Ο πολίτης θα νιώσει τα οφέλη της μεταρρύθμισης σταδιακά από το 2023 με τελικό χρονικό ορίζοντα δύο χρόνια μετά
Η σταδιακή ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης θα δώσει τελικά στον πολίτη αυτό που δικαιωματικά του ανήκει: Την γρήγορη και ποιοτική απονομή της δικαιοσύνης
Η Κυπριακή Δικαιοσύνη το 2023 βρίσκεται ενώπιον μιας μεγάλης πρόκλησης, που δεν είναι άλλη από την υλοποίηση των σημαντικών διαρθρωτικών νομοσχεδίων που ψηφίστηκαν το 2022 με συντριπτική πλειοψηφία, ανοίγοντας τον δρόμο για την μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης.
Τα σημαντικά αυτά νομοσχέδια αποτελούν το επίκεντρο του μεταρρυθμιστικού μας προγράμματος. Το 2023, από τα νομοσχέδια θα περάσουμε στην πράξη, ώστε ο πολίτης, ο νομικός κόσμος και οι επιχειρήσεις να νιώσουν σταδιακά την ουσιαστική αλλαγή, ειδικότερα στον χρόνο εκδίκασης νέων υποθέσεων. Αυτό θα επιτευχθεί σε ένα χρονικό ορίζοντα που ξεκινά από το τέλος του 2023 και ολοκληρώνεται το 2025.
Συγκεκριμένα:
- Πέντε νέα δικαστήρια ξεκινούν την λειτουργία τους τον Ιούλιο του 2023.
- Το νέο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο με 9 δικαστές, το νέο Ανώτατο Δικαστήριο με 7 δικαστές, αλλά και το Εφετείο με 16 νέους δικαστές, ώστε να υπάρξει άμεση κινητικότητα στο τοπίο των εφέσεων.
- Και τα δύο νέα δικαστήρια ειδικής δικαιοδοσίας, το Εμπορικό Δικαστήριο και το Ναυτοδικείο.
- Συνολικά 26 νέοι δικαστές.
Μέσα από τη νέα αυτή δομή επιτυγχάνεται η εξειδίκευση, η ενίσχυση της διαφάνειας, ο απαραίτητος αλληλοέλεγχος που δεν υπάρχει σήμερα (Check and Balances) αλλά και η αποφυγή της υπερσυγκέντρωσης εξουσιών που υπάρχει σήμερα στο ίδιο σώμα, συμβάλλοντας έτσι στην ευελιξία της λειτουργικότητάς της ανώτατης βαθμίδας .Αλλά πάνω από όλα θα επέλθει η αποσυμφόρηση όλων των βαθμίδων της δικαιοσύνης και ο βασικός στόχος της γρήγορης και ποιοτικής απονομής της.
Στο στόχο αυτό συμβάλλουν και τα σημαντικά έργα που συμπληρώνουν το νέο διαρθρωτικό νομικό πλαίσιο της Κυπριακής Δικαιοσύνης.
- Η χρήση της τεχνολογίας που εφαρμόστηκε σε πρώτο στάδιο τον Φεβρουάριο του 2022 με το i-justice και αρχές του 2023 παραδίδεται το τελικό σύστημα e-justice, το οποίο θα αποτελέσει τη νέα πραγματικότητα στην καταχώριση και διαχείριση υποθέσεων. Στόχος μας ακριβώς η μείωση της γραφειοκρατίας και η ταχύτερη διεκπεραίωση των διαδικασιών.
- Οι νέοι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας που εφαρμόζονται τον Σεπτέμβριο του 2023. Με τους νέους θεσμούς οι διαδικασίες απλοποιούνται, γίνονται πιο ευέλικτες και δεν είναι πλέον χρονοβόρες. Το πιο σημαντικό και πρακτικό παράδειγμα είναι πως μια υπόθεση θα προγραμματίζεται από την ημέρα που καταχωρείται στο δικαστήριο μέχρι την ολοκλήρωση της. Έτσι ο πολίτης θα γνωρίζει το πλήρες χρονοδιάγραμμα της εκδίκασης της υπόθεσής του. Ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη η εκπαίδευση του δικαστικού προσωπικού ώστε να είναι σε θέσει να τους εφαρμόσουν εντός των χρονοδιαγραμμάτων.
- Πρόσθετα, αρχές του 2023 παραδίδεται η τελική μελέτη των εμπειρογνωμόνων, για τη δημιουργία μιας νέας Υπηρεσίας που θα έχει την ευθύνη της Διοίκησης των Δικαστηρίων (Court Service) και χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκά κονδύλια. Θα στελεχώνεται από άτομα που διαθέτουν τα απαραίτητα προσόντα και τις ειδικότητες γι’ αυτό τον σκοπό. Αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία, αφού η ολοκλήρωση του έργου θα απελευθερώσει πολύτιμο χρόνο από τους δικαστές μας και θα τους επιτρέψει να επικεντρωθούν στα δικαστικά τους καθήκοντα.
- Τέλος, ολοκληρώνεται η αναθεώρηση του Οικογενειακού Δικαίου. Τα πρώτα τέσσερα νομοσχέδια έχουν ήδη ψηφιστεί ομόφωνα από την Ολομέλεια της Βουλής. Με παιδοκεντρικό χαρακτήρα υιοθετούνται πλέον σύγχρονες αντιλήψεις όπως είναι το συναινετικό διαζύγιο και η ισότητα μεταξύ των συζύγων. Ενώ η εκδίκαση των υποθέσεων θα διεκπεραιώνεται από ένα δικαστή αντί τρεις που ίσχυε μέχρι σήμερα, συμβάλλοντας στην ταχύτερη εκδίκαση των οικογενειακών διαφορών. Στην αποσυμφόρηση και γρήγορη εκδίκαση συμβάλλουν επίσης οι κανονισμοί για τη διαμεσολάβηση που επίσης ψηφίστηκαν τελευταίως. Το 2023 αναμένεται να ψηφιστούν και τα τελευταία τέσσερα νομοσχέδια που ολοκληρώνουν τον εκσυγχρονισμό του νομικού πλαισίου.
Όλα αυτά οδηγούν στο επόμενο βήμα, που θα φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα για το οποίο σχεδιάστηκαν τα νομοσχέδια και τα έργα αυτά. Είναι λοιπόν ξεκάθαρο πως η Κυπριακή Δικαιοσύνη το 2023 θα κάνει ένα μεγάλο εκσυγχρονιστικό άλμα. Μια μεγάλη πρόκληση που είναι όμως εφικτή.
Για αυτό μπορώ να μεταφέρω μόνο αισιόδοξα μηνύματα. Ο δρόμος άνοιξε. Το μεγάλο βήμα έγινε και προχωράμε μαζί στην πορεία της υλοποίησης.
Η σταδιακή ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης θα δώσει τελικά στον πολίτη αυτό που δικαιωματικά του ανήκει. Την γρήγορη και ποιοτική απονομή της δικαιοσύνης.
*Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως
