ΕΚΕ: Κάλεσμα για υπεύθυνη συμπεριφορά

 

Η κ. Χριστοφίδου επισημαίνει πως περισσότερος κόσμος επιλέγει επιχειρήσεις οι οποίες σέβονται την κοινωνία και το περιβάλλον, ενώ το ίδιο συμβαίνει με τους επενδυτές οι οποίοι επιδιώκουν να στρέφονται σε κοινωνικά υπεύθυνες και βιώσιμες επιχειρήσεις.

 

Επομένως, είναι πλέον αντιληπτό πως η κοινωνία επιζητά υπεύθυνες εταιρείες και υπεύθυνους οργανισμούς κάτι που αντανακλάται και στις μέχρι σήμερα έρευνες. 
 
Γιατί θεωρείτε σημαντική την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη (ΕΚΕ) και ποιος ο ρόλος της Γενικής Διεύθυνσης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης;

Η υιοθέτηση πολιτικών υπεύθυνης επιχειρηματικότητας βοηθά τις  επιχείρησες να λειτουργήσουν  ως  υπεύθυνοι κοινωνικοί  πολίτες, συμβάλλοντας έτσι στην οικονομική και βιώσιμη ανάπτυξη και στην κοινωνική συνοχή. Επειδή μέσα από τις δραστηριότητές τους, οι επιχειρήσεις μπορούν να επηρεάσουν θετικά ή αρνητικά το οικοσύστημα στο οποίο δραστηριοποιούνται, η εφαρμογή μιας Στρατηγικής ΕΚΕ τις βοηθά να αναγνωρίσουν, ποιες από τις δραστηριότητές τους αποφέρουν αρνητικό οικονομικό, κοινωνικό ή περιβαλλοντικό αντίκτυπο, ώστε να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για να τον περιορίσουν.

Η ΓΔ ΕΠΣΑ, ως  η αρμόδια Δημόσια Αρχή για την προώθηση της ΕΚΕ στην Κύπρο, επιδιώκει να ενθαρρύνει όσο το δυνατόν περισσότερες επιχειρήσεις να λειτουργούν με βάση τις αρχές τις ΕΚΕ, αναγνωρίζοντας τις επιπτώσεις της λειτουργίας τους στην κοινωνία.  
Στο πλαίσιο αυτών των ενεργειών, εντάσσεται και το έντυπο που έχουμε ετοιμάσει και δημοσιεύεται στη σημερινή έκδοση. Το έντυπο αποτελείται από δύο μέρη: – Το πρώτο είναι ενημερωτικό και επεξηγεί τι είναι η ΕΚΕ, τα οφέλη που αποφέρει, τις βασικές διεθνείς αρχές και εργαλεία καθώς και τα βασικά βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν για την ετοιμασία και την εφαρμογή μιας Στρατηγικής ΕΚΕ.
Στο δεύτερο μέρος συμπεριλαμβάνεται ένα ερωτηματολόγιο αυτό- αξιολόγησης με σκοπό να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να αντιληφθούν το βαθμό ωριμότητάς τους σε θέματα ΕΚΕ και να αναλάβουν μέτρα για τον περιορισμό των πιθανών αρνητικών επιπτώσεων που προκαλούν με τις λειτουργίες τους, συμβάλλοντας ταυτόχρονα και στην επίτευξη των στόχων για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Είναι νομοθετική υποχρέωση των επιχειρήσεων να ακολουθούν Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ή εναπόκειται στις ίδιες;

 

Η ΕΚΕ εφαρμόζεται κυρίως σε εθελοντική βάση. Η νομοθετική υποχρέωση αφορά μόνο ένα μικρό αριθμό επιχειρήσεων που είναι  οντότητες δημοσίου συμφέροντος και εργοδοτούν  πέραν των 500 ατόμων. Αυτές οι οντότητες οφείλουν, όχι μόνο να εφαρμόζουν πολιτικές ΕΚΕ αλλά και να ετοιμάζουν κάθε χρόνο Μη Χρηματοοικονομικές  Καταστάσεις  (ΜΧΚ) στις οποίες να λογοδοτούν για όλους του άξονες ΕΚΕ.

  
Πιο συγκεκριμένα,  με  βάση τη Νομοθεσία, οι ΜΧΚ πρέπει να περιλαμβάνουν πληροφορίες για την κατανόηση των επιδόσεων και του αντίκτυπου των δραστηριοτήτων της επιχείρησης στους άξονες που αφορούν περιβαλλοντικά, κοινωνικά και εργασιακά θέματα, το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την καταπολέμηση της διαφθοράς και θέματα σχετικά με τη δωροδοκία. Απαιτείται επίσης να συμπεριλαμβάνεται περιγραφή των πολιτικών που εφαρμόζει η επιχείρηση για τα πιο πάνω θέματα, καθώς και δείκτες για επιμέτρηση των αποτελεσμάτων από τα μέτρα που λαμβάνονται. Επιπρόσθετα,  πρέπει να καταγράφονται οι κυριότεροι κίνδυνοι που πιθανόν να προκύψουν από τις δραστηριότητες της επιχείρησης και τον τρόπο αντιμετώπισής τους. Είναι φανερό ότι υιοθετώντας μια Στρατηγική ΕΚΕ η επιχείρηση καλείται να λειτουργεί υπεύθυνα και με διορατικότητα.

Η Κύπρος σε ποιο σημείο βρίσκεται όσον αφορά την ΕΚΕ;

Ορισμένες επιχειρήσεις είναι αρκετά ώριμες σε θέματα ΕΚΕ και ενσωματώνουν κοινωνικές, περιβαλλοντικές και δεοντολογικές πτυχές στη βασική τους Στρατηγική, ενώ άλλες βρίσκονται σε πιο πρώιμο στάδιο. Με χαρά όμως, παρατηρούμε ότι δεν είναι μόνο οι μεγάλες επιχειρήσεις που εφαρμόζουν δράσεις ΕΚΕ, αλλά και οι πιο μικρές επιχειρήσεις προσπαθούν να αναπτύξουν δράσεις ΕΚΕ και να ανταποκριθούν στον κοινωνικό τους ρόλο. Η ΕΚΕ λαμβάνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις και στην Κύπρο.

Ποια προβλήματα εντοπίζετε στην Κύπρο και πώς μπορούν να ξεπεραστούν;

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που εντοπίζουμε είναι διάχυση της σωστής έννοιας της ΕΚΕ, που συχνά και εσφαλμένα φυσικά, θεωρείται  συνώνυμη της φιλανθρωπίας και της εμπορικής χορηγίας. Η ΕΚΕ όμως, όπως αναφέραμε ήδη είναι κάτι πολύ πιο ουσιαστικό, που σχετίζεται με τη σωστή και υπεύθυνη λειτουργία της επιχείρησης χωρίς αρνητική επίδραση στο οικοσύστημα που δραστηριοποιείται.
 Παράλληλα προσπαθούν να γνωστοποιήσουμε διεθνή πρότυπα   όπως π.χ το πρότυπο ISO 26000 που αποτελεί ένα πολύ αναλυτικό  Οδηγό για τις επιχειρήσεις που επιθυμούν να εφαρμόσουν ΕΚΕ. Το Πρότυπο ISO 26000 αποσαφηνίζει την έννοια της ΕΚΕ και υποστηρίζει τις επιχειρήσεις στο να εφαρμόσουν τις αρχές της. Όμως ο ρόλος μας παραμένει μόνο υποστηρικτός, αφού επαφίεται στην κάθε επιχείρηση να αποφασίσει αν θα υιοθετήσει υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά.

Πώς γίνεται η αξιολόγηση των επιχειρήσεων στην Κύπρο σε σχέση με την ΕΚΕ;
Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, πέραν της ελάχιστης νομικής απαίτησης για την υποβολή Μη Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων από ορισμένους μεγάλους Οργανισμούς Κοινής Ωφελείας, η υιοθέτηση δράσεων ΕΚΕ από τις επιχειρήσεις γίνεται σε εθελοντική βάση χωρίς καμία άλλη νομική υποχρέωση.

Για το λόγο αυτό, είναι δύσκολο να δημιουργηθεί ο οποιοσδήποτε μηχανισμός αξιολόγησης των επιχειρήσεων που εφαρμόζουν ΕΚΕ.
Εντούτοις, μία πρώτη προσπάθεια αξιολόγησης και επιβράβευσης των κυπριακών επιχειρήσεων που εφαρμόζουν δράσεις ΕΚΕ, αποτέλεσε η  φετινή βράβευση Καλών Πρακτικών ΕΚΕ και Βιωσιμότητας που πραγματοποιήθηκε κατά το «12^ο Συνέδριο και Έκθεση Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης». Η πρωτοβουλία βράβευσης του CSR Cyprus σε συνεργασία με τη ΓΔ ΕΠΣΑ, αφορούσε όλες τις οντότητες που δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά στην Κύπρο, ανεξαρτήτως μεγέθους ή κλάδου οικονομικής δραστηριότητας.
 
Μια επιχείρηση αν δεν επιτυγχάνει τους στόχους της σχετικά με την ΕΚΕ έχει οποιεσδήποτε επιπτώσεις;

Νομικά δεν υπάρχει οποιαδήποτε επίπτωση. Σε έναν κόσμο όμως που αλλάζει, οι προσδοκίες όλων των ενδιαφερόμενων μερών απέναντι στον τρόπο που λειτουργούν και συμπεριφέρονται οι επιχειρήσεις, αυξάνονται συνεχώς. Έρευνες δείχνουν ότι οι καταναλωτές αρχίζουν να προτιμούν επιχειρήσεις που σέβονται την κοινωνία και το περιβάλλον, έστω και εάν πρέπει να πληρώσουν κάτι παραπάνω, ενώ οι επενδυτές στρέφονται σε επιχειρήσεις που είναι κοινωνικά υπεύθυνες και βιώσιμες.  

Είναι ολοφάνερο ότι για μια επιχείρηση/ οργανισμό που υιοθετεί πρακτικές ΕΚΕ, τα οφέλη είναι πολλά και μακροπρόθεσμα. Η επιχείρηση μπορεί να αναπτύξει σταθερές σχέσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης με τους πελάτες της και άλλους βασικούς συμμέτοχους, να αξιολογήσει και διαχειριστεί πιθανούς επιχειρηματικούς κινδύνους, να ενισχύσει τη δυνατότητά της να προσλαμβάνει υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό, και εν κατακλείδι, να αυξήσει τα ανταγωνιστικά της πλεονεκτήματα και την κερδοφορία της.