Η μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης δεν θα επιτευχθεί με το κούνημα ενός μαγικού ραβδιού ή το πάτημα ενός κουμπιού. Γι΄ αυτό και δεν πρέπει να συνοδεύεται από θριαμβολογίες. Είναι σημαντικό που τέθηκαν οι βάσεις, αλλά όλοι πρέπει να καταλάβουν ότι θα υπάρξει ιδιαίτερα επίπονη μεταβατική περίοδος.
Οι πιο πάνω θέσεις εδράζονται σε ανησυχίες ατόμων που ανήκουν στον κλάδο της δικαιοσύνης και σε γεγονότα τα οποία σχολιάζονται καθημερινά από άμεσα ενδιαφερόμενους.
Αυτή τη στιγμή έχουν διοριστεί 16 εφέτες, που θα αναλάβουν καθήκοντα στο δευτεροβάθμιο δικαστικό σώμα την 1η Ιουλίου. Από αυτούς, οι 11 είναι πρόεδροι Επαρχιακών Δικαστηρίων και άλλοι δυο είναι δικαστές του Διοικητικού Δικαστηρίου.
Οι 13 δικαστές χειρίζονται ήδη υποθέσεις. Πολλές δεν έχουν εισέλθει σε στάδιο ακροαματικής διαδικασίας και είναι σε προδικαστικό στάδιο. Μάλιστα, ορισμένες παρουσιάζουν τέτοιες ιδιαιτερότητες που οι προδικαστικές ενστάσεις πέφτουν βροχή. Η υπόθεση του Αζέρου Ορχάν Ασάντοφ που απασχολεί τις διωκτικές Αρχές από τον Σεπτέμβριο του 2021 είναι χαρακτηριστική. Μετά από 16 μήνες, η ακρόαση δεν έχει αρχίσει.
Οι εν λόγω δικαστές, λοιπόν, γνωρίζοντας ότι από την 1η Ιουλίου θα είναι εφέτες, δεν είναι σε θέση να βγάλουν απόφαση για σημαντικές υποθέσεις που εκδικάζουν. Απλή λογική: Αν δεν προλάβουν να εκδώσουν ετυμηγορία μέχρι το καλοκαίρι που «μετεγγράφονται», ο επόμενος δικαστής που θα τους αντικαταστήσει δεν θα βγάλει απόφαση με βάση την ακροαματική διαδικασία ενώπιον του συναδέλφου του που αποχώρησε.
Νομομαθές άτομο, σχολιάζοντας την κατάσταση, μας παρέπεμψε στο παράδειγμα δικαστού που είχε επιφυλάξει αριθμό αποφάσεων, αλλά λόγω του γεγονότος ότι την… πρόλαβε η πρόωρη αποχώρησή της από τη δικαστική υπηρεσία, οι υποθέσεις της επανεκδικάστηκαν.
Αυτή η παράμετρος που αναλύσαμε, αναφέρεται και σε δικαστικές διαδικασίες καθημερινά. Χαρακτηριστικά και τα όσα σημειώθηκαν την περασμένη Τρίτη ενώπιον του Κακουργιοδικείου Λευκωσίας στην υπόθεση που αφορά τις πολιτογραφήσεις του Γκορνίσκι, της Αρμούς και του υποτιθέμενου Κινέζου επενδυτή (Αλ Τζαζίρα).
Ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, Σάββας Αγγελίδης, που εκπροσώπησε την κατηγορούσα Αρχή, ανέφερε: «Είμαι βέβαιος ότι από τη στιγμή που χρειάστηκαν τρεις μήνες -από τις 26/10/2022 μέχρι σήμερα- κι ακόμη δεν καθορίστηκε το πλαίσιο που θα εγερθούν προδικαστικά ζητήματα, αυτή η υπόθεση δεν θα ολοκληρωθεί μέχρι τον Ιούλιο του 2023. . Η πορεία των πραγμάτων είναι τέτοια που θα επηρεαστεί η δίκη απ΄ αυτές τις εξελίξεις (σ.σ. μεταρρύθμιση) και θα καταλήξουμε στο ανεπιθύμητο για όλους. Να ακουστούν προδικαστικά ζητήματα, να ακουστούν ενστάσεις στην πορεία της υπόθεσης, να ακουστεί και μαρτυρία και να καταλήξουμε στο ανεπιθύμητο της αναστολής αυτής της υπόθεσης, με επανακαταχώριση για να δικαστεί από νέα σύνθεση».
Και να σκεφτεί κάποιος ότι η εν λόγω υπόθεση καταχωρίσθηκε στις 14 Ιουλίου, ενώ παραπέμφθηκε για δίκη στο Κακουργιοδικείο στις 12 Σεπτεμβρίου…
Μια άλλη χαρακτηριστική περίπτωση, αφορά τον θάνατο 32χρονης που έχασε άδικα τη ζωή της (24/7/2017) σε θαλάσσιο δυστύχημα στον Ακάμα. Ο Ελληνοκύπριος σύζυγός της και οι γονείς της έχουν προσφύγει δικαστικώς κατά της Δημοκρατίας και των υπευθύνων της εταιρείας στην οποία ανήκε το μοιραίο ταχύπλοο σκάφος, αξιώνοντας αποζημιώσεις εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ. Την υπόθεση χειρίζεται η δικαστής του Ανωτάτου, Στάλω Χατζηγιάννη, η οποία όρισε την ακρόαση για τις 7/4. Όμως, η δίκη δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί μέχρι το καλοκαίρι. Είναι αδύνατον. Έτσι, λοιπόν, θα κληροδοτηθεί την 1η Ιουλίου στο ιδρυθέν Ναυτοδικείο. Ενδεικτικό είναι ότι η δικαστής στις 12/1 είχε αναφέρει στους διάδικους ότι θα ήταν καλύτερο να εξαντλήσουν τα περιθώρια ώστε να καταλήξουν σε συμφωνία εξωδικαστικώς…
Όσο δε για το e-justice, που πλασάρεται κι αυτό ως αντίδοτο για τις καθυστερήσεις, υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος.
Μέσω αυτών των περιστατικών αποδίδεται και η αβεβαιότητα που επικρατεί λόγω ακριβώς αυτής της μεταρρύθμισης. Η οποία θα είναι ευεργετική, αλλά όχι βραχυπρόθεσμα. Ας κρατούμε, λοιπόν, μικρό καλάθι μέχρι να επιτευχθεί, κι ας αφήσουμε στην πάντα τις κουβέντες εντυπωσιασμού.
