«Κώστας Παρτασίδης (1917-1977) – Ο δήμαρχος, ο αγωνιστής, ο οραματιστής».
Το βιβλίο-λεύκωμα, ένα αξιόλογο τιμητικό αφιέρωμα στον αείμνηστο δήμαρχο της Λεμεσού Κώστα Παρτασίδη, που επισφράγισε τις περσινές επετειακές εκδηλώσεις με τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννησή του, συνιστά πολυσυγγραφική συγκομιδή εμπεριστατωμένης αναδρομικής αποτίμησης για τη ζωή και το έργο του, την πολυσχιδή προσφορά του στα κοινά, τη μαχητική δράση και τα δημιουργικά του οράματα για τον τόπο ως «δήμαρχος, αγωνιστής και οραματιστής». Εξού και ο εύστοχος ομώνυμος υπότιτλος του πονήματος, ενδεικτικός της πολυδιάστατης προσωπικότητας και των πολλαπλών επιτευγμάτων του επιφανούς ανδρός.
«Μια μικρή κατάθεση έναντι μιας τεράστιας οφειλής», επιγράφει το προλογικό του σημείωμα ο αξέχαστος δημοσιογράφος Τάσος Αγγελής, συντονιστής/υπεύθυνος της πολύτιμης αυτής έκδοσης, τη γενική επιμέλεια της οποίας είχε ο εμβριθής, επίσης, δημοσιογράφος και συγγραφέας Χρύσανθος Χρυσάνθου, ενώ την άρτια καλλιτεχνική επιμέλεια ανέλαβε ο γραφίστας-δημοσιογράφος Χρήστος Αρβανίτης.
Ο συλλογικός τόμος, πολύμοχθος καρπός μιας συγγραφικής ομάδας έγκριτων μελετητών αλλά και ανθρώπων που έζησαν από κοντά τον Κώστα Παρτασίδη, φωτίζοντας λίγο έως πολύ άγνωστες πτυχές των έργων και των ημερών του, αναδεικνύουν ταυτοχρόνως την ιστορική εξέλιξη της πόλης, της κοινωνίας και της εποχής του, όπως επισημαίνει ο Αγγελής. Για να προσθέσει στα ευσύνοπτα σχόλιά του την αξιοποίηση θησαυρισμάτων από το επιμελώς διατηρημένο αρχείο Παρτασίδη, καθώς και την άντληση από άλλες πληροφοριακές πηγές τεκμηρίωσης, μη παραλείποντας να τονίσει τη συμπερίληψη εκατοντάδων πρωτοδημοσίευτων φωτογραφιών, που συμπληρώνουν και οπτικοποιούν τα κείμενα.
Εξόχως προϊδεαστικοί, ωστόσο, των επί μέρους εντρυφήσεων και των βιωματικών αφηγήσεων για τον τιμώμενο είναι οι χαιρετισμοί τόσο του Γενικού Γραμματέα του ΑΚΕΛ Άντρου Κυπριανού, όσο και του νυν και των πρώην δημάρχων της Λεμεσού, Νίκου Νικολαΐδη, Αντώνη Χατζηπαύλου, Δημήτρη Κοντίδη και Ανδρέα Χρίστου. Άπαντες αποφαίνονται με πηγαία αισθήματα εκτίμησης αλλά και με γνώμονα αντικειμενικής αξιολόγησης, σε συνάρτηση με τη χρονική νηφάλια απόσταση δεκαετιών και υπό το πρίσμα των δικών τους εμπειριών στην ίδια θέση, για τα όσα πολλά και σημαντικά κατόρθωσε ο προκάτοχός τους.
Τα ατομικά και κοινά συμπεράσματα στοιχειοθετούν μιαν εμβληματική φωτεινή φυσιογνωμία: ενός καλλιεργημένου ανθρώπου της αριστερής ιδεολογίας, όπως και της οικουμενικής διανόησης, που διαπνεόταν από ινδάλματα πολιτισμικών και ανθρωπιστικών αξιών, που έμπρακτα γνοιαζόταν για την άνοδο του βιοτικού επιπέδου των φτωχότερων και δυσπραγούντων συνανθρώπων του, για την πρόοδο και την ευημερία του κοινωνικού συνόλου των συνδημοτών του με την κατασκευή έργων υποδομής, τη δημιουργία βιώσιμων υγειονομικών συνθηκών και τον φυσικό εξωραϊσμό του τότε υποβαθμισμένου αστικού περιβάλλοντος, καθώς και για την ανύψωση της πνευματικής και πολιτιστικής στάθμης της πόλης του με την πραγματοποίηση μιας πλειάδας ψυχαγωγικών εθιμοτυπικών θεσμών, εορταστικών εκδηλώσεων και ποικιλώνυμων πολιτισμικών δρώμενων.
Προπάντων όμως αγωνιούσε για το παρόν και το μέλλον της πατρίδας του σε μιαν εποχή ανελευθερίας και στυγνής καταπίεσης κάτω από τον αγγλικό αποικιακό ζυγό. Όλοι σχεδόν σημειώνουν την πρώτη φυλάκισή του και των δημοτικών συμβούλων το 1950 λόγω της εμμονής τους στη μετονομασία της οδού Πάλμερ στη Λεμεσό σε οδό 28ης Οκτωβρίου, όπως και αργότερα τη σύλληψη και τη φυλάκισή του τον Δεκέμβρη του 1955 μαζί με άλλα 134 στελέχη του ΑΚΕΛ, όταν οι Βρετανοί έθεσαν το κόμμα στην παρανομία. Παρότι με ενθουσιώδεις παλμούς πατριωτισμού στην έκκληση της Κ.Ε. τον Ιούνιο του 1943 κατατάσσεται πρώτος στον κατάλογο και επικεφαλής εκατοντάδων Ακελιστών φεύγει με το Κυπριακό Σύνταγμα για το μέτωπο να πολεμήσει εναντίον του ναζισμού.
Αυτοί και άλλοι κομβικοί σταθμοί της αγωνιστικής, συνδικαλιστικής, πολιτικο-κοινωνικής, και διεθνούς του δράσης καταγράφονται στο συγκροτημένο διαφωτιστικό «Χρονολόγιο», που εκπόνησε ο υπεύθυνος της μνημειώδους έκδοσης. Τις περισσότερες σελίδες καταλαμβάνει η επί δεκατρία έτη δύσκαμπτη αλλά και καρποφόρα θητεία του στη δημαρχεία, από την πανηγυρική εκλογή του τον Μάιο του 1949 μέχρι το τέλος του Δεκέμβρη του 1962, με την καθιέρωση διοριστικού συστήματος λόγω τουρκοκυπριακών αντιδράσεων σε σχέση με τη σύσταση χωριστών δήμων. Θέση με την οποία διαφώνησε από τον Γενάρη του 1959, όταν η κυβέρνηση προωθούσε το σχέδιο Σάριτζ για δημιουργία τουρκοκυπριακών δημοτικών αρχών, με αποτέλεσμα να έλθει σε αντιπαράθεση μέσα από τον Τύπο της εποχής με τον Ντενκτάς, πρόεδρο τότε της Ομοσπονδίας Τουρκικών Συλλόγων Κύπρου.
Το ενδεχόμενο διαμελισμού των δήμων ήταν από τους βασικούς λόγους της διαφωνίας του για την υπογραφή των συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου, θεωρώντας όπως εν γένει και το ΑΚΕΛ ότι οι συμφωνίες θα επέφεραν αργά ή γρήγορα τη σύγκρουση. Έντονη ήταν και η διαφωνία του στα θέματα των εγγυήσεων, στο δικαίωμα μονομερούς επέμβασης και στην εγκαθίδρυση κυρίαρχων βρετανικών βάσεων. Καταγράφεται επίσης η αντιαποικιακή του δράση κατά τον απελευθερωτικό μας αγώνα, με δημόσιες καταγγελίες της βρετανικής πολιτικής και διεθνείς κινητοποιήσεις. Επιπλέον, η υπηρεσία του στην υπόθεση της ειρήνης και της φιλίας των λαών καταξιώνεται με τη βράβευσή του από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ειρήνης τον Μάιο του 1959.
Στις πληθωρικές όψεις της ανεκτίμητης προσφοράς του Κώστα Παρτασίδη στο κοινωνικό γίγνεσθαι και στο πολιτισμικό οικοδόμημα της Λεμεσού, στους αγώνες της Αριστεράς και στη δημοσιογραφία, στην υπόθεση της Κύπρου και στον άνθρωπο, ενδιατρίβουν αναλυτικότερα οι Μπάμπης Αναγιωτός, Γιώργος Παυλίδης, Χριστάκης Σεργίδης, Χρύσανθος Χρυσάνθου, Γιαννάκης Κολοκασίδης, Σάββας Παυλίδης, Έλλη Παιονίδου, Κυριάκος Τσιούπρας και Μίμης Σοφοκλέους. Ψηφίδες τοιχογραφίας ενός θαυμαστού έργου, που επιτέλεσε ο «δήμαρχος των έργων»!
