Νέα στοιχεία για την οργάνωση των ζωνών δραστηριότητας και πιθανές μεταλλουργικές εγκαταστάσεις στην ενδοχώρα του Χαλά Σουλτάν Τεκέ έφερε στο φως η ερευνητική περίοδος πεδίου 2025 του προγράμματος Hala Sultan Tekke Hinterland Project στην επαρχία Λάρνακας.
Η μεγάλης κλίμακας μαγνητομετρική έρευνα υψηλής ανάλυσης, που πραγματοποιήθηκε στην περιοχή Πύργα, κοντά στην Αλυκή, αποκάλυψε σύνθετο μοτίβο υπόγειων ανωμαλιών, συμπεριλαμβανομένων γραμμικών χαρακτηριστικών, ζωνών έντονου μαγνητισμού και οργανωμένων συγκεντρώσεων που υποδηλώνουν ανθρωπογενή δραστηριότητα. Ορισμένες από αυτές τις ανωμαλίες φαίνεται να συνδέονται με μεταλλουργικές εγκαταστάσεις, αποθέσεις σκωρίας και συναφείς υποδομές.
Το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Υφυπουργείου Πολιτισμού ανακοίνωσε την λήξη της ερευνητικής περιόδου πεδίου 2025 του Προγράμματος Hala Sultan Tekke Hinterland Project, που διεξήχθη σε περίοδο τριών εβδομάδων τον περασμένο Οκτώβριο και Νοέμβριο στο ευρύτερο τοπίο που περιβάλλει το αστικό κέντρο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, Χαλά Σουλτάν Τεκέ. Το πρόγραμμα, το οποίο ξεκίνησε το 2021, διευθύνεται από τον δρα Ραλφ Βάνταμ, τον δρα Γιαν Κούνερτς και την καθηγήτρια Κάριν Νις του Ελεύθερου Πανεπιστημίου Βρυξελλών (Vrije Universiteit Brussel), σε συνεργασία με διεθνείς ερευνητές.
Η περίοδος έρευνας συνδύασε συστηματική αρχαιολογική επιφανειακή έρευνα με εκτεταμένο πρόγραμμα γεωφυσικής διασκόπησης, με στόχο την καλύτερη κατανόηση της οργάνωσης των οικισμών, της χρήσης γης και των ζωνών δραστηριότητας στην περιοχή της Λάρνακας.
Η αρχαιολογική έρευνα κατέγραψε επιφανειακό υλικό σε ολόκληρο το τοπίο της Αλυκής Λάρνακας, καθώς και στην περιοχή Πύργα. Η έρευνα συνέβαλε στην καλύτερη κατανόηση της χρονολόγησης και της χρήσης γνωστών θέσεων, αλλά και στον εντοπισμό νέων περιοχών για περαιτέρω διερεύνηση.
Προηγούμενες εργασίες πεδίου στην περιοχή κατέγραψαν πολυάριθμους σωρούς σκωρίας χαλκού. Ιδιαίτερα πυκνές συγκεντρώσεις υλικού της Ύστερης Ρωμαϊκής περιόδου εντοπίστηκαν σε διάφορες θέσεις κοντά στους σωρούς σκωρίας, γεγονός που υποδηλώνει την ύπαρξη ενός παραγωγικού τοπίου της περιόδου. Το 2024 πραγματοποιήθηκε έρευνα με γεωραντάρ σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Α. Σάρρη.
Το 2025 πραγματοποιήθηκε μεγάλης κλίμακας μαγνητομετρική έρευνα που κάλυψε περίπου 8000 τ.μ. από τον δρα Ίγκορ Μεντάριτς (Πανεπιστήμιο της Λιουμπλιάνας/ Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης).
Η μαγνητομετρική έρευνα υψηλής ανάλυσης αποκάλυψε σύνθετο μοτίβο υπόγειων ανωμαλιών, συμπεριλαμβανομένων γραμμικών χαρακτηριστικών, συστάδων ζωνών με έντονο μαγνητισμό και χωρικά οργανωμένων συγκεντρώσεων που υποδηλώνουν ανθρωπογενή δραστηριότητα.
Ορισμένες ανωμαλίες είναι συμβατές με χαρακτηριστικά που ενδέχεται να σχετίζονται με μεταλλουργικές εγκαταστάσεις, αποθέσεις σκωρίας και σχετικές υποδομές, ενώ άλλες μπορεί να αντανακλούν γεωλογικούς σχηματισμούς χαρακτηριστικούς της ευρύτερης περιοχής.
Τα αποτελέσματα της περιόδου πεδίου του 2025 συμβάλλουν σημαντικά στη χωρική κατανόηση των ζωνών δραστηριότητας στην ενδοχώρα του Χαλά Σουλτάν Τεκέ και παρέχουν ισχυρή βάση για μελλοντικές στοχευμένες ανασκαφές και διεπιστημονική έρευνα.
