Εκλογικό θρίλερ στο φινάλε για τους τρεις υποψηφίους, ήταν ο πρωτοσέλιδος τίτλος εφημερίδας χθες. Προς τούτο επικαλέστηκε αποτελέσματα δημοσκοπήσεων των τελευταίων 24ώρων, τα οποία υποτίθεται ότι δείχνουν τη διαφορά μεταξύ του πρώτου από τον τρίτο υποψήφιο στο 5-6%. Είναι αντιληπτό ότι κάποιοι πολεμούν συγκεκριμένο υποψήφιο επειδή διαφωνούν με τις θέσεις του στο Κυπριακό. Αυτό δεν μας απασχολεί. Υπάρχουν, όμως, κάποιες γραμμές που ουδείς δύναται να υπερβαίνει. Όπως το ότι είναι αδιανόητο να επιχειρείς να περάσεις ένα τέτοιο μήνυμα στην κοινωνία όταν δεν δημοσιοποιείς τις δημοσκοπήσεις τις οποίες επικαλείσαι. Ιδίως, όταν τα αποτελέσματα ακόμη και ψεσινής δημοσκόπησης (ΑΝΤ1) σε διαψεύδουν. Η ψεσινή δημοσκόπηση του ΑΝΤ1, ουδόλως διαφέρει από τις δεκάδες άλλες οι οποίες είδαν (ή δεν είδαν) το φως της δημοσιότητας τους τελευταίους 15 μήνες. Δηλαδή, τον Χριστοδουλίδη με μεγάλη διαφορά πρώτο (32%) και τους Μαυρογιάννη (18%) και Αβέρωφ (17%) να παλεύουν στήθος με στήθος για τη δεύτερη θέση.
Δεν μπορούμε, ωστόσο, να αποφύγουμε τον πειρασμό να εστιάσουμε στο θέμα των δημοσκοπήσεων, πιστοί στη δέσμευσή μας (όχι αλά Αναστασιάδη) να λέμε την αλήθεια στην κοινωνία. Όταν, λοιπόν, συγκεκριμένο επιτελείο επιχειρεί να παραπλανήσει τους ψηφοφόρους προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι και στο παρελθόν έπεσαν έξω οι δημοσκοπήσεις και έτσι θα πέσουν και τώρα, είμαστε υποχρεωμένοι να εξηγήσουμε την πραγματικότητα, όπως την αναλύσαμε και στο πρόσφατο παρελθόν. Είναι δεδομένο ότι οι δημοσκοπήσεις κάποιες φορές αστοχούν στο αποτέλεσμα. Είναι παγκόσμιο φαινόμενο. Διότι πάντοτε μπορεί να υπάρξει κάποια απρόβλεπτη εξέλιξη.
Επικαλούνται τις προεδρικές εκλογές του 2008, όπου ο Τάσσος Παπαδόπουλος παρά το γεγονός ότι σε 50 δημοσκοπήσεις (εκτός μιας) είχε το προβάδισμα , τελικά απέτυχε να περάσει στο δεύτερο γύρο. Ας δούμε, λοιπόν, ποια είναι η αλήθεια για τις εκλογές του 2008; Όντως, μέχρι τον Απρίλιο του 2007 οι δημοσκοπήσεις έδειχναν μεγάλο προβάδισμα του Παπαδόπουλου. Χαρακτηριστικά, η δημοσκόπηση του Σίγμα έδινε ποσοστό 38% στον Παπαδόπουλο, 32% στον Κασουλίδη και 23% στον Χριστόφια.
Το καίριο σημείο που πρέπει να προσεχθεί είναι ότι εκείνη η δημοσκόπηση είχε γίνει πριν το ΑΚΕΛ αποχωρήσει από την κυβέρνηση Παπαδόπουλου τον Ιούλιο του 2007 και πριν αποφασίσει να διεκδικήσει τις εκλογές με τον Δημήτρη Χριστόφια.
Η πραγματική εικόνα των δημοσκοπήσεων δίδεται αμέσως μετά την αποχώρηση του ΑΚΕΛ και με δεδομένη πλέον την υποψηφιότητα Χριστόφια. Τα αποτελέσματα χαρακτηριστικά (επισυνάπτουμε εκείνα του Σίγμα αλλά παραπλήσιες ήταν και οι άλλες): Σεπτέμβριος 2007 –Παπαδόπουλος 30,5%, Κασουλίδης 29%, Χριστόφιας 27%. Οκτώβριος 2007 –Παπαδόπουλος 32%, Χριστόφιας 29%, Κασουλίδης 26%. Νοέμβριος 2007 –Παπαδόπουλος 32,5%, Χριστόφιας 30,5%, Κασουλίδης 29%. Δεκέμβριος 2007 –Παπαδόπουλος 32,5%, Χριστόφιας 30,7%, Κασουλίδης 28,5%, Ιανουάριος 2008 –Παπαδόπουλος 32%, Χριστόφιας 31%, Κασουλίδης 28%. Φεβρουάριος 2008 –Παπαδόπουλος 32,3%, Χριστόφιας 31,4%, Κασουλίδης 30%.
Πρώτον ουσιώδες σημείο, μόλις οι τρεις βασικές υποψηφιότητες έγιναν δεδομένες, η ψαλίδα του Απρίλη 2007 έκλεισε σε μεγάλο βαθμό. Όσο οι κομματικοί μηχανισμοί των δύο μεγάλων κομμάτων φόρτωναν, τόσο περισσότερο η ψαλίδα των υποψηφίων τους με τον Παπαδόπουλο έκλεινε και έδειχνε ότι το αποτέλεσμα θα ήταν αβέβαιο.
Δεύτερον, η διαφορά των τριών βρισκόταν εντός του στατιστικού λάθους των δημοσκοπήσεων, άρα μπορούσε να υπάρξει ανατροπή. Τρίτον, τα δύο μεγάλα κόμματα, υποστήριζαν δικούς τους υποψηφίους. Αυτό σήμαινε ότι οι κομματικοί μηχανισμοί θα εργάζονταν στο φουλ και είχαν τη δυνατότητα να αγγίξουν τον κομματικό πατριωτισμό και του τελευταίου ψηφοφόρου τους.
Ποιες είναι οι διαφορές με τις δημοσκοπήσεις για τις εκλογές του Φεβράρη. Πρώτον, η διαφορά Χριστοδουλίδη με τους άλλους υποψηφίους δεν βρίσκεται εντός του στατιστικού λάθους ώστε και στην πιο ακραία περίπτωση να μπορεί το αποτέλεσμα να ανατραπεί. Μάλιστα, η διαφορά σε όλες τις δημοσκοπήσεις είναι πολλαπλάσια του στατιστικού λάθους.
Δεύτερον, ο ΔΗΣΥ έχει δύο υποψηφίους από τον χώρο του. Είναι εντυπωσιακό ότι ο Χριστοδουλίδης εξασφαλίζει περίπου το ένα τρίτο των συναγερμικών ψηφοφόρων. Αυτός είναι και ο βασικότερος λόγος για τον οποίο παραμένει σταθερά στην κορυφή. Μάλιστα, μια ανάλυση των ερευνών δείχνει ότι αποτελεί ενσυνείδητη επιλογή εκείνων που απορρίπτουν τον ηγέτη του κόμματός τους.
Τούτων λεχθέντων, εύλογο το ερώτημα αν μπορεί η εικόνα των δημοσκοπήσεων να ανατραπεί στην κάλπη. Όποιος μελετά σοβαρά την πολιτική γνωρίζει ότι τίποτα και ποτέ δεν είναι αδύνατο. Πέραν από ευσεβοποθισμούς και φανατισμούς, όμως, οι εκλογολόγοι και οι δημοσκόποι (κατ’ ιδίαν) συμφωνούν, βάσει τεκμηριωμένων στοιχείων, ότι η μάχη της πρωτιάς έχει κριθεί τελεσίδικα.
