Υπάρχει μια σύγχυση ευρύτερα για τη σημασία της κατάθεσης από την κοινοπραξία του Αφροδίτη αναθεωρημένου σχεδίου ανάπτυξης του κοιτάσματος. Το σχέδιο αφορά επενδυτική προσπάθεια με κατεύθυνση την Αίγυπτο, κατά κύριο λόγο το τερματικό Ίντκου, στη διαχείριση του οποίου σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η Shell.
Η οποία είναι και ένας από τους εταίρους διαχείρισης του Αφροδίτη. Και η οποία ενδεχομένως να είναι και η εταιρεία που -μαζί με τους άλλους επενδυτές στο Ίντκου- θα καθορίσει την τελική τιμή του κυπριακού υγροποιημένου αερίου, αν τελικά ο σχεδιασμός εγκριθεί από την Κυπριακή Δημοκρατία και -κυρίως- αν υλοποιηθεί. Και, επιπλέον, αν τα βρούμε (κράτος και κοινοπραξία) με την αυγυπτιακή κυβέρνηση, που θέλει να διοχετεύει κατά προτεραιότητα στην τοπική αγορά το φυσικό αέριο. Σε πολύ πιο χαμηλές τιμές από τις τιμές που εξασφαλίζει η υγροποίηση.
Πολλοί θεώρησαν την κατάθεση του νέου σχεδίου ως απόρριψη από τη Chevron της μελέτης που εξήγγειλε η νέα Κυβέρνηση για μεταφορά μέρους του κοιτάσματος στην Κύπρο, για υγροποίηση και εξαγωγή, αλλά και για χρήση του στην τοπική ηλεκτροπαραγωγή.
Στην πραγματικότητα, όμως, η κοινοπραξία δεν μπορούσε να πράξει αλλιώς. Όφειλε να καταθέσει επικαιροποιημένο σχέδιο ανάπτυξης με προσανατολισμό την Αίγυπτο. Έχει ήδη καθυστερήσει πολύ να εφαρμόσει το προηγούμενο σχέδιο ανάπτυξης, το οποίο είχε καταθέσει η κοινοπραξία υπό την ηγεσία της Noble Energy το 2019. Εκείνο το σχέδιο εγκρίθηκε από την ΚΔ και έπεσαν υπογραφές. Και έπρεπε να υλοποιηθεί -κατά στάδια- εντός συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων. Δεν προχώρησε εμπρόθεσμα
Μεσολάβησε η εξαγορά της Noble από τη Chevron. Η Chevron ζήτησε κάποιες αναπροσαρμογές στο σχέδιο και έλαβε την έγκριση του Υπουργείου Ενέργειας να καταθέσει αναθεωρημένο πρόγραμμα
Η κατάθεση του νέου σχεδιασμού -που επιβεβαιώνει τον προσανατολισμό προς Αίγυπτο- δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι αυτός θα υλοποιηθεί αυτή τη φορά. Και δεν σημαίνει επίσης ότι οριστικά το κοίτασμα Αφροδίτη θα πάει στην Αίγυπτο και δεν θα μεταφερθεί στην Κύπρο ή αλλού ή ότι δεν θα μείνει εκεί που είναι για πολύ ακόμα.
Είναι γεγονός ότι η Chevron δεν εμφανίστηκε θετική ως προς την προοπτική πλήρους ανατροπής των έως σήμερα σχεδιασμών, ώστε να αφήσει κατά μέρος την προοπτική της Αιγύπτου και να μπει σε νέες συζητήσεις για μια προοπτική πολύ πιο νεφελώδη και χρονοβόρα (αφού τώρα άρχισε να συζητείται) για υγροποίηση στην Κύπρο. Και μάλλον πολύ καλά έπραξε η Chevron. Και μάλλον πολύ καλά έπραξε και η Κυβέρνηση, που έστειλε το μήνυμα στην κοινοπραξία ότι εξακολουθεί να δεσμεύεται από το σχέδιο αναπτυξης του ‘19, μέχρι να καταθέσει άλλο, αναθεωρημένο, με τον ίδιο προσανατολισμό και να γίνει αποδεκτό από την ΚΔ. Ασχέτως αν η Κυβέρνηση σήμερα θεωρεί πως ίσως η προοπτική υγροποίησης του Αφροδίτη (μαζί με ισραηλινό αέριο) στην Κύπρο δυνατό να αποβεί πιο επωφελής οικονομικά, για όλους τους παίκτες.
Το θετικό με το νέο σχέδιο της Chevron είναι ότι περιλαμβάνει δράσεις που ήδη έχουν σε σημαντικό βαθμό προωθηθεί από την ίδια και τους συνεργάτες της, αλλά και δράσεις που μοιάζουν ώριμες και μπορούν να αναληφθούν σε χρόνο όχι τόσο μακρινό όσο πιστεύαμε. Εξού και ο υπουργός Ενέργειας δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το 2023 είναι έτος ορόσημο για το Αφροδίτη.
Θα πει κάποιος πως «ο κ. Παπαναστασίου εξέφρασε δημόσια διαφωνία επειδή η κοινοπραξία θέτει ως στόχο έναρξης της παραγωγής από το Αφροδίτη το ‘28». Ναι, δεν είναι κακό να διεκδικήσει κάποια επιτάχυνση, αν είναι δυνατή. Το 2028, όμως, δεν είναι τόσο μακρινό όσο ακούγεται. Για την ακρίβεια, είναι πολλοί του τομέα που λένε πως νωρίτερα δεν γίνεται. Το πρόβλημα είναι που παλαιότερα μάς έδιναν διάφοροι πολύ πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις, που διαψεύστηκαν όλες, σε βαθμό που η σημερινή να μας φαίνεται… αιώνας. Δεν είναι. Επιπλέον, για να υλοποιηθεί η νέα δέσμευση θα πρέπει να γίνουν πολλά και γρήγορα…
Και πρέπει πρωτίστως να εγκρίνει τον σχεδιασμό το κράτος. Διαφορετικά δεν προχωρά τίποτε. Και αν ληφθεί υπόψη πως ο σχεδιασμός περιλαμβάνει εκ των πραγμάτων πολλά ουσιώδη σημεία, κάποια από τα οποία αφορούν και την οικονομική πτυχή της άντλησης – μεταφοράς – υγροποίησης – πώλησης μέρους του αποθέματος της Αφροδίτης ως LNG, είναι προφανές ότι για την τελική τοποθέτηση του κράτους θα ληφθούν υπόψη και άλλες -υπαρκτές ή διαφαινόμενες- εναλλακτικές επιλογές. Για τις οποίες θα χρειαστεί διαβούλευση και με κράτη και με εταιρείες.
Το παιγνίδι παίζεται ακόμα, που τραγουδά ο Βασίλης.
