Δεν έχει λάβει ακόμα οριστική απόφαση η Αρχή Ηλεκτρισμού, αλλά η πληροφόρηση που έχουμε οδηγεί στο ασφαλές συμπέρασμα πως η περιπέτεια για την ενίσχυση του σταθμού Δεκέλειας με δύο ή τρεις μικρές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας δεν θα έχει αίσια κατάληξη.
Οι προσπάθειες που κατέβαλε η ΑΗΚ τις τελευταίες εβδομάδες για να εξασφαλίσει μια πιο ικανοποιητική δέσμευση από τη Siemens ως προς το χρονικό σημείο της παράδοσης των γεννητριών δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα. Οι ελπίδες για ενίσχυση της παραγωγής και την αναβάθμιση της ασφάλειας του συστήματος εντός διετίας έχουν διαψευστεί.
Η Siemens απάντησε τις τελευταίες μέρες στην ΑΗΚ ότι παρά την επαναξιολόγηση του θέματος θα είναι σε θέση να της προσφέρει τις νέες γεννήτριες σε περίπου τέσσερα χρόνια. Δηλαδή, το 2030. Ένα χρόνο μετά την προγραμματισμένη απενεργοποίηση των έξι ατμολεβήτων (συνολικής ονομαστικής ισχύος 360 μεγαβάτ), όπως δεσμεύτηκε η Κύπρος στην ΕΕ. Και δεν μπορεί να εγγυηθεί ούτε καν το τελικό κόστος, σύμφωνα με την ΑΗΚ. Σήμερα υπολογίζεται σε 140 εκατ.
Είναι σχεδόν βέβαιο πως την επόμενη εβδομάδα το δ.σ. της ΑΗΚ θα κληθεί να ακυρώσει τον διαγωνισμό.
Όταν ξεκινούσε -με καθυστέρηση- η προσπάθεια της ΑΗΚ να μπει σε διαγωνιστική διαδικασία για να κλείσει συμφωνία προς ενίσχυση της Δεκέλειας, υπήρχε η εκτίμηση πως είτε το 2027 είτε το 2028 οι γεννήτριες θα ήταν σε χρήση. Το πήγαινε – έλα με τις διαδικασίες και η διαπραγμάτευση κατασκευαστών και εργολάβων από θέση ισχύος, λόγω της τεράστιας ζήτησης σε γεννήτριες διαφόρων τύπων, μάς έφερε στον 3ο μήνα του 2026 να μην έχουμε κατακυρώσει προσφορά και να μην υπάρχουν προοπτικές κάποιας συμφωνίας.
Κι αν κάποιος σκεφτεί «ας ξαναπροκηρύξουμε διαγωνισμό», θα προκαλέσει μειδιάματα και στις εταιρείες και στην ΑΗΚ. Είναι απογοητευτικό να το συνειδητοποιούμε ξανά, αλλά είμαστε σε μια θέση, ως χώρα και ως οικονομία, που δεν μπορούμε να αγοράσουμε και να εγκαταστήσουμε γεννήτριες ηλεκτροπαραγωγής στην ώρα τους, παρ’ ότι τα λεφτά να πληρώσουμε τα έχουμε. Με τα λεφτά δεν παράγεις ρεύμα, όταν όλα γίνονται με το στανιό, χωρίς συντονισμό και με καθυστέρηση και χωρίς επίγνωση του επείγοντος και του κινδύνου από την παράταση της έλλειψης της πρόσθετης παραγωγής.
Τι θα γίνει με τη Δεκέλεια, για την οποία λήφθηκε η απόφαση, μετά από αναποφασιστικότητα πολλών ετών, για αναβάθμιση υποδομής και αύξηση παραγωγής για να λειτουργήσει ως δεύτερος πυλώνας ασφάλειας και εξισορρόπησης του συστήματος, δεν μπορούμε να ξέρουμε. Θα εξελιχθεί η Δεκέλεια σε έναν υβριδικό σταθμό μικρής παραγωγής και μικρής αποθήκευσης, σε απόσταση από τις διαπιστωμένες ανάγκες αλλά και από τους σχεδιασμούς που έγιναν και τις αιτήσεις που υποβλήθηκαν στις Aρχές για αδειοδότηση;
Ή θα γίνει νέα προσπάθεια για συμβατικές μονάδες κι ας έρθουν το… 2035; Θα αφεθεί να φθίνει η Δεκέλεια, μετά και την αποξήλωση των ατμοηλεκτρικών μονάδων και θα επενδυθεί όλη η προσπάθεια και το χρήμα στην εγκατάσταση αποθηκεύσεων στο Βασιλικό και τη Μονή; Είναι ασφαλής και οικονομικά συμφέρουσα αυτή η επιλογή, με τα πάρκα ΑΠΕ να είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία στα χέρια 5-6 ιδιωτικών εταιρειών;
Και με την επαρκή κάλυψη των αναγκών ηλεκτροδότησης τι θα κάνει η ΡΑΕΚ; Τι θα κάνει το Υπουργείο Ενέργειας; Ο Διαχειριστής Μεταφοράς; Του ανατέθηκε η ευθύνη να ηγηθεί της προσπάθειας να εγκατασταθεί επειγόντως αποθήκευση στο δίκτυο, για να περιοριστεί ο κίνδυνος ανισορροπίας και διακοπών, και τελικά συνέδεσε αυτό το κρίσιμης σημασίας ζήτημα με τις γραφειοκρατικές διαδικασίες για την έγκριση του προϋπολογισμού του από τη Βουλή! Όταν κάποια στιγμή του εγκρίνουν τον προϋπολογισμό (για το 2026 κι ας είμαστε στον Μάρτιο), ο οποίος πιθανότατα δεν κατατέθηκε εμπρόθεσμα στη Βουλή, τότε θα κατακυρώσει και την προσφορά για την κεντρική -κρατική- αποθήκευση και βλέπουμε.
Υπάρχουν, άραγε, εναλλακτικές επιλογές -σχέδια έκτακτης ανάγκης, έστω- για το καλοκαίρι που έρχεται ή για το επόμενο; Σε περίπτωση ανάγκης; Ή θα μας παρακαλούν πάλι για εξοικονόμηση μέσα στο κατακαλόκαιρο; Πάντως, ρεύμα με τα F16 ή με τις φρεγάτες δεν μπορεί να μας προσφέρει η Ελλάδα, όσο και αν της κλαφτούμε.
