Ο όρος «woke» προέρχεται από την αφροαμερικανική αργκό και χρησιμοποιείται από τη δεκαετία του 1930 για να περιγράψει την κοινωνική αφύπνιση απέναντι στον ρατσισμό και τις διακρίσεις. Με τα χρόνια συνδέθηκε με την ευαισθητοποίηση γύρω από κοινωνικές ανισότητες, όπως ο σεξισμός και τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+, ενώ έγινε ιδιαίτερα γνωστός μέσα από το κίνημα Black Lives Matter και το σύνθημα «stay woke».
Σήμερα, όμως, ο όρος επανήλθε στο προσκήνιο με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο. Η λέξη χρησιμοποιείται πια σχεδόν σαν απειλή. Σαν κάτι επικίνδυνο που πρέπει να αναχαιτιστεί πριν μας καταστρέψει. Από το «θα είμαστε απέναντι στις προσπάθειες για καθιέρωση της woke ΛΟΑΤΚΙ ατζέντας» του Χρίστου Χρίστου και το «η woke ιδεολογία θέλει να ξηλώσει όσα μας κράτησαν ενωμένους» της Αφροδίτης Λατινοπόύλου μέχρι το «θα τερματίσουμε τη woke ιδεολογία» του Ντόναλντ Τραμπ και το «η woke ατζέντα επιχειρεί να διαλύσει αξίες και ιδανικά» του Μάριου Πελεκάνου.
Όλα όσα οι ακροδεξιοί κύκλοι χαρακτηρίζουν ως «woke», όμως, δεν είναι τίποτα άλλο από ελευθερίες και δικαιώματα που κατακτήθηκαν μέσα από κοινωνικούς αγώνες. Στις δυτικά κράτη που οι ίδιοι επικαλούνται ως πρότυπα πολιτισμού, ο γάμος ομόφυλων ζευγαριών είναι νόμιμος, όπως και το σύμφωνο συμβίωσης που έχει κατοχυρωθεί από το 2015 και στη χώρα μας.
Η νομική αναγνώριση ταυτότητας φύλου θεωρείται βασικό δικαίωμα στα περισσότερα μέρη της Ευρώπης, σύμφωνα και με αποφάσεις του ΕΔΑΔ, ενώ η υιοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια αναγνωρίζεται συνταγματικά από το 2024 και στην Ελλάδα, τη χώρα με την οποία επιθυμούν διαρκώς και διακαώς να ταυτίζονται πολιτικά. Το ίδιο ισχύει και για δικαιώματα των γυναικών που σήμερα θεωρούνται αυτονόητα. Από το δικαίωμα στην άμβλωση μέχρι το δικαίωμα μιας γυναίκας να αποκτήσει μόνη της παιδί μέσω δότη, που στην Κύπρο προβλέπεται πλέον από τη νομοθεσία.
Το πιο ειρωνικό είναι πως πολλοί από αυτούς που εμφανίζονται ως υπερασπιστές παιδιών που δήθεν κινδυνεύουν αν μεγαλώσουν σε ομόφυλες οικογένειες (σύμφωνα με την προεκλογική πινακίδα του ΕΛΑΜ), είναι οι ίδιοι που δηλητηριάζουν καθημερινά το μυαλό τους με φόβο, μίσος και αποκλεισμό. Μέσα από τηλεοπτικά πάνελ, αφίσες και συνθήματα σε δρόμους που διασχίζουμε καθημερινά, ακόμη και μέσα στα σχολεία. Τους χώρους που θα έπρεπε να αποτελούν τα ασφαλή τους καταφύγια. «Με ποιο δικαίωμα εκπρόσωπος ακροδεξιού κόμματος επισκέφθηκε το σχολείο μου;» αναρωτήθηκε ένα 16χρονο κορίτσι σε ομιλία στη Λευκωσία για την κανονικοποίηση της ακροδεξιάς και τις επιπτώσεις στην ενηλικίωση της νέας γενιάς. Και ίσως αυτή να είναι η πιο ουσιαστική ερώτηση.
Με ποιο δικαίωμα επηρεάζουν αυτοί τα δικά μας παιδιά; Με ποιο δικαίωμα αναρτούν μισαλλόδοξες πινακίδες σε δημόσιους χώρους και παρουσιάζουν τη χριστιανική πυρηνική οικογένεια ως τη μοναδική αποδεκτή μορφή οικογένειας σε μαθητές που μεγαλώνουν δίπλα σε ομόφυλα ζευγάρια; Που έχουν μόνο έναν γονέα; Που έχουν συμμαθητές μετανάστες; Που είναι τα ίδια μετανάστες; Που έχουν μια άλλη ή καμία άλλη θρησκεία; Σε ανθρώπους που μεγαλώνουν ή που θα έπρεπε να μεγαλώνουν με την αρχή πως η ισότητα, η αποδοχή και ο σεβασμός δεν ορίζεται και δεν περιορίζεται από κανενός την ατζέντα;
Ελεύθερα, 17.05.2026
