Η Μαρίτσα έπεσε τελευταίως σε κατάθλιψη, συνεπεία του θανάτου του τέως Βασιλιά Κωνσταντίνου, του οποίου το επίθετο Γ(κ)λύξμπουργκ, ποτέ της δεν μπόρεσε να προφέρει, όπως άλλωστε και κανείς άλλος στον ελλαδικό χώρο. Τον αποκαλούσε «Ο Κωνσταντίνος» όταν αναφερόταν σ’ αυτόν, με το μικρό του όνομα, όπως ακριβώς έκανε και με την αγαπημένη της Αλίκη. Το επίθετο Βουγιουκλάκη ήταν περιττό, εφόσον μία ήταν η Αλίκη, η μεγάλη σταρ που πότε ερμήνευε ένα φτωχό μα τίμιο κορίτσι, πότε μια ηρωίδα της επανάστασης ή μιαν αρχόντισσα που το σκάει από το πάρτι των αρραβώνων της, μεταμφιεσμένη σε άντρα, για να γλυτώσει τον γάμο με το πλουσιόπαιδο. Ακόμη και ο νέος που έκλεψε την καρδιά της, ο αγαπημένος της Δημήτρης δεν την αναγνωρίζει, μεταμφιεσμένη ως Πίπης. Αχ, ο αθώος, επικός και αθάνατος ελληνικός κινηματογράφος!
Οι φήμες για τη σχέση του Κωνσταντίνου με την Αλίκη οργίαζαν κατά τη δεκαετία του ’60. Μέχρι που μιλούσαν για μια υπόγεια σήραγγα που από τα ανάκτορα τον οδηγούσε κατευθείαν στο σπίτι της ηθοποιού, όπου ξέφευγε έστω και για λίγο από το βασιλικό του πεπρωμένο. Τη φαντασιώνονταν και τα κοριτσόπουλα, μεταξύ των οποίων και η Μαρίτσα, ζώντας το παραμύθι της Σταχτοπούτας, ενώ περίμεναν τον δικό τους πρίγκιπα αν και στο τέλος το βασιλόπουλο δεν παντρεύτηκε μια κοινή θνητή και δη ηθοποιό, αλλά μια όμορφη πριγκιποπούλα από τη Δανία, η οποία και του έδωσε πολλούς απογόνους.
Όταν η Μαρίτσα έφτασε σε ηλικία γάμου, την πάντρεψαν με έναν πλούσιο νέο από την πρωτεύουσα. Της έπεσε ταμάμ, που ο πεθερός της λεγόταν Κωστής γιατί έτσι ονόμασε τον γιο της Κωνσταντίνο και τις κόρες της Άννα- Μαρία, Καρολίνα-Στεφανή και Αλεξία-Αλίκη, παρακάμπτοντας την παράδοση που ήθελε τα κορίτσια να παίρνουν τα ονόματα των γιαγιάδων. Όλη η Ευρώπη μα και η φτωχή Ελλάδα χόρευε τότε στους ρυθμούς της γιάνκα. Βασιλείς, άρχοντες, ο απλός λαός, μέχρι και διανοούμενοι, πολιτικοποιημένοι δεξιοί κι αριστεροί διασκέδαζαν με την ελληνική διασκευή της, σε σπίτια, αίθουσες ξενοδοχείων ή σε λαϊκά νυχτερινά κέντρα. Πιασμένοι ο καθένας από τη μέση του μπροστινού, σχημάτιζαν ένα τραινάκι και στη συνέχεια χόρευαν αντικρυστά ανά ζεύγος με συγκεκριμένα βήματα.
Ο χορός αυτός ξεκίνησε από ένα φολκλορικό μουσικό σκοπό της Σκανδιναβίας, συγκεκριμένα της Φινλανδίας, που χόρευαν οι ντόπιοι στα γλέντια και στις λαϊκές τους γιορτές. Στα ελληνικά διασκευάστηκε με το όνομα Τζερόνιμο Γιάνκα. Το χόρεψε μέχρι και ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος αλλά και ο Μίκης Θεοδωράκης στον χορό των Λαμπράκηδων, διασχίζοντας την αίθουσα του ξενοδοχείου Κινγκ Μίνως το 1965.
«Γιάνκα χορεύει η Άννα-Μαρία
γιάνκα χορεύει κι ο βασιλιάς
γιάνκα χορεύει κι η Αλεξία
που ’ναι ακόμα στα φασκιά».
(Εμείς στο νησί αλλάξαμε την τελευταία λέξη από «φασκιά» σε «πανιά»).
Γιάνκα τραγουδούσε και η μάμμα, που ήταν νέα και όμορφη, ομορφότερη στα μάτια μου από την Αλίκη και την Άννα-Μαρία, με την οποία είχαν παρόμοια κουπ μαλλιών. Όταν ανεβαίναμε στο χωριό των παππούδων στο βουνό, παρατηρούσα στον τοίχο του σπιτιού ένα πίνακα-μεταξοτυπία που είχαν αγοράσει από τον πραματευτή ή από κάποια πανήγυρη, που απεικόνιζε όλη τη βασιλική οικογένεια. Στα καφενεία επίσης, ανάμεσα στους ήρωες του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ, τον Μακάριο ή τον Γρίβα, αφού υπήρχαν καφενεία Μακαριακών ή Γριβικών, οι φωτογραφίες της βασιλικής οικογένειας, κρέμονταν δίπλα απ’ αυτές του δικού μας ηγέτη, του Εθνάρχη Μακαρίου και των ηρώων της Ελληνικής Επανάστασης.
Η Μαρίτσα παρέμεινε βασιλική ώς το κόκκαλο, πένθησε τη Grace Kelly του Monaco, τη Lady Di της Μεγάλης Βρετανίας και τους αιωνόβιους βασιλιάδες της και με δάκρυα στα μάτια πέταξε με τον γιο της ως την Αθήνα για να προσκυνήσει τη σορό του τέως, του βασιλιά της καρδιάς της. Εδώ και τρεις δεκαετίες της έστελνε κάθε Χριστούγεννα μια ευχετήρια κάρτα, ανταποκρινόμενος στις δικές της ευχές, «με τη νέα χρονιά, να επιστρέψει πίσω στον θρόνο». Ο φάκελος με τα εγγλέζικα γραμματόσημα και το κεφάλι της βασίλισσας Ελισάβετ, περιείχε κάθε χρονιά μια κάρτα-φωτογραφία, όπου αντί φάτνης ή ενός χιονισμένου τοπίου, πόζαρε κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο η οικογένεια του Κωνσταντίνου που όλο και μεγάλωνε, με τις ζάμπλουτες νύμφες και τα εγγόνια. Την τελευταία δεκαετία η καθιερωμένη πια κάρτα, έφτανε κοντά της με ελληνικά πλέον γραμματόσημα, αφού ο τέως εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα. Όλες οι κάρτες βρίσκονται σε ένα δερμάτινο άλμπουμ, το οποίο η Μαρίτσα δείχνει με περηφάνια σε συγγενείς και φίλες όταν έχει επισκέψεις στο σπίτι της. Γιάνκα…!
dena.toumazi@gmail.com
