Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική ζωή ενός τόπου που δεν προκαλούν απλώς διαφωνία ή κριτική. Προκαλούν βαθιά αμηχανία. Και υπάρχουν και στιγμές που ξεπερνούν ακόμη κι αυτό το όριο, αγγίζοντας την ηθική εκτροπή. Αυτό ακριβώς συνέβη στο χθεσινό Παγκύπριο Συνέδριο του ΔΗΣΥ. Κάποιοι «εγκέφαλοι» αποφάσισαν πως ο καταλληλότερος τρόπος να εμπνεύσουν το ακροατήριο ήταν να αναστήσουν ψηφιακά τον νεκρό ιδρυτή του κόμματος. Μέσω τεχνητής νοημοσύνης, για να απευθυνθεί στους συνέδρους και να τους καλέσει να τραγουδήσουν -σε παράφραση- «τώρα που κάνει ξαστεριά»…
Εκεί φτάσαμε. Ένα ιστορικό πολιτικό πρόσωπο, ένας πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ένας άνθρωπος που σημάδεψε καθοριστικά την πολιτική ιστορία της Κύπρου, μετατράπηκε σε ψηφιακό ομοίωμα. Σε εργαλείο σκηνοθετημένης συγκίνησης. Σε μέσο κομματικής εμψύχωσης. Και όλα αυτά στο όνομα της επικοινωνίας. Της εικόνας. Και -ας μην κρυβόμαστε- της πολιτικής επιβίωσης.
Το πρόβλημα είναι βαθιά πολιτικό και κυρίως ηθικό. Διότι όταν ένα κόμμα αισθάνεται την ανάγκη να δανειστεί τη φωνή ενός νεκρού για να πείσει τους ζωντανούς, τότε κάτι έχει σπάσει στον πυρήνα του.
Ποιος αποφάσισε ότι ένας πολιτικός, που δεν μπορεί να συναινέσει ή να διαφωνήσει ή να υπερασπιστεί τη μνήμη του, μπορεί να «μιλήσει» εκ των υστέρων; Ποιος έκρινε ότι η πολιτική κληρονομιά ενός ηγέτη αποτελεί υλικό σκηνοθεσίας;
Πρόκειται για πολιτική εργαλειοποίηση της μνήμης. Μια παράταξη, αντί να αναμετρηθεί με την πραγματικότητα της φθοράς της, επέλεξε να κατασκευάσει μια τεχνητή συγκίνηση. Επιχειρώντας να δανειστεί κύρος από το παρελθόν για να καλύψει την αμηχανία του παρόντος. Δεν προσβάλλεται μόνο η μνήμη ενός ιστορικού ηγέτη. Προσβάλλεται και η πολιτική αξιοπρέπεια.
Διότι η αλήθεια είναι σκληρή. Το κόμμα που κάποτε παραδόθηκε ισχυρό, με ξεκάθαρη πολιτική ταυτότητα και κοινωνική επιρροή, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπο με συνεχή εκλογική συρρίκνωση, εσωτερικές έριδες και στρατηγική σύγχυση. Από τα υψηλά ποσοστά που το καθιέρωσαν ως κυρίαρχη πολιτική δύναμη, οδηγήθηκε σε ιστορικές απώλειες. Με αποκορύφωμα, την αδυναμία να περάσει στο δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2023.
Και αντί αυτοκριτικής; Αντί πολιτικής ενδοσκόπησης; Αντί σοβαρής συζήτησης για το πού χάθηκε η εμπιστοσύνη της κοινωνίας; Ένα ψηφιακό μήνυμα από έναν άνθρωπο, που δεν βρίσκεται πια στη ζωή, για να πει ότι συμφωνεί με όσα του έβαλαν να λέει.
Η ειρωνεία είναι σχεδόν τραγική. Διότι όσοι γνώρισαν πραγματικά τον πολιτικό εκείνης της γενιάς, γνωρίζουν πως δεν ανεχόταν την πολιτική υποκρισία ούτε τη φθηνή συναισθηματική εκμετάλλευση. Το πιθανότερο είναι ότι θα ήταν ο πρώτος που θα εξοργιζόταν βλέποντας το όνομά του να χρησιμοποιείται ως σκηνικό κομματικής ανασφάλειας.
Αν ζούσε σήμερα ο Γλαύκος Κληρίδης, το πιθανότερο θα ήταν εξοργισμένος. Όχι με την τεχνολογία, αλλά με εκείνους που οδήγησαν την παράταξη που ίδρυσε σε αυτή την κατάσταση πολιτικής αμηχανίας και ταυτότητας.
Παρέδωσε ένα κόμμα ισχυρό, σεβαστό, με κοινωνική επιρροή και πολιτική σοβαρότητα, ασχέτως αν συμφωνούσε ή διαφωνούσε κάποιος με τις θέσεις του. Παρέδωσε έναν ΔΗΣΥ, που το 1991 κατέγραψε το εκπληκτικό ποσοστό 35,81%. Τρεις δεκαετίες αργότερα, κάποιοι επέστρεψαν το κόμμα στο θλιβερό 27,77%. Ποσοστό ταυτόσημο με εκείνο της πρώτης εκλογικής του εμφάνισης το 1976!
Μάλιστα, όποιος δει σήμερα στο philenews την πρώτη δημοσκόπηση του «Φ», θα βρει τον ΔΗΣΥ στο καταθλιπτικό 17%! Σαν να γύρισε ο ιστορικός κύκλος προς τα πίσω. Σαν να μη μεσολάβησε ποτέ η διαδρομή που το κατέστησε πρωταγωνιστή της πολιτικής ζωής.
Αν ζούσε σήμερα ο Γλαύκος Κληρίδης, το πιθανότερο θα ήταν εξοργισμένος για το πολιτικό πατατράκ των προεδρικών εκλογών του 2023. Για πρώτη φορά στην ιστορία του, ο ΔΗΣΥ δεν κατάφερε καν να περάσει στον δεύτερο γύρο. Μια εξέλιξη αδιανόητη για την παράταξη που για δεκαετίες καθόριζε τις πολιτικές εξελίξεις του τόπου.
Πώς θα άντεχε να παρακολουθήσει στελέχη και αξιωματούχους να καλούν ανοικτά τους συναγερμικούς ψηφοφόρους να στηρίξουν στον δεύτερο γύρο τον υποψήφιο του ΑΚΕΛ. Εικόνα πολιτικής αποσύνθεσης που ήταν αδιανόητη για την ιστορική φυσιογνωμία του κόμματος.
Μπροστά σε αυτή τη διαδρομή συρρίκνωσης, σύγχυσης και εσωτερικής απορρύθμισης, η σημερινή ηγεσία επέλεξε… την τεχνητή αναβίωση του ιδρυτή της. Και το χειρότερο; Δεν βρέθηκε ούτε ένας να σηκώσει το χέρι και να πει πως αυτό που έγινε σήμερα δεν αποτελεί φόρο τιμής, αλλά προσβολή.
Η πολιτική δεν είναι θέαμα. Δεν είναι ψηφιακή αναπαράσταση. Δεν είναι συγκίνηση κατ’ εντολή. Είναι ευθύνη, μνήμη και σεβασμός. Και χθες, δυστυχώς, αυτό που είδαμε δεν ήταν σεβασμός. Ήταν το ακριβώς αντίθετο. Ήταν η στιγμή που η πολιτική επικοινωνία νίκησε την πολιτική αξιοπρέπεια. Ένα εξόφθαλμο σύμπτωμα παρακμής.
Όταν μια παράταξη, που κάποτε καθόριζε τις εξελίξεις, φτάνει στο σημείο να δανείζεται τη φωνή των νεκρών για να εμψυχώσει τους ζωντανούς, τότε δεν αντιμετωπίζει απλώς πολιτικό πρόβλημα αλλά κρίση ύπαρξης.
Η πολιτική δεν ανασταίνεται με ολογράμματα, ούτε η αξιοπιστία αποκαθίσταται με σκηνοθετημένη συγκίνηση. Χτίζεται με ευθύνη, αυτογνωσία και σεβασμό. Αξίες που είναι εκκωφαντικά απούσες. Όσο κάποιοι μετατρέπουν την ιστορία σε ψηφιακό σκηνικό και τη μνήμη σε κομματικό εργαλείο, τόσο η πραγματικότητα θα γίνεται πιο σκληρή από κάθε σύνθημα.
Εξίσου σκληρό και το πραγματικό μήνυμα της χθεσινής προσβολής: Με τέτοια πολιτική ένδεια και τέτοια απουσία σεβασμού, «ποτέ δεν θα κάνει ξαστεριά»!
