Ακούγαμε τις προάλλες τον ακαδημαϊκό Ανδρέα Καπαρδή να επισημαίνει, μιλώντας στο philenews podcast, πόσο καθυστερημένοι είμαστε (σ.σ. δική μας η έκφραση) εν σχέσει με το μείζον θέμα του διαχωρισμού των εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα.

Ο κ. Καπαρδής έλεγε το αυτονόητο για πολλούς. Εξηγούσε πως το Σύνταγμα του ’60 έπρεπε να τύχει τροποποίησης εδώ και δεκαετίες αναφέροντας πως ο Γενικός Εισαγγελέας δεν μπορεί να είναι ταυτοχρόνως Δημόσιος Κατήγορος και Νομικός Σύμβουλος του κράτους. Δεν μπορεί να συγκεντρώνονται τόσες εξουσίες στα χέρια ενός θεσμού γιατί έτσι δεν εξυπηρετείται το δημόσιο συμφέρον. Έδινε, μάλιστα, παραδείγματα άλλων χωρών.

Το θέμα, πάντως, μοιάζει με κακόγουστη φάρσα. Βαρεθήκαμε να μας μιλούν γι΄ αυτό, αλλά να μην βλέπουμε τίποτα στην πράξη. Η προώθηση του διαχωρισμού των εξουσιών δεν καθυστέρησε μόνο εδώ και δεκαετίες, αλλά συνεχίζει να… καθυστερεί και στις μέρες μας.

Το όλο ζήτημα συμπεριλήφθηκε στις προεκλογικές εξαγγελίες του Πρόεδρου Νίκου Χριστοδουλίδη. Αποτέλεσε και αντικείμενο εξέτασης σε συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής επιτροπής Θεσμών στις 28 Φεβρουαρίου, με αφορμή την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2023 για την κατάσταση του κράτους δικαίου στην Κύπρο.

Όπως προκύπτει, έναν χρόνο μετά την εκλογή του κ. Χριστοδουλίδη στην Προεδρία της Δημοκρατίας, το Υπουργείο Δικαιοσύνης βρισκόταν ακόμη στη μελέτη του θέματος. Εξέταζε τι γίνεται στις άλλες χώρες, όπως είχε αναφέρει εκπρόσωπος του Υπουργείου (28/2)… Την ίδια στιγμή ο Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης, όπως και όσοι τον εκπροσώπησαν σε συζητήσεις για το όλο θέμα, απέφυγε να ξεκαθαρίσει τις προθέσεις του, παρ΄ όλο που ρωτήθηκε. Από τον Φεβρουάριο εκκρεμεί και σχετική πρόταση Νόμου, την οποία συνυπογράφουν 9 βουλευτές. Κι αυτή έμεινε εκεί…

Προχθές ο υπουργός Δικαιοσύνης, Μάριος Χαρτσιώτης, ανακοίνωσε εκ μέρους της εκτελεστικής εξουσίας ότι ετοιμάζεται νομοσχέδιο που θα τροποποιεί το Σύνταγμα ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τον περιλάλητο διαχωρισμό των εξουσιών. Θα αναμένουμε, λοιπόν. Όπως κάναμε τόσες δεκαετίες.

Γενικώς, πάντως, με το Σύνταγμα και τα νομοσχέδια έχουμε θέμα. Καθυστέρησης και… υστέρησης. Δεν είναι μόνο ο διαχωρισμός των εξουσιών το πρόβλημα. Και με τα νομοσχέδια που έχουν ψηφιστεί από τη Βουλή, παρουσιάζεται μέγα ζήτημα.

Είναι ενδεικτικός ο Νόμος που διέπει τη λειτουργία της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς και ο οποίος βρέθηκε στο επίκεντρο με αφορμή την υπόθεση του αξιωματικού της Αστυνομίας, Μιχάλη Κατσουνωτού. Μόλις πρόσφατα μας προέκυψαν διαφορετικές ερμηνείες της συγκεκριμένης νομοθεσίας, γιατί προφανώς δεν υπάρχει ξεκάθαρη πρόνοια.

Η Ανεξάρτητη Αρχή εισηγήθηκε στον Γενικό Εισαγγελέα τη δίωξη του Μιχάλη Κατσουνωτού, υποστηρίζοντας ότι όταν του υποβλήθηκαν ερωτήματα στο πλαίσιο έρευνας της, ο τελευταίος δεν έδωσε απαντήσεις, παραβαίνοντας τις πρόνοιες του Νόμου. Το εν λόγω Σώμα, προβάλλει τη θέση ότι με βάση τη νομοθεσία του, το δικαίωμα της σιωπής μπορεί να ασκηθεί από τον μάρτυρα μόνο όταν η απάντηση σε ερώτηση μπορεί να τον αυτοενοχοποιήσει.

Ο Γενικός Εισαγγελέας αντιτάσσει ότι από τη στιγμή που ο Κατσουνωτός ήταν καταγγελλόμενος, η Αρχή έπρεπε να τον προειδοποιήσει σχετικά (caution) και ότι αυτός είχε κάθε λόγο να ασκήσει το (συνταγματικό) δικαίωμα της σιωπής.

Οι σοφοί νομοθέτες μας δεν τα είχαν προβλέψει όλα αυτά, ασφαλώς. Κι εμείς πληρώνουμε την κάθε υστέρηση και καθυστέρηση. Κλείνουμε, λοιπόν, διερωτώμενοι: Είναι δυνατόν να είμαστε τόσο καθυστερημένοι;