Το εκπαιδευτικό σύστημα της Ιαπωνίας είναι τόσο επαναστατικό που αυτή τη στιγμή εκπαιδεύει τα παιδιά να γίνουν «Πολίτες του Κόσμου» και όχι μόνο Ιάπωνες.
Στη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου, όπως επίσης την ξέρουμε, δοκιμάζεται τώρα ένα επαναστατικό πιλοτικό πρόγραμμα που ονομάζεται «Γενναία Αλλαγή» (Futoji no henko στα γιαπωνέζικα), που βασίζεται στα εκπαιδευτικά προγράμματα Erasmus, Grundtvig, Monnet, Ashoka και Comenius. Είναι μια αλλαγή ουσίας, με στόχευση στο «πραγματικό νόημα μιας ωφέλιμης ζωής». Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα μάθουν και θα αποδεχτούν διαφορετικούς πολιτισμούς, οι ορίζοντές τους θα είναι οικουμενικοί, όχι εθνικοκεντρικοί.
Το πρόγραμμα είναι 12ετές. Και βασίζεται στις εξής βασικές έννοιες: (1) Zero Fillers (που σημαίνει να μην παίζουμε με αντιλήψεις και φόβους ότι κάποιοι μας εμπαίζουν, μας κλέβουν, μας βλάπτουν. (2) Μηδενική εργασία στο σπίτι. (3) Διδακτέα ύλη μόνο 5 μαθημάτων, συγκεκριμένα:
Εταιρική Αριθμητική (Βασικές λειτουργίες και χρήση οικονομικών αριθμομηχανών)
Ανάγνωση. Οι μαθητές ξεκινούν διαβάζοντας κάθε μέρα μερικές σελίδες ενός βιβλίου που τα ίδια επιλέγουν, με στόχο να τελειώνουν ένα βιβλίο την εβδομάδα.
Ιθαγένεια. Να κατανοήσουν οι μαθητές ότι με αυτό εννοούμε τον απόλυτο σεβασμό στους νόμους, στις αστικές αξίες, στην ηθική, στους κανόνες της συνύπαρξης, της ανεκτικότητας, του αλτρουισμού, και της ευαισθησίας απέναντι στο περιβάλλον και στην οικολογία.
Πληροφορική. Γραφείο, Διαδίκτυο, κοινωνικά δίκτυα και διαδικτυακές δραστηριότητες.
Γλώσσες. 4 ή 5 αλφάβητα, πολιτισμοί, θρησκείες, συμπεριλαμβανομένων των ιαπωνικών, λατινικών, αγγλικών, γερμανικών, κινέζικων, αραβικών, με κοινωνικοποίηση και ανταλλαγή επισκέψεων μεταξύ οικογενειών από διάφορες χώρες τους καλοκαιρινούς μήνες.Ποιο θα είναι το αποτέλεσμα αυτού του προγράμματος; Νέοι άνθρωποι, που στα 18 τους μιλούν 4 γλώσσες, θα γνωρίζουν 4 πολιτισμούς, 4 αλφάβητα. Θα είναι ειδικοί στο να χρησιμοποιούν τους υπολογιστές και τα κινητά τους τηλέφωνα ως εργαλεία εργασίας, όχι κουτσομπολιού και αυτοπροβολής. Θα διαβάζουν περίπου 52 βιβλία τον χρόνο (σ.σ. Ήδη οι Ιάπωνες, ως έθνος, διαβάζουν πολλά βιβλία). Θα σέβονται τους νόμους, την οικολογία, τη φύση και τη συνύπαρξη με άλλους. – Και βεβαίως, θα διαχειρίζονται άψογα αυτό που οι Ιάπωνες ονομάζουν «επιχειρησιακή και χρηματοοικονομική αριθμητική/ μαθηματικά».
Βλέπω ήδη μπροστά μου ξινισμένα πρόσωπα. Με έκφραση απαξιωτική. Ακούω και περιπαικτικές κριτικές, του τύπου «σιγά μην κάνουμε τα παιδιά μας μηχανάκια». Αυτό το «ιαπωνικό σχέδιο», που ήδη συζητείται και είναι έτοιμο να μπει σε εφαρμογή, ασφαλώς και είναι προσαρμοσμένο στην ιδιοσυγκρασία των ανθρώπων και όχι τόσο στις ανάγκες ενός κράτους που οι πιο πολλοί από εμάς δεν γνωρίζουμε.
Ας κρατήσουμε, λέω, από αυτό το «σχέδιο», το πολύτιμο στοιχείο της μάθησης και της συνύπαρξης. Κι ας δοκιμάσουμε και εμείς να βγούμε κάποτε από το καβούκι μας και να τολμήσουμε κάτι πραγματικά ριζοσπαστικό. Με το βλέμμα στο μέλλον. Όχι στο παρελθόν μας…
Εν τω μεταξύ, ρίχνω μια ματιά στο Παλιό μας Ημερολόγιο ξεχωρίζω κατ’ αρχάς, όλως τυχαίως, μιας και σήμερα μιλάμε για εκπαίδευση, μια είδηση που αποδεικνύει πόσο ατίθασοι και πόσο εναντίον ήμασταν πάντα εμείς οι Έλληνες σε ό,τι επιβαλλόταν ως υποχρεωτικό εμείς οι Έλληνες:
Σαν σήμερα το 1907 διοργανώνεται ογκώδης φοιτητική διαδήλωση στα Προπύλαια για το μη υποχρεωτικό του μαθήματος της γυμναστικής (τα «Γυμναστικά» όπως τα λέγανε τότε).
Πάντα εναντίον. Πάντα στα Προπύλαια όπως διαπιστώνω, …, μέχρι και σήμερα τα πανεπιστήμια μας, σε σχέση με σχεδόν όλα τα άλλα στην ΕΕ και στην Αμερική, όπου γίνονται και πανεπιστημιακά πρωταθλήματα σε πάρα πολλά σπορ, …, εμείς ΔΕΝ!
Έχουμε άλλα αθλήματα … Συλλαλητήρια!