Οι τρεις λόγοι για τους οποίους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά επιστροφή των €68,6 εκατομμυρίων για το έργο του τερματικού στο Βασιλικό είναι: 1. Η βαθμολογία που πήρε η συγκεκριμένη κοινοπραξία, η οποία ήταν κάτω από το ελάχιστο απαιτούμενο. 2. Το ότι μία εταιρεία της κοινοπραξίας δεν είχε τα απαιτούμενα χρόνια εμπειρίας. 3. Η επιπλέον πληρωμή των 25 εκατομμυρίων που της έδωσαν, κάτι που δεν δικαιολογείτο.

Τα θεωρεί παραβίαση των κριτηρίων, κατά τον υπουργό Ενέργειας. Όμως, κριτήρια δικά μας υπάρχουν πουθενά; Διότι, δείχνουμε να μας ενδιαφέρει μόνο το γεγονός ότι μας έπιασε στα πράσα η Κομισιόν.

Περιττό να πω ότι αυτά τα έλεγαν οι εκθέσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας η οποία προειδοποιούσε έγκαιρα ότι με τον τρόπο που αποφασίστηκε αυτή η δουλειά υπάρχει κίνδυνος, που τώρα έγινε πραγματικότητα. Δηλαδή, να ακυρώσει η ΕΕ την χορηγία των €101 εκατομμυρίων.

Πέρα, λοιπόν, από το τι λέει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναρωτιέμαι πόσο χάλι είμαστε. Διότι, όποιος διαβάσει τις εκθέσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, δεν μπορεί να είναι στα καλά του αν δεν σκεφτεί ότι κάτι πάει λάθος, εγκληματικά λάθος, με αυτή την ιστορία. Μόνο και μόνο το εξής είναι αρκετό:

Όταν προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για το τερματικό εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (στις 5.10.2018), ανακοινώθηκε ως συνολική εκτιμώμενη αξία τα  €500 εκατομμύρια πλέον ΦΠΑ.

Υποβλήθηκαν προσφορές από τρεις διεθνείς Κοινοπραξίες. Η Κοινοπραξία κινεζικών, ελληνικών και νορβηγικών συμφερόντων, έκανε προσφορά για €499.999.997. Δεν είναι περίεργο; Τρία σεντ κάτω από την εκτιμώμενη αξία! Έστω. Οι άλλες δύο προσφορές αποκλείστηκαν πριν καν μπουν στη διαδικασία. Αποκλείστηκαν στο στάδιο του ελέγχου των προϋποθέσεων συμμετοχής (προεπιλογή). Οπότε, έμεινε μόνο η κοινοπραξία που ήταν και τρία σεντ φτηνότερη.

Όπως έλεγε (έγκαιρα, ξαναλέω, η Ελεγκτική) η Κοινοπραξία, στην πράξη δεν είχε συγκεντρώσει την καθορισθείσα ελάχιστη βαθμολογία για την τεχνική της ικανότητα, αλλά «με αριθμητικά λάθη και παράτυπες στρογγυλοποιήσεις που έγιναν από την Επιτροπή Αξιολόγησης, η προσφορά της κρίθηκε από την ΕΤΥΦΑ ως αποδεκτή».

Όλο τα στοιχεία υπάρχουν στην έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία εισηγήθηκε να ακυρωθεί ο διαγωνισμός και να επαναπροκηρυχθεί διότι ένα τόσο μεγάλο έργο δεν επιτρέπεται να ανατίθεται στον μοναδικό προσφοροδότη που αξιολογήθηκε. Και όχι μόνο γι΄ αυτό. Αλλά, προσέξτε τι άλλο έγραφε η έκθεση, εκτός δηλαδή από αυτά που είδε η Κομισιόν:

Σε ένα εκ των βασικών συνιστώντων μελών της Κοινοπραξίας, στην οποία δόθηκε το έργο, είχε επιβληθεί, με απόφαση της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού, πρόστιμο ύψους περίπου €38,5 εκατομμυρίων για συμμετοχή του σε απαγορευμένη οριζόντια σύμπραξη περί κατανομής αγορών και νόθευσης διαγωνισμών δημοσίων έργων.

Σε συνδεδεμένη του εταιρεία, καθώς ανήκουν στον ίδιο όμιλο εταιρειών, είχε επιβληθεί αποκλεισμός από τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων από την αρμόδια Επιτροπή της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ υπήρχαν και σχετικές Αποφάσεις του Μόνιμου Κακουργιοδικείου Λευκωσίας, βάσει των οποίων ανώτερα στελέχη της εν λόγω εταιρείας, με εξουσίες λήψης αποφάσεων, είχαν ομολογήσει ενοχή και καταδικάστηκαν για τα αδικήματα του δεκασμού / δωροδοκίας δημόσιου λειτουργού και αξιωματούχων, του καταρτισμού και κυκλοφορίας πλαστού εγγράφου, της κατάρτισης ψευδών λογαριασμών και συνωμοσίας με σκοπό την καταδολίευση και απάτη σε σχέση με την εκτέλεση των δημοσίων συμβάσεων για τον ΧΥΤΑ Πάφου και τη Μονάδα ΟΕΔΑ Κόσιης.

Όταν τα υπέδειξε αυτά η Ελεγκτική Υπηρεσία, η ΕΤΥΦΑ (Εταιρεία Υποδομών Φυσικού Αερίου) αποφάσισε να κατακυρώσει το διαγωνισμό υποστηρίζοντας ότι μπορεί να αναθέσει τη σύμβαση στα υπόλοιπα μέλη της Κοινοπραξίας, ενώ, με βάση την περί δημοσίων συμβάσεων νομοθεσία, η απόφαση για αποκλεισμό του εν λόγω μέλους θα έπρεπε να είχε οδηγήσει σε αποκλεισμό ολόκληρης της Κοινοπραξίας.

Στο τέλος έγινε σύσκεψη υπό τον τέως Πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη, τον Νοέμβριο του 2019, και με τη θέση του τότε υπουργού Οικονομικών, Χάρη Γεωργιάδη, ότι το έργο θα έπρεπε οπωσδήποτε να προχωρήσει με τη συγκεκριμένη Κοινοπραξία, ακόμη κι αν αυτό θα σήμαινε την απώλεια της χορηγίας των €101 εκατ. από την ΕΕ. Και η ΕΤΥΦΑ, με αιτιολογικό την κατεπείγουσα φύση του έργου, προχώρησε σε υπογραφή της σύμβασης στις 13.12.2019.

Για να έρχεται σήμερα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να δηλώνει ότι δεν έπρεπε να δοθεί ποτέ το έργο σε αυτή την κοινοπραξία και ο επικεφαλής της Ελεγκτικής Υπηρεσίας να αντιμετωπίζει αίτηση για παύση του λόγω «ανάρμοστης συμπεριφοράς». Ελπίζουμε ότι η έρευνα της Γενικής Εισαγγελίας της ΕΕ να μας πει ποιοι ευθύνονται γι΄ αυτό το έγκλημα σε βάρος του λαού.