Όταν δεν έχω έμπνευση να γράψω κάτι, καταφεύγω πολλές φορές σε λόγια ανθρώπων που, όποτε κι αν τα διαβάσεις ή ακούσεις, νομίζεις πως είναι τωρινά. Αποκομμένα ίσως από την «τρέχουσα επικαιρότητα» (πχ, πραγματικά δεν έχω τίποτα να πω για την τριμερή Κύπρου-Ελλάδος-Ισραήλ, δεν βρίσκω σε αυτήν κανένα στίγμα «πραγματικής πραγματικότητας»!) τα καλώς ειπωμένα λόγια είναι διαρκές οξυγόνο, και καταργούν μονομιάς τα ευτελή. Δεν πρόκειται για γνωμικά και αποφθέγματα. Τα περισσότερα είναι υπογραμμισμένα στις σελίδες βιβλίων που έχω διαβάσει. Και σχεδόν όλα, προσθέτω, αφορούν εμάς!

Πάρτε μια ανάσα, παρακαλώ!

 «Γιατί πρέπει να μας ανησυχεί το ότι οδεύουμε προς μία κοινωνία που όλα είναι για πούλημα; Για δύο λόγους. Ο ένας έχει να κάνει με την ανισότητα, και ο άλλος με τη διαφθορά. Πάρτε την ανισότητα. Σε μία κοινωνία που είναι όλα για πούλημα, η ζωή είναι πιο δύσκολη για όσους έχουν πενιχρά μέσα.  Όσο περισσότερα πράγματα μπορεί να αγοράζει το χρήμα, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά ο πλούτος (ή η έλλειψή του)» Μάϊκλ Σάντελ, 70, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Μπραντάϊς, διδάκτωρ της Οξφόρδης, καθηγητής φιλοσοφίας στο Χάρβαρντ. Το πιο πάνω απόσπασμα είναι από το βιβλίο του «Τι ΔΕΝ μπορεί να αγοράσει το χρήμα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση Μιχάλη Μητσού.

«Ψυχολογικά, η συνωμοσιολογία αποτελεί καθαρά φοβικό σύνδρομο, ένα είδος συλλογικής μανίας καταδιώξεως ελλείψει προσανατολισμού στο μέλλον. Στερούμενη αναστοχαστικής δυνατότητος η συνωμοσιολογική φαντασίωση ριζώνει στην παραμυθητική βεβαιότητα μιας εθνικής μοναδικότητας και ενός ανέλεγκτου, απολύτως κακού εχθρού, στον οποίο προβάλλουμε και αποδίδουμε όλες τις ανικανότητες και τις αποτυχίες μας, καθηλώνει δε στο ανιστορικό της παρόν τον χρόνο». Από το βιβλίο TIME OUT – Η Ελληνική Αίσθηση του Χρόνου, Εκδόσεις Αρμός. του φιλόσοφου Στέλιου Ράμφου. Ο οποίος μέσα σε λίγες γραμμές φτιάχνει το πλήρες πορτρέτο του Έλληνα και της άρρωστης σχέσης του με την Ιστορία του, και ό,τι άλλο θεωρεί ότι τον απειλεί».

«Όταν συνειδητοποίησα τις εκτεταμένες ζώνες της λήθης και άρχισα να ανησυχώ, προσπάθησα να κάνω μια αναδρομή στις βασικές περιόδους του βίου μου. Αντιλήφθηκα τότε ότι σχεδόν όλες μου οι αναμνήσεις, ακόμα και εκείνες των ευτυχισμένων ή των σημαντικών στιγμών, συνδέονται με την εικόνα που μου έχει μείνει χάρη σε κάποια φωτογραφία. Με συγκίνηση και ευγνωμοσύνη έσκυψα πάνω από τοπία, πρόσωπα, φιλίες στενές η λιγότερο στενές που ανακαλούσε ευγνωμονούσα η μνήμη μου. Ωστόσο οι εικόνες αυτές επανεμφανίζονταν αποκομμένες, χωρίς το πλαίσιό τους, χωρίς ημερομηνία σχεδόν, σαν λευκές πέτρες που μαζεύει κανείς τυχαία μέσα σε μία έρημο λήθης. Δυσάρεστη ανακάλυψη. Βλέπω για παράδειγμα μία φωτογραφία που με απαθανατίζει μαζί με ένα αγαπημένο μου πρόσωπο στην Τοσκάνη, ξαπλωμένη κάτω από τις ελιές και λουσμένη ένα γλυκό φως καλοκαιρινών διακοπών· όμως από που ερχόμασταν; Από ποια πόλη; Ποιες ήταν αυτές οι διακοπές; Τι κάναμε σ’ αυτό το ταξίδι; Δεν θυμάμαι τίποτε πια!

Αναρωτιέμαι μάλιστα καμιά φορά μήπως τραβάμε φωτογραφίες με την κρυφή επιθυμία να θυμηθούμε την συγκεκριμένη στιγμή στο μέλλον. Ξέρω στα σίγουρα πάντως ότι όταν φωτογράφιζα η ίδια ένα στιγμιότυπο, φρόντιζα να το εστιάσω, να βεβαιωθώ πως όλα χωρούσαν στην ίδια εικόνα, να ελέγξω το φωτισμό και το κοντράστ: Με άλλα λόγια μάθαινα να βλέπω, και θα ‘λεγα οτι μάθαινα επίσης να θυμάμαι…» Ζακλίν ντε Ρομιγύ, 1913 – 2010, Γαλλίδα ακαδημαικος, ιδιαίτερα γνωστή για τις μελέτες της στον αρχαιοελληνικό πολιτισμό. Από το βιβλίο της «Όταν η μνήμη αποκαλύπτει».