Η διαρροή του εξεταστικού δοκιμίου των Νέων Ελληνικών της Γ’ Λυκείου στην πρεμιέρα των εξετάσεων τετραμήνων ήταν αναντίλεκτα μια απαράδεκτη, ανέντιμη και καταδικαστέα ενέργεια, που αφενός έπληξε το περιβόητο αδιάβλητο των εξετάσεων και αφετέρου οδήγησε σε απώλεια της εμπιστοσύνης των μαθητών. Όλοι, πιστεύω, συμφωνούν σε αυτό, ως επίσης και στο γεγονός ότι κάποιοι πρέπει να λογοδοτήσουν για τις πράξεις ή τις παραλείψεις τους και να τιμωρηθούν παραδειγματικά. Από τη μια η καθηγήτρια που εντελώς αβασάνιστα διέρρευσε τα θέματα των εξετάσεων και από την άλλη οι ιθύνοντες του υπουργείου Παιδείας, με προεξάρχοντα τον πολιτικό του προϊστάμενο, που απέτυχαν να διασφαλίσουν το αδιάβλητο της διαδικασίας. 

Στην Κύπρο όμως ζούμε κι αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, πρέπει να παραδεχθούμε ότι διαρροή θα μπορούσε να υπάρξει και σε οποιαδήποτε άλλη εξεταστική διαδικασία, όπως για παράδειγμα στις Παγκύπριες Εξετάσεις που διεξάγονται για σκοπούς πρόσβασης στα πανεπιστήμια ή σε εξετάσεις που διεξάγονται για σκοπούς πρόσληψης στη Δημόσια Υπηρεσία. Ειδικά γι’ αυτό το τελευταίο θα έβαζα στοίχημα το κεφάλι μου πως έχει γίνει και στο παρελθόν. Συνεπώς, δεν μπορώ να αντιληφθώ αυτή την ακατανόητη διασύνδεση, που επιχειρείται αυτές τις μέρες, κυρίως από τους υποψηφίους προέδρους, που για ψηφοθηρικούς προφανώς λόγους υπόσχονται τόσο επιπόλαια κατάργηση του θεσμού των εξετάσεων τετραμήνων, εφόσον οι πολίτες τους τιμήσουν με την ψήφο τους στις επικείμενες προεδρικές εκλογές.  

Κι έχει δίκαιο ο Αβέρωφ Νεοφύτου όταν λέει «πρόεδρο θα εκλέξουμε και όχι αυτοκράτορα ή δικτάτορα». Διότι είναι καλό να γνωρίζουν οι επίδοξοι πρόεδροι πως τα τετράμηνα είναι εκεί με κείμενη νομοθεσία του κράτους και δεν αλλάζουν με… αυτοκρατορικά διατάγματα, αλλά μέσα από τον διάλογο, με τροποποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας αν αυτό κριθεί αναγκαίο. 

Δεν έχω ακόμη αποκρυσταλλωμένη άποψη για τις εξετάσεις τετραμήνων, άλλωστε τώρα δοκιμάζονται στην πράξη. Μπορεί και να ’χουν δίκαιο όσοι φωνάζουν πως τα τετράμηνα διαιωνίζουν ένα νοσηρό εξετασιοκεντρικό σύστημα που προάγει τη βαθμοθηρία, ότι προσθέτουν άγχος και πίεση στους μαθητές και ότι εξυπηρετούν πρωτίστως την παραπαιδεία. Ίσως και να ’χουν δίκαιο όσοι λένε πως το μόνο που μαθαίνουν πλέον τα παιδιά είναι η αποστήθιση και η παπαγαλία και ότι φεύγουν από το σχολείο χωρίς να μάθουν να σκέφτονται και δίχως να είναι σε θέση να αναπτύξουν συνδυαστική σκέψη. Αν όντως συμβαίνουν όλα αυτά, τότε το σύστημα πρέπει τάχιστα να επαναξιολογηθεί, προκειμένου να εξυπηρετηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο η εκπαιδευτική διαδικασία και η μάθηση των παιδιών, είτε αυτή αφορά στην ποιότητα και το περιεχόμενο της διδασκαλίας, είτε στη δημιουργία κριτικής σκέψης των παιδιών. Η αλήθεια όμως είναι ότι η διαρροή που έγινε έβαλε νερό στον μύλο όλων όσοι για δικούς τους λόγους πολεμούν, εδώ και καιρό, τον θεσμό των τετραμήνων. Διότι να αναθεματίζουμε τις εξετάσεις τετραμήνου με αφορμή μια διαρροή, που κακώς έγινε, αλλά θα μπορούσε να συμβεί σε οποιαδήποτε άλλη εξεταστική διαδικασία, είναι και άστοχο και παράλογο. 

Αναμένουμε λοιπόν πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης και απόδοση – ανάληψη ευθυνών εκεί και όπου υπάρχουν. Αναμένουμε επίσης επαναξιολόγηση του θεσμού των τετραμήνων, εάν αυτό κριθεί τελικά αναγκαίο, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων φορέων, αλλά και με επιστημονική τεκμηρίωση, με τρόπο που θα επιτυγχάνεται η βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων και θα εξυπηρετείται το συμφέρον των παιδιών. Όλα τα άλλα είναι εκ του πονηρού…