Ο πόλεμος, οι μεγάλες οικονομικές κρίσεις και οι πανδημίες, πάντα αναστάτωναν τον «παγκόσμιο χάρτη», ρημάζοντας μέρη και καταστρέφοντας ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων. Ταυτόχρονα όμως, τα μεγάλα δεινά ήταν ανέκαθεν και ένα παράθυρο ευκαιρίας για μεμονωμένα άτομα αλλά και μεγάλες επιχειρήσεις, θεμιτά ή αθέμιτα, ηθικά ή όχι, να αποκομίσουν μεγάλα κέρδη. Τόσο μεγάλα, που μπροστά σε ανθρώπους και κοινωνίες που γονατίζουν, παίρνουν διαστάσεις που αγγίζουν –αν όχι και γκρεμίζουν κιόλας– τα όρια της απληστίας, της εκμετάλλευσης και της αδικίας. Μια είδηση, λοιπόν, χθες, στην βρετανική «Guardian», δεδομένης και της κουραστικής μετριότητας της κούρσας προς το Προεδρικό, έδωσε την πάσα στην στήλη σήμερα, να ασχοληθεί και με αυτό το στόρι:
Οργή προκαλεί στους καταναλωτές η ανακοίνωση της αγγλο-ολλανδικής πετρελαϊκής εταιρείας Shell για «θηριώδη και ξεδιάντροπα» κέρδη ύψους περίπου $40 δισ. το 2022. Η απίθανη αυτή κερδοφορία, γράφει η εφημερίδα, έρχεται σε μια στιγμή εκτίναξης της χονδρικής τιμής στο πετρέλαιο λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, και καθώς τα νοικοκυριά στην Αγγλία αλλά και σε άλλες χώρες παλεύουν να τα βγάλουν πέρα πληρώνοντας τεράστιους λογαριασμούς . Το 2021 τα κέρδη της εταιρείας ήταν στα $19,3 δισ., σχεδόν στα μισά δηλαδή.
Προσβολή για τις εργαζόμενες οικογένειες χαρακτήρισε αυτά τα κέρδη ο Πολ Νόουακ, πρόεδρος της Ένωσης Εργατικών Σωματείων της χώρας (TUC).Τον περασμένο Οκτώβριο ασκήθηκε έντονη κριτική στην εταιρεία, επειδή δεν πλήρωσε τον έκτακτο φόρο που της αναλογούσε. Ο φόρος αυτός λέγεται windfall tax και επιβάλλεται επιπρόσθετα όταν διαπιστώνεται ότι μια εταιρεία επωφελείται από οικονομικές συνθήκες που την ευνοούν να αποκομίσει κέρδη πολύ πάνω από τον αναμενόμενο μέσο όρο. Τούτο συμβαίνει κατά κόρον σε εμπόλεμες καταστάσεις. Συνέβη και στα δύσκολα πρώτα χρόνια της πανδημίας, όταν σχεδόν όλος ο πλανήτης μας «σταμάτησε» και οι χρεώσεις των ναύλων στα εμπορευματοκιβώτια, φερ’ ειπέιν, εκτινάχτηκαν στον Θεό!
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης στη Βρετανία –και όλα τα μεγάλα συνδικάτα, βεβαίως– πιέζουν τον πρωθυπουργό Ρίσι Σούνακ να ανεβάσει και να επιβάλει αυτόν τον έκτακτο φόρο ώστε, με αυτά τα έσοδα στο κρατικό ταμείο, να βοηθηθούν εκατομμύρια άνθρωποι που μετά από πολλές δεκαετίες βιώνουν συνθήκες σκληρής φτώχειας. Μέσα σε αυτό το κλίμα, αυξάνονται, βέβαια, ακόμα πιο πολύ οι φωνές που παραδέχονται ανοικτά πλέον ότι το Brexit ήταν ένα μεγάλο λάθος. Εάν η Βρετανία παρέμενε στην ΕΕ, θα έπαιρνε και αυτή το μερτικό της από το Ταμείο Ανάκαμψης, τώρα με τον πόλεμο στην Ουκρανία και φυσικά θα ήταν μέρος μιας «κοινοπραξίας» που έχει αυταπόδεικτα και παρά τις εσωτερικές της διαφορές, τη δυνατότητα να πιέζει, να διεκδικεί και να εξασφαλίζει.
Για να επανέλθουμε όμως στα της Shell, πολλά είναι τα δημοσιεύματα στον διεθνή Τύπο που εμφανίζουν την εταιρεία να έχει φουσκώσει τα ποσά που έχει διαθέσει, λέει, για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), ώστε να δείξει, τάχα, την περιβαλλοντική της ευαισθησία, λένε. Τα στοιχεία είναι ήδη στα χέρια του Αμερικανού Επιτρόπου διαχείρισης και επιτήρησης αυτών των θεμάτων και δεν αποκλείεται να της επιβληθεί γερό πρόστιμο.
Στο μεταξύ, σε άλλο δημοσίευμα της «Guardian», χθες, η Σάντρα Λαβίλ, αποκαλύπτει ότι περίπου 14.000 άνθρωποι σε κοινότητες της Νιγηρίας, όπου, επίσης, δραστηριοποιείται η Shell, έχουν προσφύγει στα Δικαστήρια κατηγορώντας την εταιρεία ότι ευθύνεται για την καταστροφική ρύπανση των υδάτινων πηγών τους και την καταστροφή του τρόπου ζωής τους.
Η Shell απαντά σε αυτό υποστηρίζοντας ότι τα άτομα που έκαναν την προσφυγή δεν μπορούν να απαιτήσουν αποζημίωση για διαρροές πετρελαίου που συνέβησαν πέντε χρόνια πριν καταθέσουν δικαστικά το αίτημά του. Η εταιρεία λέει ότι δεν φέρει καμία ευθύνη για τη λαθραία άντληση πετρελαίου από τους αγωγούς της από οργανωμένες συμμορίες, οι οποίες, λέει, προκαλούν τις πολλές διαρροές.
(*) Φωτό του George Osodi/ Bloomberg
