- Το επόμενο ζήτημα – διακύβευμα είναι η βελτίωση της σχέσης μισθών και κερδών υπέρ της μισθωτής εργασίας
- Το 2020, ποσοστό 3,5% των εισοδημάτων έφυγε από τους εργαζόμενους και πήγε στα κέρδη
Το 2022 μας άφησε κληροδοτώντας δυσκολίες στον χρόνο που μπαίνει. Ήδη από το Φθινόπωρο του 2021 είχε ξεκινήσει μια περίοδος αυξήσεων στις τιμές, η οποία με τον πόλεμο στην Ουκρανία εντάθηκε προκαλώντας έκρηξη πληθωρισμού σε όλες τις χώρες, περιλαμβανόμενης και της Κύπρου.
Το 2022 τέλειωσε με την πρόβλεψη ότι η παγκόσμια οικονομία θα βρίσκεται σε ύφεση ή στασιμότητα το 2023 ως αποτέλεσμα των πολιτικών που ακολουθούνται για μείωση του πληθωρισμού όπως η αύξηση των επιτοκίων, οι οποίες ουσιαστικά στοχεύουν στη μείωση της κατανάλωσης. Η οποία μείωση της κατανάλωσης ειδικά για την Κύπρο όπου η ανάπτυξη είναι συνδεδεμένη με την κατανάλωση, οδηγεί σε επιβράδυνση.
Όπως καταγράφεται στην τελευταία έκθεση του ΙΝΕΚ – ΠΕΟ για την οικονομία και την Απασχόληση που δημοσιοποιήθηκε το Δεκέμβρη του 2022, είναι πέραν από ορατός ο κίνδυνος για ακόμα μια φορά το μεγαλύτερο μέρος του τιμήματος για να τεθούν σε έλεγχο ο πληθωρισμός να το πληρώσουν οι μισθωτοί.
Είμαστε δηλαδή ενώπιον μιας νέας υποτίμησης της εργασίας με μοχλό τον πληθωρισμό, η οποία έρχεται να προστεθεί στην προϋπάρχουσα υποτίμηση της εργασίας της περιόδου 2013-2014.
Τα στοιχεία της έκθεσης του ΙΝΕΚ καταγράφουν ότι τα εισοδήματα του κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 7,5% του ΑΕΠ έναντι του μέσου όρου των ετών 2006-2011. 4% αυτής της αύξησης προέρχεται από την περίοδο 2013-2014 και το 3,5% το μέρος των εισοδημάτων που έφυγε από τους εργαζόμενους το 2022 και πήγε στα κέρδη.
Αυτό το δεδομένο, δηλαδή η υποτίμηση της εργασίας που υποβαθμίζει ακόμα περισσότερο το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων, υπογραμμίζει και τις προτεραιότητες πάνω στις οποίες οφείλουμε να εστιάσουμε το επόμενο διάστημα.
Η αποτροπή της περαιτέρω υποτίμησης της εργασίας λόγω του πληθωρισμού είναι το ένα μεγάλο ζήτημα μπροστά μας. Αυτό προϋποθέτει τη λειτουργία της ΑΤΑ στη βάση του ρόλου και της φιλοσοφίας της, που είναι η πλήρης αποκατάσταση της απώλειας που δέχονται οι μισθοί λόγω πληθωρισμού και την επέκτασή της σε νέες ομάδες εργαζομένων.
Το επόμενο ζήτημα – διακύβευμα είναι η βελτίωση της σχέσης μισθών κερδών υπέρ της μισθωτής εργασίας μέσα από τη βελτίωση των μισθών και με έμφαση στους μισθούς πρόσληψης. Ο κύκλος των διαπραγματεύσεων για ανανέωση των συλλογικών συμβάσεων που έληξαν το 2022 θα είναι ιδιαίτερα σημαντικός σ’αυτή την κατεύθυνση.
Επίσης έχοντας υπόψη την διεύρυνση του μέρους της μισθωτής εργασίας των οποίων οι όροι απασχόλησης δεν διέπονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας όπως και την εκτεταμένη χρήση άτυπων και αρρύθμιστων μορφών εργασίας- αγορά υπηρεσιών, εποχιακή απασχόληση, εργασία σε ψηφιακές πλατφόρμες, μερική, ευκαιριακή απασχόληση – είναι προφανές ότι οι μηχανισμοί οργάνωσης και συλλογικής διαπραγμάτευσης χρειάζονται στήριγμα και παρεμβάσεις από μέτρα που θα εκπορεύονται από το κράτος, την πολιτεία, για να μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά ως μοχλοί μετατόπισης πλούτου από το κεφάλαιο στην εργασία.
Οι πρόσφατες αποφάσεις της κυβέρνησης για τον κατώτατο μισθό απέτυχαν να δημιουργήσουν αυτό το πλαίσιο.
Η τροποποίηση του διατάγματος για τον κατώτατο μισθό έτσι που να περιλαμβάνεται σ’ αυτό ένα πλαίσιο βασικών δικαιωμάτων όπως ωράριο υπερωρίες, αργίες, ΑΤΑ, 13ος μισθός και η εισαγωγή ρυθμίσεων που να υποχρεώνουν τους εργοδότες να εφαρμόζουν τους βασικούς όρους των συλλογικών συμβάσεων για όλους τους εργαζόμενους στους τομείς που καλύπτονται οι συμβάσεις, είναι παρέμβαση απαραίτητη για αποκατάσταση μιας ελάχιστης ισορροπίας μεταξύ κερδών και εργασίας.
Ζητήματα αιχμής τα οποία αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της ακρίβειας και της διάβρωσης που δέχεται το εισόδημα της εργασίας είναι και οι πολιτικές αναδιανομής του εισοδήματος.
Προς τούτη την κατεύθυνση επιβάλλεται: Η εισαγωγή προγραμμάτων κοινωνικής στέγης και επιδότησης ενοικίου, η βελτίωση των κοινωνικών επιδομάτων – Ε.Ε.Ε., οικογενειακά επιδόματα – η διεύρυνση δημόσιων και κοινοτικών δομών κοινωνικής προστασίας και η φορολογική μεταρρύθμιση με τρόπο που να ελαφρύνει τους μισθωτούς λαμβάνοντας υπόψη και την σύνθεση της οικογένειας και να φορολογεί τα υπερκέρδη και τον πλούτο.
Καταληκτικά θα σημειώναμε ότι και για το 2023 η μεγάλη πρόκληση μπροστά στην κοινωνία και την πολιτεία και όχι μόνο μπροστά στο συνδικαλιστικό κίνημα, είναι να αγωνιστούμε για αλλαγή στις οικονομικές πολιτικές που οδηγούν σε διεύρυνση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων, να αγωνιστούμε για μια οικονομία η οποία θα παράγει πλούτο, ο οποίος θα βελτιώνει την ποιότητα ζωής και εργασίας των πολλών και όχι μόνο των λίγων.
*Γενική Γραμματέας ΠΕΟ
