε «να το σκάσει» από εντιμότητα, από αξιοπρέπεια, από ακεραιότητα χαρακτήρα. Ή, ίσως πάλι, ως μια άλλη Άννα Φρανκ (η οποία, τρεις μήνες μετά τη δολοφονία της Ελένης, θα άφηνε κι εκείνη την τελευταία της πνοή σε στρατόπεδο συγκέντρωσης) να εξακολουθούσε να πιστεύει ότι «παρόλα όσα συμβαίνουν οι άνθρωποι είναι, κατά βάθος, καλοί».
* Λευκωσία, Πολυχώρος «Εστία», παραστάσεις, κάθε Παρασκευή στις 20:30 και Κυριακή στις 19:00, μέχρι τα τέλη Απριλίου. Διάρκεια 50 λεπτά. Πληροφορίες: 99 588330 / 97 790533. Κρατήσεις απαραίτητες λόγω του περιορισμένου αριθμού θέσεων.
