Η αυξητική τάση των οικιστικών ενοικίων, ιδιαίτερα στις πόλεις, είναι γνωστή και φθάσαμε στο σημείο να επηρεάζονται σε αρνητικό βαθμό ιδιαίτερα τα μεσαία/χαμηλά εισοδηματικά στρώματα στην Κύπρο.
Η κάθετη αύξηση του κατασκευαστικού κόστους, οι αυξήσεις σε τόκους, η διαφοροποίηση της νοοτροπίας στην ενοικίαση, η κάθετη αύξηση της ζήτησης για μονάδες φοιτητών και η αύξηση της ζήτησης για ενοικιάσεις από ξένους (ιδιαίτερα τώρα με την κατάσταση στην Ουκρανία και τη δραστηριοποίηση στην Κύπρο ξένων εταιρειών τεχνολογίας) είναι ορισμένοι από τους λόγους της ύπαρξης αυτής της μη υγιούς κατάστασης, η οποία και προδιαγράφει ένα αρνητικό κοινωνικό μέλλον.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα σοβαρή όσον αφορά φοιτητές, περισσότερο ξένους, που αδυνατούν να εξασφαλίσουν θέσεις σε ξενόγλωσσα σχολεία και είναι αναγκασμένοι να ταξιδεύουν από την μια πόλη στην άλλη.
Αυτή η κατάσταση, που είναι και αποτέλεσμα του ουκρανικού πολέμου, είναι πολύ καλύτερη σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως π.χ. στην Βρετανία, όπου παιδιά Ρώσων εκδιώκονται από τα σχολεία τους, με τα προβλήματα που προκαλούνται στα αθώα παιδιά, ενώ παρόμοιες μαξιμαλιστικές καταστάσεις υπάρχουν και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Όπως αναφερθήκαμε στην στήλη αυτή και στο παρελθόν, η Κύπρος φαίνεται να έχει κάποιου είδους «τυχερό κοκαλάκι του πουπούξιου», όπου η δυστυχία άλλων χωρών φαίνεται να μας ευνοεί. Από το 1974 (εισβολή), η Κύπρος βοηθήθηκε από την κατάσταση στον Λίβανο και με την κακή κατάσταση της γειτονικής χώρας έγινε ελκυστικός προορισμός για πλούσιους Λιβανέζους. Μετά ακολούθησε η ζήτηση από τους Σέρβους (λόγω του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία) και Ρώσους, μετά με τη «διάλυση» της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και τώρα με τη σημερινή κατάσταση της Ουκρανίας. Εκτός από αυτήν την κατάσταση, έχουμε και το έντονο ενδιαφέρον από το γειτονικό Ισραήλ για επενδύσεις κλίμακας, που εκδηλώνονται τόσο για τα ιδιωτικά μας νοσοκομεία, επενδύσεις σε ακίνητα στην περιοχή Καζίνο (Λεμεσού), όσο και πρόσφατα η επένδυση στο λιμάνι της Λάρνακας.
Έτσι, έχουμε τώρα το Καζίνο της Λεμεσού να αναζητά γύρω στους 5.000 νέους εργαζόμενους (κυρίως από το εξωτερικό), ενώ με τη νέα φορολογική ελάφρυνση για ξένους υψηλόμισθους εργαζόμενους, οι μέχρι σήμερα -εντός 2022- αιτήσεις για μόνιμη διαμονή ανέρχονται σε 9.000. Οι εργαζόμενοι αυτοί, από μόνοι τους θα χρειαστούν τουλάχιστον 3.000 διαμερίσματα (κυρίως εντός των πόλεων), πλέον νέα διαμερίσματα για ντόπιους (στροφή προς ενοικίαση έναντι αγοράς, αύξηση κόστους κατασκευής, αύξηση σε τόκους δανεισμού κλπ).
Εάν συγκρίνουμε τη ζήτηση για διαμερίσματα ανά πόλη, την πιο ψηλή ζήτηση την έχει η Λεμεσός, ακολουθούμενη από Πάφο, Λάρνακα και τώρα τη Λευκωσία. Σε πρόσφατη μας διαφήμιση για ενοικίαση 2 διαμερισμάτων των 2 υπνοδωματίων, είχαμε 8 ενδιαφερόμενους σε 4 χώρες, μέσα από δημοσίευση στον τοπικό Τύπο.
Έχοντας υπόψη ότι οι φοιτητές αναμένεται να αυξηθούν σε αριθμό κατά 50% κατά τα επόμενα 2-3 χρόνια, την υφιστάμενη φιλοξενία των 30.000 Ουκρανών (που τώρα κυρίως διαμένουν σε ξενοδοχεία) προκαλείται ανησυχία. Είναι όμως και οι πολιτικοί μετανάστες, που αποτελούν τώρα το 6% του τοπικού πληθυσμού, που αν και είναι χαμηλά αμειβόμενοι, εντούτοις με τα €300/άτομο ανά μήνα έχουν και αυτοί το μερίδιο τους στη ζήτηση για χαμηλά ενοίκια, που ίσως να μην επηρεάζουν κατά κύριο λόγο την τοπική αγορά.
Επειδή έχουμε και το… αιώνιο πρόβλημα του ενοικιοστασίου, που προστατεύει τους κακοπληρωτές, είναι σημαντικό το ότι οι ιδιοκτήτες δείχνουν μια αξιοπρόσεκτη προτίμηση στην ενοικίαση των μονάδων τους από ξένους (που δεν έχουν την προστασία του αναχρονιστικού νόμου για το ενοικιοστάσιο).
Εάν λάβουμε υπόψη κατά μέσο όρο τη ζήτηση διαμερισμάτων 2 υπνοδωματίων ανά πόλη, έχουμε την πιο κάτω εικόνα:
Καλά, λοιπόν, τα νέα για τους ιδιοκτήτες διαμερισμάτων, αλλά τα κοινωνικά προβλήματα θα ακολουθήσουν…
Επειδή δεν είμαστε μόνο της θεωρίας, αλλά προσφέρουμε και λύσεις μέσα από τα άρθρα μας, επαναλαμβάνουμε τη σκέψη για αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος που αφορά φοιτητικές εστίες και τη συγκράτηση των ενοικίων με την αξιοποίηση του Φ.Π.Α. για ενοικιάσεις. Δυστυχώς, η νοοτροπία που επικρατεί στα κυπριακά πανεπιστήμια (η αδιαφορία τους), παρόλη την πλουσιοπάροχη βοήθεια από το κράτος) δεν φαίνεται να έχει αποτελέσματα, ούτε καν αντιδράσεις.
