Φροσούλα Κολοσιάτου, «Κρατώ κάτι από σένα», εκδόσεις Μανδραγόρας, 2025.
Η 12η ποιητική συλλογή της Φροσούλας Κολοσιάτου, υπό τον τίτλο «Κρατώ κάτι από σένα», είναι αποκλειστικά αφιερωμένη στη μνήμη του αδελφού της, επίσης ποιητή Λεύκιου Ζαφειρίου, ο οποίος πέθανε το 2022 σε ηλικία 74 χρονών. Μεσολάβησαν τρία χρόνια μέχρι να κυκλοφορήσει το υπό παρουσίαση βιβλίο, χρόνος επαρκής για να σημασιολογηθούν ουσιαστικά, από αισθητικής άποψης, συναισθήματα, μνήμες και βιώματα.
Πόνος, τρυφερότητα, απώλεια και μνήμη διατρέχουν όλη τη συλλογή, που δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια συνομιλία με τον Λεύκιο. Μια συνομιλία βαθιά, συγκινητική, γεμάτη θλίψη αλλά χωρίς σπαραξικάρδιους ολοφυρμούς: «Αυτούς που αγαπάς / δεν τους αποχωρίζεσαι ποτέ / έχουν πάρει μαζί τους / ένα κομμάτι από σένα». (σελ. 9)
Μοιραία, σε όλο το βιβλίο, η ποιήτρια μιλά για τον θάνατο. Όμως έχω την αίσθηση ότι φλέγεται, ότι ποθεί για τη ζωή να μιλήσει: «Την τελευταία φορά που σε είδα / δεν φορούσες τα γυαλιά σου / Μπερδεύτηκα / Ήσουνα ήρεμος και μας κοιτούσες επίμονα / πίσω από τα κλειστά βλέφαρα». (σελ. 13)
Η συνομιλία της Φρ. Κ. με τον Λ. Z. είναι πολυεπίπεδη και ποικιλόμορφη. Αναπόφευκτα, συχνά προσλαμβάνει και χαρακτήρα διακειμενικού διαλόγου με τον ομότεχνο αδελφό της. Συνομιλεί με τα ποιήματά του εν είδει επιμνημόσυνου λόγου: «Εκεί που σε βρήκα / τώρα είναι βουνό απάτητο / Με τα λόγια τα δικά σου / έχει τη θλίψη του απογεύματος / Γύρω ομίχλη / Βλέπω συνέχεια όνειρα ότι επιστρέφεις / με έναν Μιγάδα άγγελο να παραστέκει / Στις σελίδες των βιβλίων σου / παντοτινά μαζί μας». (σελ. 14) Και στο αμέσως επόμενο ποίημα, συμπληρώνει: «Τρυπώνεις συνεχώς μέσα στη σκέψη μου / Έφυγες και μας άφησες την ποίηση». (σελ. 15)
Σε όλο το βιβλίο η Φρ. Κ. μιλά πρωτοπρόσωπα στον ποιητή αδελφό της. Αυτό προσδίδει στο όλο έργο την αίγλη της αμεσότητας και του ανεπιτήδευτου λόγου. Την ίδια ώρα, οδύνη, πόνος, θλίψη, διάσπαρτες θρηνητικές κραυγές, διαπερνούν όλο το βιβλίο. Παντού, στίχοι – λυγμοί, στίχοι υπόκωφα αναφιλητά, ενδάκρυοι στίχοι.
Η ποιήτρια, σταθερά, σταδιακά και εξελικτικά, ξεδιπλώνει πτυχές του χαρακτήρα του αδελφού της, της ιδιοσυγκρασίας και του χαρακτήρα του. Τον φωτίζει συνεχώς, πολύπλευρα και πολυδιάστατα. Τα σπαράγματα του Λ. Ζ. είναι πολλά και διάσπαρτα, συνθέτουν όμως ένα ολοκληρωμένο πορτρέτο: «Με ένα μάτσο λέξεις στα χέρια σου / όσο ζούσες έκρυβες με το γέλιο σου τον θάνατο». (σελ. 21)
Η Φρ. Κ. πλάθει ένα κόσμο ολόκληρο γύρω από τον αδελφό της. Αποκαλύπτει πτυχές και διαστάσεις άγνωστες στο ευρύ κοινό. Ενίοτε, του προσδίδει και διαστάσεις υπερφυσικές ή μεταφυσικές: «Ακροβάτης / δίχως δίχτυ στο κενό / Χάθηκες στη μέση του ουρανού / ανάμεσα στα σύννεφα». (σελ. 22)
Επαναλαμβάνω, η θλίψη είναι το κυρίαρχο μοτίβο σε όλο το βιβλίο. Και είναι ένα μοτίβο καθολικό, στιλιστικό, υφολογικό, θεματικό: «Μια σιωπή γυροφέρνει. Λαλιά πουλιού που ξεψυχάει στο μπαλκόνι μου». (σελ. 27)
Ασφαλώς, από τη συλλογή της Φρ. Κ. δεν θα μπορούσε ν’ απουσιάζει το αντικατοχικό στίγμα – για την ακρίβεια η αντικατοχική περγαμηνή – από την ποίηση του Λ. Ζ. Παραθέτω το ποίημα ολόκληρο: «Μου έδειχνες τους δρόμους / γύρω από την πράσινη γραμμή σε εποχές επικίνδυνες / μέσα στη νεκρή ζώνη / τόσο ριψοκίνδυνα / Λαχανιασμένοι τρέχαμε να φύγουμε / Με έμαθες να αγαπώ τη Λευκωσία / ο τόπος όλος / Η ζωή σου ολόκληρη ένας αγώνας / έφυγες με μια γραμμή συρματόπλεγμα / βαθιά ρυτίδα στη μνήμη / Λύπη σχεδόν αόρατη / σαν γάτα ξαπλωμένη στα χαλάσματα / Πως να μπορέσω να κρατήσω αυτή / τη στέρηση;». (σελ. 30)
Τονίζω ξανά, η απώλεια σημασιολογείται ποικιλότροπα και πολυσήμαντα σε όλο το βιβλίο. Γίνεται δε οριζόντιο θεματικό μοτίβο σε όλα τα ποιήματα της συλλογής. «Αγγίζω τα όρια / κρυφακούω / και αν σε ακούω κάθε μέρα / δεν το κάνω επειδή εσύ έφυγες / αλλά επειδή εσύ δεν θα ξαναέρθεις». (σελ. 34)
Κλείνω με μια χρονική συγκυρία που με συγκίνησε βαθιά. Έλαβα ταχυδρομικά το βιβλίο της Χρ. Κ. που είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Λ. Ζ. ανήμερα Χριστουγέννων του 2025. Την ίδια ημέρα απεβίωσε ο Μιχάλης Ζαφείρης, ο τρίτος εκ των τριών ποιητών αδελφιών. Δεν πρόλαβε η Φρ. Κ. να θρηνήσει τον ένα αδελφό ποιητή και μέσα σε τρία χρόνια έχασε και τον άλλο.
Είμαι σίγουρος ότι κι αυτό το φευγιό θα βρει την αισθητική του μετάπλαση στους δρόμους της ποίησης της Φρ. Κ. Σε ένα άλλο επίπεδο, σ’ έναν άλλο κόσμο, η σπουδαία και τραγική ποιήτρια Μαρούλα Γεωργιάδου – Ζαφείρη, πιο γνωστή με το λογοτεχνικό ψευδώνυμο Νεφέλη, μητέρα και των τριών ποιητών, δεν ζει μόνο μέσα από τους στίχους της και μέσα στους στίχους τριών ποιητών παιδιών της. Έχει πια κοντά της τα δυο αγόρια της…
