Στην Κύπρο του 2026, η λέξη «Δικαιοσύνη» συγκαταλέγεται ανάμεσα στους όρους που έχουν απαξιωθεί. Όχι επειδή δεν υπάρχουν νόμοι, ούτε επειδή δεν υπάρχουν θεσμοί. Επειδή έχει χαθεί η πίστη ότι οι νόμοι και οι θεσμοί μπορούν ή θέλουν να αγγίξουν τους ισχυρούς.
Σ’ αυτό το σκοτεινό τοπίο, ήρθαν οι καταγγελίες της Annie Alexui να λειτουργήσουν σαν σεισμός. Για όσα η ίδια καταγγέλλει ότι υπέστη ως θύμα σεξουαλικής κακοποίησης. Και για όσα καταλογίζει σε πολιτικά πρόσωπα, στον δήμαρχο Πάφου, και στην ίδια την Αστυνομία.
Το πιο εύκολο για την κοινωνία, που εμφανίζεται να έχει κάνει βίωμα της τη δυσπιστία, είναι να σηκώσει τους ώμους και να πει «όλοι ίδιοι είναι». Να δει άλλη μια υπόθεση να βυθίζεται στα λιμνάζοντα ύδατα της ατιμωρησίας. Όμως, αυτή τη φορά φαίνεται να υπάρχει κάτι διαφορετικό.
Όχι, το σύστημα δεν μεταμορφώθηκε ξαφνικά σε μηχανή κάθαρσης. Έλαχε, όμως, στο τιμόνι του Υπουργείου Δικαιοσύνης να βρεθεί ο Κώστας Φυτιρής. Ένας άνθρωπος που δείχνει –τουλάχιστον στο ξεκίνημα– να έχει συνείδηση του μεγέθους του τέρατος που καλείται να αντιμετωπίσει.
Ο Φυτιρής δείχνει μέχρι στιγμής να μην κρύβεται πίσω από ωραιοποιήσεις. Μίλησε δημόσια για «σάπια μήλα» στην Αστυνομία. Παραδέχθηκε, εμμέσως πλην σαφώς, ότι ένα κομμάτι του σώματος είναι είτε ανεπαρκές, είτε άτολμο, είτε διεφθαρμένο.
Στράφηκε και προς την ηγεσία της Νομικής Υπηρεσίας, που εδώ και χρόνια δεν πείθει ότι θέλει –ή μπορεί– να συγκρουστεί αποτελεσματικά με την παρανομία. Την καλεί ονομαστικά και δημοσίως πλέον, σε μια εμφανή προσπάθεια να τη θέσει προ των ευθυνών της. Και προ της κρίσης της κοινωνίας. Σε μια χώρα όπου οι υπουργοί συνήθως μιλούν με υπαινιγμούς και φράσεις κλισέ, αυτό από μόνο του προκαλεί ισχυρό ταρακούνημα.
Βεβαίως, τα λόγια, όσο τολμηρά κι αν είναι, δεν αρκούν. Απαιτούνται πράξεις. Το γεγονός ότι χθες, ο Φυτιρής παρουσίασε δημόσια στην Annie Alexui τρεις συγκεκριμένες, πρακτικές επιλογές για το πώς μπορεί να παραδώσει επίσημα τα στοιχεία που κατέχει, είναι ένα σημαντικό βήμα.
Ο πρώτος –να πάει η ίδια στην Αστυνομία και να καταθέσει– απορρίπτεται από την ίδια, λόγω προφανούς έλλειψης εμπιστοσύνης. Ο δεύτερος, να καταθέσει τα στοιχεία στο εξωτερικό σε κλιμάκιο που θα στείλει η Κυπριακή Δημοκρατία. Ο τρίτος και πιθανότερος, να τα παραδώσει μέσω δικηγόρου, ώστε να αρχίσει η διερεύνηση.
Δεν πρόκειται για επικοινωνιακές κινήσεις. Είναι μια απόπειρα να σπάσει ο φαύλος κύκλος, όπου τα θύματα φοβούνται να μιλήσουν και το κράτος παριστάνει ότι δεν μπορεί να ακούσει. Πρέπει να δούμε την πραγματικότητα. Ο Φυτιρής δεν κρατά μαγικό ραβδί. Δεν μπορεί να καθαρίσει δεκαετίες σήψης με ένα πάτημα κουμπιού. Αν είχε αυτή τη δύναμη, θα ανήκε σε κάποιο κόμικ με υπερήρωες. Όχι σε κυπριακό υπουργικό συμβούλιο.
Το πρόβλημα είναι δομικό. Έχουμε μια Αστυνομία στην οποία ένα σημαντικό κομμάτι λειτουργεί με χαμηλές ικανότητες, με φόβο ή και με διαφθορά. Έχουμε μια Νομική Υπηρεσία που εδώ και χρόνια δίνει την εικόνα θεσμού που προστατεύει περισσότερο το σύστημα. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, ο οποιοσδήποτε υπουργός, που επιχειρεί να συγκρουστεί με το τέρας, εμφανίζεται σαν μοναχικός καβαλάρης.
Ακριβώς γι’ αυτό, η κοινωνία δεν έχει το δικαίωμα να σταθεί αδιάφορη. Ο Φυτιρής δεν πρέπει να αφεθεί να αποτύχει. Σ’ έναν τόπο όπου η απαξίωση των θεσμών κυριαρχεί στην αντίληψη της κοινωνίας, έχουμε χρέος να μην δούμε το ποτήρι μισοάδειο, αλλά μισογεμάτο. Να πιαστούμε από μια αχτίδα ελπίδας και να πιέσουμε όσο μπορούμε ώστε να γίνει φλόγα.
Οι καταγγελίες της Annie Alexui δεν πρέπει να χαθούν στο θόρυβο. Πρέπει να διερευνηθούν, να τεκμηριωθούν, να πάνε εκεί που φοβούνται περισσότερο: Στο φως. Αν υπάρχει έστω ένας άνθρωπος στην εκτελεστική εξουσία, που δείχνει διατεθειμένος να ανοίξει αυτό τον δρόμο, τότε το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να του δώσουμε στήριξη. Όχι από τυφλή εμπιστοσύνη. Από συνειδητή επιλογή να μη βυθιστούμε ξανά στη σιωπή.
Γιατί, στο τέλος της ημέρας, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ο Φυτιρής θα τα καταφέρει. Είναι αν εμείς θα τον στηρίξουμε για να προσπαθήσει.
Εδώ βρίσκεται η ευθύνη της κοινωνίας. Αν αυτή η προσπάθεια πνιγεί, δεν θα φταίει μόνο το «βαθύ κράτος». Θα φταίει και η κοινωνική κούραση που λέει «δεν αλλάζει τίποτα». Αγαπητοί φίλοι, μετά από δεκαετίες στη δημοσιογραφία και στην παρακολούθηση του δημόσιου βίου, τολμώ να ισχυριστώ ότι κάτι δείχνει να αλλάζει. Όχι αρκετά, όχι γρήγορα, αλλά αλλάζει. Υπάρχει μια ρωγμή. Μια αχτίδα.
Η στήλη αυτή δεν τήρησε ποτέ προσωπολατρική στάση. Δεν επιχειρεί να εμφανίσει τον Φυτιρή ως μεσσία. Κάθε άλλο. Δεν πρέπει, όμως, να αναμένουμε θαύματα από την μια στιγμή στην άλλη. Πρέπει να απαιτήσουμε επιμονή στην προσπάθεια. Φαίνεται –έστω δειλά– να προσφέρεται μια μικρή ελπίδα. Αν δεν την στηρίξουμε, αν δεν απαιτήσουμε η μικρή ρωγμή να γίνει ρήγμα, τότε για άλλη μια φορά θα επικρατήσει το σκοτάδι.
Και τότε, καμία Annie Alexui δεν θα βρει ποτέ δικαιοσύνη. Και κανένας Φυτιρής δεν θα ξανατολμήσει.
