Ο κόσμος δεν νοιάζεται ούτε από κώδικες savoir vivre στο δημόσιο λόγο ούτε από αξίες που μέχρι προ τίνος ήταν ή χαρακτηρίζονταν προοδευτικές, αλλά ούτε και τον απασχολεί η διαφθορά αν δεν τον αγγίζει άμεσα. Πριν δυο δεκαετίες ίσως ο Τραμπ να μην είχε δεύτερη ευκαιρία (ίσως ούτε και πρώτη). Ο κόσμος όμως έχει αλλάξει και η μια μετά την άλλη οι χώρες «παραχωρούνται» από τους πολίτες σε αλλόκοτους ηγέτες που δεν έχουν κανένα πρόβλημα (και κανένα λόγο) να κρύψουν τον στόχο τους για περιορισμό των ατομικών ελευθεριών.
Ο Βίκτορ Όρμπαν με σημαία την εφαρμογή «μη φιλελευθέρου κράτους» έχει καταφέρει να κερδίσει τρεις φορές τις εκλογές στην Ουγγαρία. Κι ενώ αποτελούσε το μαύρο πρόβατο, κοντεύει να γίνει κατεστημένο. Στην Αργεντινή, ο Χαβιέρ Μιλέι κατατρόπωσε πέρσι τον ανθυποψήφιο του στις εκλογές προβάλλοντας με περηφάνια το παρατσούκλι που του αποδόθηκε στα μαθητικά του χρόνια «El Loco» (ο τρελός). Στην Ολλανδία και στην Αυστρία τα ακροδεξιά κόμματα βρίσκονται πια στην εξουσία και η Μελόνι στην Ιταλία, έστω κι αν έχει βάλει νερό στο κρασί της, αναδείχθηκε με καθαρά ακροδεξιά ρητορική. Αλησμόνητη παραμένει ακόμα η διακυβέρνηση Ζαΐρ Μπολσονάρου στη Βραζιλία, υποστηριχτή της επαναφοράς της θανατικής ποινής, κατά των αμβλώσεων και των ομοφυλοφίλων και των μεταναστών, υποστηριχτή των θεωριών συνωμοσίας, αρνητή της κλιματικής κρίσης. Θέσεις που, λίγο έως πολύ, είναι κοινές για όλους αυτούς, που το χαλί στο οποίο πατούν το έστρωσε ο Τραμπ. Ο οποίος επιστρέφει θριαμβευτικά σε ένα κλίμα που όλο και γίνεται πιο ζοφερό.
Το διακύβευμα δεν είναι αν είναι καλύτεροι οι Δημοκρατικοί από τους Ρεπουμπλικάνους, οι αριστεροί από τους δεξιούς, οι φιλελεύθεροι από τους συντηρητικούς. Δεν αφορά τα κόμματα και τις ιδεολογίες τους. Αφορά τα πρόσωπα, τα οποία αποδεικνύονται πιο ισχυρά και πιο επικίνδυνα. Στην προηγούμενη θητεία του Τραμπ, οι αναλυτές μιλούσαν για τραμπισμό. Κατέγραφαν μάλιστα στη λήξη της θητείας του πως ναι μεν είχε φύγει, αλλά ο τραμπισμός παρέμεινε. Κι όχι μόνο έμεινε αλλά εδραιώθηκε και εξήχθη σε όλο τον κόσμο ως κυρίαρχη σχεδόν ιδεολογία, χωρίς αντίπαλο δέος. Οι νέοι, οι οικονομικά ασθενέστεροι, ακόμα και οι μετανάστες της προηγούμενης γενιάς που κατάφεραν να αρπάξουν κάποιο ψίχουλο από την πίττα της δύσης, ψηφίζουν τον Τραμπ και τους κλώνους του. Για να τους προστατέψουν από τους μετανάστες, για να τους δώσουν όπλα να μπορούν να σκοτώνουν όποιον νομίζουν πως απειλεί τις περιουσίες ή τις αξίες τους.
Θα σταματήσει λένε ο Τραμπ τους πολέμους. Και μακάρι να το κάνει, αλλά μήπως δεν διεξάγεται παράλληλα κι ένας πόλεμος εναντίον των δημοκρατικών αξιών; Αυτός ο πόλεμος πως ανακόπτεται;
