Είναι τέλη Μαΐου του 1973 και το ναρκαλιευτικό «Αντιόπη» του Πολεμικού Ναυτικού, στο οποίο υπηρετώ τη θητεία μου, βρίσκεται στον ναύσταθμο της Λα Σπέτζια στη βορειοδυτική Ιταλία, κατά την ανάπαυλα μιας νατοϊκής άσκησης.
Ξάφνου, στην ιταλική τηλεόραση εμφανίζεται η εικόνα του αντιτορπιλικού «Βέλος» που συμμετείχε επίσης. Καθώς κοιτάζουμε, ο φακός κάνει ζουμ και βλέπουμε μια παράξενη σημαία στον ιστό του, σαν πειρατική. Οι Ιταλοί που επιστρατεύσαμε μάς εξήγησαν ότι το «Βέλος» στασίασε κατά της χούντας και βρίσκεται στο λιμάνι του Φιουμιτσίνο κοντά στη Ρώμη. Ο κυβερνήτης του Νίκος Παππάς και οι μόνιμοι αξιωματικοί του πληρώματος ζήτησαν πολιτικό άσυλο από την κυβέρνηση, ενώ αργότερα (μετά την αποτυχημένη μου απόπειρα να πάω να τους βρω) μάθαμε ότι κατηγορήθηκε ο βασιλιάς Κωνσταντίνος ως υποκινητής της ανταρσίας στο Ναυτικό, το οποίο ήταν ανέκαθεν το πιο φιλελεύθερο και δημοκρατικό κομμάτι του στρατεύματος.
Επιστρέφοντας από την Ιταλία, όντας σε πολυήμερο περιορισμό από την πράξη μου να εκθέσω το πλοίο, μου έφτιαξε το κέφι ένα σήμα από τη διοίκηση: Ήμουν ανάμεσα σε αυτούς που διαταχθήκαμε να ξηλώσουμε από το κέντρο του σταυρού στη σημαία το κίτρινο κομμάτι πανιού που απεικόνιζε μια κορώνα – το είχα φυλάξει ως τρόπαιο για πολλές δεκαετίες ώσπου το έχασα. Αρκετά αργότερα μάθαμε ότι ο ρόλος του βασιλιά, που με αφορμή αυτό το γεγονός κηρύχθηκε έκπτωτος από τη χούντα, ήταν μηδαμινός – γεγονός που δεν είχε ιδιαίτερη σημασία για έναν αντιβασιλικό σαν εμένα.
Η χούντα των συνταγματαρχών (τους οποίους δεν αρνήθηκε να ορκίσει ως κυβέρνηση) πρόλαβαν απλώς τη χούντα που ετοίμαζε ο ίδιος με κάποιους στρατηγούς, ενώ μετά το αποτυχημένο κίνημα που επιχείρησε τον Δεκέμβρη του 1967 ήταν αυτοεξόριστος. Στη μεταπολίτευση, ενάμιση χρόνο μετά την περιπέτεια του «Βέλους», γράφαμε τις νύχτες με την παρέα μου αντιβασιλικά συνθήματα στους τοίχους –σπεσιαλιτέ μου μια μεγάλη κορώνα με αγκυλωτό σταυρό στην κορυφή– ενόψει του νέου δημοψηφίσματος, από το οποίο εντέλει ο βασιλιάς «κέρδισε» τελεσίδικα το προσωνύμιο «τέως».
Γράφονται πολλά αυτές τις μέρες για τον Κωνσταντίνο με αφορμή τον θάνατό του, τα περισσότερα αρνητικά. Πολλοί τονίζουν ότι ήταν ξένος, όπως όλοι οι βασιλιάδες στην ελληνική Ιστορία (γεννήθηκε ωστόσο στην Ελλάδα), όμως αυτό ήταν το λιγότερο – δεν σε κάνει καλό ή κακό η καταγωγή σου αλλά οι πράξεις σου. Και η αντικανονική επέμβασή του στη διακυβέρνηση της χώρας, με την επιρροή της μέγαιρας μητέρας του Φρειδερίκης, γνωστής και ως Φρίκης, που εξώθησε σε παραίτηση τον πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου και τα έκτροπα που αποτέλεσαν τη δικαιολογία των συνταγματαρχών να βάλουν την Ελλάδα στον γύψο, ήταν αυτό που τον έστειλε δικαίως στη λήθη.
Βέβαια, δεν έλειψαν κάποιοι ψωνισμένοι δήθεν αριστοκράτες που νοσταλγούσαν περασμένα μεγαλεία, ούτε οι περιπέτειες που προκάλεσε στο ελληνικό κράτος διεκδικώντας με θράσος αποζημίωση εκατοντάδων εκατομμυρίων για την εκπαραθύρωσή του από τα ανάκτορα. Εντέλει, κατέληξε να περιφέρει τους ανύπαρκτους τίτλους του στα βασιλικά σαλόνια της Βρετανίας, ως άλλος ένας έκπτωτος «γαλαζοαίματος». Το παράδειγμά του συνεχίζουν τα παιδιά του ως «πρίγκιπες» και «πριγκίπισσες», για όσους πιστεύουν τέτοια παραμύθια.
Από τις ιστορίες που κυκλοφορούν, μια που άρεσε ιδιαίτερα στον κόσμο των κουτσομπολίστικων εντύπων ήταν το υποτιθέμενο νεανικό ειδύλλιό του με τη Βουγιουκλάκη στις αρχές της δεκαετίας του ’60, στα πρότυπα Κένεντι και Μέριλιν. Νομίζω πως πιο κοντά στην αλήθεια είναι το ότι εκείνος ήταν όντως γοητευμένος με την Αλίκη, την οποία συναντούσε συχνά στο θέατρο και αλλού. Ωστόσο, από τα όσα γνωρίζουμε για την ξανθιά ντίβα του ελληνικού σινεμά, εκείνη ήταν βεβαίως κολακευμένη, αλλά διασκέδαζε παίζοντάς τον στα δάχτυλά της. Εννοείται πως η Φρειδερίκη δεν θα επέτρεπε ποτέ να εξελιχτεί το παραμικρό μεταξύ τους, όμως το παιχνίδι του φλερτ της Αλίκης με το χαζοχαρούμενο βασιλόπουλο που του έπεφταν τα σάλια μπροστά της, είναι ίσως από τα λίγα πράγματα για τα οποία την εκτίμησα.
Ελεύθερα, 15.01.2023
