- Στα εμπόδια που προβλήθηκαν από την Κυβέρνηση, προστέθηκαν αυτά που προκύπτουν από τη διπλή ιδιότητα του Γενικού Εισαγγελέα ως νομικού συμβούλου της εκτελεστικής εξουσίας και δημόσιου κατήγορου
- Στόχος μας είναι η βελτίωση της ποιότητας και η αύξηση του όγκου των ελέγχων μας, με όραμα την επαγγελματική αριστεία
Η ανεμπόδιστη πρόσβαση στην πληροφόρηση και η επίσης επηρεαζόμενη ελευθερία να αποφασίζουμε εμείς τον χρόνο ετοιμασίας, έκδοσης και δημοσιοποίησης των εκθέσεων μας, αποτελούν δύο εκ των οκτώ πυλώνων ανεξαρτησίας που προβλέπει η Διακήρυξη του Μεξικού ως εχέγγυα της ανεξαρτησίας κάθε Ελεγκτικής Υπηρεσίας
Πριν λίγες ημέρες, συνοδευόμενος από τη Διευθυντική Ομάδα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, παρέδωσα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας την Ετήσια Έκθεσή μας για το 2021. Αυτή είναι η ένατη και τελευταία Ετήσια Έκθεση που παραδίδω στον κ. Νίκο Αναστασιάδη.
Όταν τον Απρίλη του 2014 αναλάμβανα τα καθήκοντα της θέσης του Γενικού Ελεγκτή, γνώριζα ότι το φορτίο ήταν βαρύ. Για 16 χρόνια προηγουμένως εργαζόμουν στον εσωτερικό έλεγχο του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων, όπως ονομαζόταν τότε, και λόγω της στενής συνεργασίας με την Ελεγκτική Υπηρεσία, είχα πολύ καλή γνώση της αποστολής, του ρόλου και των προκλήσεων που γενικά αντιμετώπιζε.
Στα εννέα αυτά χρόνια η Ελεγκτική Υπηρεσία έχει αλλάζει πάρα πολύ. Τα στελέχη της είναι σε μεγάλο βαθμό τα ίδια, αν και προσλήψεις που έγιναν στις βαθμίδες εισδοχής, με υψηλές απαιτήσεις επιστημονικής και επαγγελματικής κατάρτισης, εμπλούτισαν πολύ τη συσσωρευμένη μακρά εμπειρία των υφιστάμενων λειτουργών με τη φρεσκάδα των ιδεών και πρακτικών των νέων συναδέλφων από τον ιδιωτικό τομέα. Για όλο το προσωπικό είναι πλέον μέρος της καθημερινότητας η συνεχιζόμενη επαγγελματική ανάπτυξη. Σε πολλούς τομείς όπου δεν εφαρμόζονταν τα διεθνή πρότυπα, τα εφαρμόσαμε, όπου υπήρχαν αδυναμίες στις ελεγκτικές οδηγίες, προσπαθήσαμε να τις αντιμετωπίσουμε, ετοιμάσαμε δικά μας εγχειρίδια, εισαγάγαμε αυστηρό κώδικα δεοντολογίας και ενισχύσαμε τη διαφάνεια των δικών μας οικονομικών.
Το πιο σημαντικό είναι πως εισαγάγαμε τη συλλογικότητα. Το έργο που παράγεται είναι έργο όλων. Κάθε νέο πρότυπο, κάθε αλλαγή κάποιας ελεγκτικής διαδικασίας, εισάγονται στην πράξη μόνο αφού πρώτα τεθούν εσωτερικά σε διαβούλευση στο κατάλληλο επίπεδο της ιεραρχίας. Επίσης, συστάθηκε και λειτουργεί Διευθυντική Ομάδα που εξετάζει και εγκρίνει προ της οριστικοποίησής της κάθε έκθεση, ενώ σύντομα θα έχει αρμοδιότητα και για την έγκριση των σημαντικών εκθέσεων από την αρχική φάση προγραμματισμού τους.
Στόχος μας είναι η βελτίωση της ποιότητας και η αύξηση του όγκου των ελέγχων μας, με όραμα την επαγγελματική αριστεία. Αναγνωρίζουμε ότι έχουμε δρόμο να διανύσουμε, αυτή όμως παραμένει η δική μας Ιθάκη και εκεί είναι στραμμένη η πυξίδα μας.
Κατά τη χρονιά που αφήνουμε πίσω μας, το περιβάλλον για την Υπηρεσία μας παρέμεινε δύσκολο και γεμάτο προκλήσεις, σε ορισμένες δε περιόδους βιώναμε εκ νέου το εχθρικό περιβάλλον του 2020 και 2021. Στα εμπόδια που προβλήθηκαν από την Κυβέρνηση, προστέθηκαν αυτά που προκύπτουν, πρώτον από τη διπλή ιδιότητα του Γενικού Εισαγγελέα ως νομικού συμβούλου της εκτελεστικής εξουσίας και δημόσιου κατήγορου, και δεύτερον από το εκ του Συντάγματος ανέλεγκτο της εξουσίας του για την έναρξη και αναστολή ποινικών διαδικασιών. Ενώ, λοιπόν, το Σύνταγμα και οι νόμοι διασφαλίζουν θεωρητικά την απρόσκοπτη πρόσβασή μας στην πληροφόρηση, ο Γενικός Εισαγγελέας συμβουλεύει ενίοτε τους ελεγχόμενούς μας να μην μας επιτρέψουν τέτοια πρόσβαση, βραχυκυκλώνοντας έτσι το ενδεχόμενο να υποβάλουμε καταγγελία στον ίδιο κατά των ελεγχομένων. Επίσης, όταν Διευθυντής Τμήματος αρνήθηκε να μας παραχωρήσει στοιχεία που ήταν αναγκαία σε έλεγχό μας, ο Γενικός Εισαγγελέας διέταξε αρχικά την έναρξη ποινικής έρευνας αφού η μη προσκόμιση των στοιχείων το ταχύτερο δυνατό είναι ποινικά κολάσιμη, αλλά τελικά ανέστειλε αυτήν όταν μετά από μήνες ο Διευθυντής αποφάσισε να μας δώσει μέρος των στοιχείων. Χωρίς να ισχυριζόμαστε ότι οι αποφάσεις του Γενικού Εισαγγελέα εκφεύγουν των συνταγματικών εξουσιών του, είναι γεγονός ότι, στην πράξη, η απρόσκοπτη πρόσβασή μας στην πληροφόρηση τελεί υπό την αίρεση του τρόπου που ο Γενικός Εισαγγελέας θα αποφασίσει να ασκήσει τις συνταγματικές εξουσίες του. Η ανεμπόδιστη πρόσβαση στην πληροφόρηση, και η επίσης επηρεαζόμενη ελευθερία να αποφασίζουμε εμείς τον χρόνο ετοιμασίας, έκδοσης και δημοσιοποίησης των εκθέσεων μας, αποτελούν δύο εκ των οκτώ πυλώνων ανεξαρτησίας που προβλέπει η Διακήρυξη του Μεξικού ως εχέγγυα της ανεξαρτησίας κάθε Ελεγκτικής Υπηρεσίας και που αποτελούν μέρος του κοινοτικού κεκτημένου.
Θετική εξέλιξη αποτελεί η εγκαθίδρυση της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς που αποτελεί φυσικό σύμμαχό μας και με την οποία ήδη οι πρώτες ενδείξεις είναι πως θα έχουμε πολύ στενή συνεργασία.
Από την 1η του Μάρτη η χώρα θα έχει νέο Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Προσβλέπουμε σε μία αγαστή συνεργασία και μαζί του.
«Μὴ ἔλεγχε κακούς, ἵνα μὴ μισήσωσί σε, ἔλεγχε σοφόν, καὶ ἀγαπήσει σε», είπε ο Σολομών.
Ευχή μας να φανούμε αντάξιοι των προσδοκιών των συμπολιτών μας.
*Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας
