Disclosure Day: Στα 80 του, ο Σπίλμπεργκ παραμένει ο μεγάλος παραμυθάς αυτής και κάθε εποχής

Σε έναν ήδη διχασμένο και ασταθή κόσμο όπου η παγκόσμια ένταση κλιμακώνεται επικίνδυνα, ο μαθηματικός και ειδικός στην κυβερνοασφάλεια, Daniel Kellner (Josh O’Connor), αποκτά πρόσβαση σε άκρως απόρρητα δεδομένα από τη σκιώδη εταιρεία ψηφιακής ασφάλειας WARDEX. Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ όχι μόνο γνωρίζει για την ύπαρξη εξωγήινων, αλλά εκμεταλλεύεται την τεχνολογία και τους ίδιους για δεκαετίες.

Καθώς ο Daniel μετατρέπεται σε καταζητούμενο whistleblower και προσπαθεί να ξεφύγει από το αδίστακτο πρώην αφεντικό του, Noah (Colin Firth), μια τηλεοπτική μετεωρολόγος, η Margaret (Emily Blunt), αποκτά ξαφνικά ανεξήγητες ικανότητες, όπως το να μιλάει άγνωστες γλώσσες και να διαβάζει σκέψεις. Ένας επικίνδυνος αγώνας δρόμου ξεκινά, για να αποκαλυφθεί η μεγαλύτερη αλήθεια στην ιστορία της ανθρωπότητας: Η μέρα της απόλυτης αποκάλυψης είναι εδώ.

Ο Steven Spielberg επιστρέφει στο αγαπημένο του, οικείο τερέν της επιστημονικής φαντασίας (από το «Ready Player One» του 2018) και των εξωγήινων συναντήσεων (μετά το «War of the Worlds» του 2005) με ένα sci fi έπος που θα μπορούσε να είναι η ολοκλήρωση της άτυπης τριλογίας του των «φιλικών στενών επαφών», που ξεκίνησε με το «Close Encounters of the Third Kind» (1977) και συνεχίστηκε με το «ET: The Extra-Terrestrial» (1982).

Σε ηλικία πλέον 80 ετών, ο κορυφαίος ίσως εν ζωή παραμυθάς του σινεμά δεν προσπαθεί απαραίτητα να ανακαλύψει ξανά τον τροχό, ούτε καν να προσαρμοστεί στη νέα εποχή, αλλά να μας υπενθυμίσει τους λόγους για τους οποίους καθόρισε το είδος του sci-fi blockbuster. Και το’ χει ακόμα. Αναμφισβήτητα.

Το σενάριο, διά χειρός του βετεράνου David Koepp (στην πέμπτη τους συνεργασία), ο οποίος βασίζεται σε μια αυθεντική ιστορία του ίδιου του Spielberg, πατάει γκάζι από τα πρώτα λεπτά. Έχει όλα τα στοιχεία από ένα αγωνιώδες θρίλερ καταδίωξης, που θυμίζει έντονα τους ρυθμούς του «Minority Report», την ατμόσφαιρα παράνοιας κάθε συνωμοσιολογικού θρίλερ των 70s και τις καλύτερες στιγμές των «The X – Files», μπλέκοντάς τα περίτεχνα με το δέος του αγνώστου που αγαπήσαμε στο «Close Encounters of the Third Kind» και το κεντρικό μήνυμα του καλτ «The Day the Earth Stood Still» (1951).

Στον πυρήνα της, όμως, η ταινία είναι κάτι παραπάνω από μια περιπέτεια με εξωγήινους: Εξετάζει την παραπληροφόρηση, την ηθική και το πώς η ανθρωπότητα διαχειρίζεται -ή μάλλον αποκρύπτει- την αλήθεια, όταν αυτή η αλήθεια μετατρέπεται σε εμπορεύσιμο προϊόν στα χέρια των λίγων και ισχυρών.

Σκηνοθετικά, ο Spielberg παραμένει αξεπέραστος στο να στήνει μεγάλα, εντυπωσιακά set pieces και να χτίζει αβίαστα συναίσθημα. Υπάρχει, ωστόσο, μια παγίδα στην οποία πέφτει, αναπόφευκτα εκτιμώ ύστερα από έξι δεκαετίες στη σκηνοθετική καρέκλα: Το «Disclosure Day» μοιάζει συχνά με ένα λουστραρισμένο best of της καριέρας του. Όσοι ψάχνετε μια εντελώς φρέσκια, ρηξικέλευθη, πρωτοποριακή προσέγγιση (όπως ένιωσαν στις περισσότερες δουλειές του Spielberg, κυρίως από τα 70s μέχρι τα 90s), ίσως νιώσετε μια ελαφριά αίσθηση déjà vu και μειωμένης απόδοσης σε σημεία, καθώς ο βετεράνος σκηνοθέτης ανακυκλώνει κάποια δικά του αφηγηματικά tropes και μοτίβα.

Το συναίσθημα σε σημεία γίνεται ανοιχτά μελοδραματικό, αλλά η νοσταλγική ματιά του παραμένει τόσο αριστοτεχνικά εκτελεσμένη, που δύσκολα της κρατάς κακία. Άλλωστε, τι αξία έχει μια ταινία του Spielberg αν δεν είναι αμιγώς σπιλμπεργκική;

Στον τομέα των ερμηνειών δεν περιμένεις τίποτα λιγότερο -ο γερο-Steve, άλλωστε, πάντα κατάφερνε να αποσπά ερμηνειάρες, ακόμα και στα πιο, υποτίθεται, ευτελή είδη όπως τα action adventures, οι κωμωδίες και τα sci fi. Και η παρούσα δεν αποτελεί εξαίρεση.

Η Emily Blunt δίνει ρέστα, κουβαλώντας το μεγαλύτερο μέρος του συναισθηματικού βάρους του φιλμ και παραδίδοντας μια από τις καλύτερες και πιο πολυεπίπεδες ερμηνείες της καριέρας της. Ο Josh O’Connor είναι εξαιρετικός στον ρόλο του απεγνωσμένου καταζητούμενου, προσδίδοντας γήινο ρεαλισμό μέσα σε ένα φανταστικό πλαίσιο, ενώ ο Colin Firth κινεί ιδανικά τα νήματα ως ο ψυχρός, γραφειοκράτης και αμιγώς σπιλμπεργκικός villain. Οι Colman Domingo και Eve Hewson («Behind Her Eyes») συμπληρώνουν δυναμικά ένα ήδη στιβαρό καστ, αν και κάποιοι χαρακτήρες -όπως η πρώην μοναχή της Hewson που εισάγεται για να θίξει το θρησκευτικό αντίκτυπο των εξωγήινων – νιώθεις ότι εξαντλούνται βιαστικά.

Στο τεχνικό κομμάτι, η ταινία είναι αναμενόμενα άρτια. Η φωτογραφία του μόνιμου συνεργάτη του Spielberg, Janusz Kamiński, δημιουργεί την κλασική πλέον ατμόσφαιρα του σκηνοθέτη, παίζοντας διαρκώς με το φως και τις σκιές. Παράλληλα, το άμεσα αναγνωρίσιμο score του θρυλικού John Williams ντύνει με επικό, γνώριμο τρόπο το φιλμ, αποδεικνύοντας ότι η μαγεία του μαέστρου δεν έχει μειωθεί ούτε στο ελάχιστο – και ότι έκανε πολύ καλά που βγήκε από τη σύνταξη, για να συνθέσει την 30ή(!) συνεργασία του με τον Spielberg.

Το «Disclosure Day» δεν πρόκειται να επαναπροσδιορίσει το σινεμά επιστημονικής φαντασίας, όπως είχαν κάνει τα πρώτα εμβληματικά έργα του δημιουργού του. Είναι, όμως, ένα άψογα κατασκευασμένο, παλαιάς κοπής χολιγουντιανό θέαμα, ένας old-school Spielberg που μας υπενθυμίζει ότι ο γερο-Steve, ακόμα και όταν αναπολεί το δικό του κινηματογραφικό παρελθόν, παραμένει ο απόλυτος μαέστρος του ΣΙΝΕΜΑ- όλα κεφαλαία.