«Ναι. Ο Πούτιν εισέβαλε στην Ουκρανία». Αυτά τα λόγια, επιβεβαίωσης του φόβου μου, άκουσα τα ξημερώματα της 24ης Φεβρουαρίου 2022, όταν επικοινώνησα με την αμερικανική πρεσβεία για να μάθω αν αλήθευε η πληροφορία που είχα.
Σε συνέντευξη Τύπου, λίγες ώρες πριν, το απόγευμα 23ης Φεβρουαρίου, ρώτησα τον τότε πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα, Τζέφρι Πάϊατ, που μάς φώναξε για μια off-the-record συζήτηση, πώς θα μοιάζει το χειρότερο σενάριο εκεί, απάντησε ότι εάν είναι αυτό που σκέφτεται ο Πούτιν, θα πρόκειται τότε για «μία τεράστια Anschluss (προσάρτηση εδαφών), που όμοιά της δεν έχει δει η Ευρώπη από το 1945, κάτι που θα έχει τεράστιες, ανυπολόγιστες συνέπειες για την ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας, για τα συλλογικά συμφέροντα όλων μας.»
Βλάντιμιρ Πούτιν. Αναμφίβολα το πρόσωπο του διετούς κιόλας πολέμου στην Ουκρανία. Όσοι παρακολουθήσαμε το διάγγελμά του την προηγούμενη βραδιά, όπου είχε σούζα διπλά του όλους τους στρατηγούς του, και προσέξαμε τα λόγια του, ήμασταν σίγουροι ότι οι στόχοι του ήταν … μεγαλεπήβολοι. Ένα βλέμμα παγωμένο. Αυστηρό. Σαν να έβλεπες στο πρόσωπό του, μάτια σαν οβίδες!
Την ίδια στιγμή, εμφανίστηκε μπροστά μας το άλλο πρόσωπο: εκείνο του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ενός ηθοποιού που έγινε Πρόεδρος της Ουκρανίας από ένα δημοφιλέστατο τηλεοπτικό σίριαλ. Πρόσωπο χλωμό, έκπληκτο, και θυμωμένο. Καμία σχέση με το πάντα χαμογελαστό του προφίλ, όπως και με το πάντα μοδάτο ντυσιμό του. Φορούσε στρατιωτικά, και το βλέμμα του ήταν, και παραμένει αυστηρό και αποφασισμένο. Μέσα σε μία νύχτα, έγινε άνδρας, έγραψαν τότε οι Τάϊμς του Λονδίνου. Και έκτοτε, ο Ζελένσκι, που πολλοί τον χλεύαζαν στην αρχή, έγινε ο ηγέτης-έμβλημα της αντίστασης της χώρας του απέναντι στον στυγνό εισβολέα της.
Το βλέμμα του στην φωτογραφία, τα λέει όλα.
Ο Μιχαήλ της Μαριούπολης. Ελληνοουκρανός στρατιώτης, που τον είδαμε πρόσωπο-με-πρόσωπο στην αρχή του πολέμου, 7 Απριλίου 2022, όταν εμφανίστηκε διαδικτυακά στην Βουλή των Ελλήνων ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και, ολοκληρώνοντας την ομιλία του και τις ευχαριστίες του προς την Ελλάδα και τους Έλληνες «για την αδιαπραγμάτευτη και ανιδιοτελή υποστήριξη στον αγώνα της χώρας μου εναντίον των εισβολέων», μας παρακάλεσε να γνωρίσουμε και να ακούσουμε «έναν δικό σας συμπατριώτη, έναν πραγματικό μαχητή».
Αμέσως, εμφανίστηκε στην οθόνη μας, σε βίντεο, το τραχύ πρόσωπο του Μιχαήλ, που με τα σπασμένα του ελληνικά μας είπε ότι θα δώσει, μαζί με τους άλλους μαχητές του Τάγματος Αζόφ, «και την ζωή μας για να μην χαθεί η ελληνική Μαριούπολη».
Η εμφάνισή του σόκαρε και εξόργισε ένα μεγάλο κομμάτι της αντιπολίτευσης στην Ελλάδα, επειδή το Τάγμα του Αζοφ, στο οποίο ανήκε ο Μιχαήλ, είχε πράγματι νεοναζιστικό προφίλ κάποτε. Ερωτηθείς την ίδια μέρα, σχετικά με το ρόλο και τη δράση του συγκεκριμένου Τάγματος Αζόφ, ο Ουκρανός Πρέσβης στην Αθήνα εξήγησε ότι, αν και αυτό ξεκίνησε πράγματι ως μια οργάνωση «μεακροδεξιά ρητορική»το 2014, εντούτοις στα επόμενα χρόνια αναδιοργανώθηκε ριζικά και εντάχθηκε πλήρως στην Εθνική Φρουρά, που υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών της Ουκρανίας.
Όταν εισέβαλαν τα ρωσικά στρατεύματα στην Μαριούπολη, οι κάτοικοί της είχαν ήδη φύγει για να γλυτώσουν, και μόνο το Τάγμα του Αζοφ έμεινε εκεί για να κρατήσει την πόλη όρθια και ελληνική. Έγιναν σκληρές μάχες. Οι Ρώσοι πολιόρκησαν το εργοστάσιο Azovstal, εντός του οποίου οι μαχητές άντεξαν αρκετές μέρες, αλλά στο τέλος υπέκυψαν. Ανάμεσά τους και ο Μιχαήλ.
Η Μαριούπολη χάθηκε…
Υστερόγραφο: Ήταν ζωτικής σημασίας και για την Ελλάδα να υποστηρίξει την Ουκρανία σε αυτόν τον πόλεμο. Γιατί εάν γίνει ανεκτό ότι, επειδή μια χώρα έχει ισχυρότερο και πιο πολυάριθμο στρατό μπορεί να εισβάλει στο έδαφος μιας άλλης χώρας επειδή θεωρεί ότι το δικαιούται, τότε σίγουρα ανοίγουμε την πόρτα για της κολάσεως. Για αυτό και φώναζα από την πρώτη στιγμή σε φίλους από την Ελλάδα και, κυρίως από την Κύπρο που είχαν πάρει το μέρος του εκεί εισβολέα. Ζώντας, 50 χρόνια με τον … δικό μας!
(*) Η επιλογή των προσώπων είναι «αυθαίρετη» και ενδεικτική. Μέσω αυτών, προσπάθησα να θυμίσω στιγμές του πολέμου, που άφησαν επάνω μου μεγάλο και επίπονο αποτύπωμα. Τις επόμενες μέρες, από την ίδια στήλη, θα αναφερθώ και σε άλλα.
