Στην ιστορία υπήρξαν πολλές διάσημες δίκες. Οι νομοθεσίες, τα κριτήρια, οι κριτές, ο τρόπος διεξαγωγής, ο χώρος και ο χρόνος αλλάζουν όμως εκείνο που μένει αναλλοίωτο είναι το περί δικαίου αίσθημα του λαού.
Για παράδειγμα η περίπτωση του 3ου βασιλιά του Ισραήλ Σολομώντα (βασίλεψε από 972-931 π.Χ.) που διακρινόταν για τη σοφία, τη σύνεση και τη μόρφωση. Απόδειξη της σοφίας του αποτελεί η απόδοση δικαιοσύνης στην περίφημη δίκη των δύο γυναικών που διεκδικούσαν το ίδιο παιδί. Διάταξε να διαμελιστεί το παιδί, που είχε ως αποτέλεσμα να αποκαλυφθεί η αληθινή του μητέρα αφού αμέσως θερμοπαρακάλεσε να μην σκοτώσουν το παιδί της.
Το 399 π.Χ., ο αρχαίος σοφός Σωκράτης βρέθηκε αντιμέτωπος με τρεις κατηγορίες:1) Ασέβεια προς τους θεούς, 2) λατρεία καινούργιων, ψευδών θεών (καινά δαιμόνια) και 3) διαφθορά των νέων. Βρέθηκε ένοχος και καταδικάστηκε σε θάνατο. Οι μαθητές του πρότειναν να τον φυγαδεύσουν μυστικά αλλά αρνήθηκε λέγοντας ότι όλη του τη ζωή υπάκουε στους νόμους της πολιτείας, αν και άδικοι μερικές φορές, έτσι έμεινε και ήπιε το δηλητήριο κώνιο.
Σε μια δικαστική παρωδία, που στηρίχτηκε στη διαστρέβλωση των λόγων του Χριστού για παράδειγμα η ομολογία του Χριστού όταν τον ρώτησε ο Καϊάφας «εσύ είσαι ο Υιός του Θεού» και ο Χριστός απάντησε «συ είπας», καταδικάστηκε στο βασανιστικό επί του σταυρού θάνατο. Στην εποχή του Χριστού υπήρχαν δύο δίκαια το Ρωμαϊκό και το Εβραϊκό που ήταν Ιεροκρατικό και στηριζόταν στον Μωσαϊκό Νόμο. Η απόφαση εκδιδόταν με διάταγμα και δεν τηρούνταν πρακτικά. Η εκτέλεση της θανατικής καταδίκης ήταν σε τέσσερις μέρες, την 1η μέρα η απόφαση, την 3η μέρα η επικύρωση και τελική απόφαση και την 4η μέρα γινόταν η εκτέλεση.
Στις 15/10/1894 συνελήφθηκε ο γόνος πλούσιας οικογένειας με εβραϊκές ρίζες, λοχαγός Άλφρεντ Ντρέιφους που τότε ήταν διορισμένος στο υπουργείο Άμυνας της Γαλλίας, με την κατηγορία ότι ενώ η χώρα του ήταν σε εμπόλεμη κατάσταση αυτός πουλούσε στρατιωτικά μυστικά στο Γερμανό ακόλουθο. Χωρίς ικανοποιητικά στοιχεία και τήρηση των νόμιμων διαδικασιών καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη με εξορία στο Νησί του Διαβόλου (Νέα Γουινέα). Στην πορεία ο αντισυνταγματάρχης Πικάρ ανακάλυψε τον πραγματικό ένοχο αλλά έγινε προσπάθεια συγκάλυψης της αλήθειας. Ο μυθιστοριογράφος Εμίλ Ζολά (13/1/1898) έγραψε μια ανοιχτή επιστολή που δημοσιεύθηκε πρωτοσέλιδη με τον τίτλο «Κατηγορώ» στην οποία κατηγορούσε τον στρατό ότι συγκάλυψε τη λανθασμένη καταδίκη του Ντρέιφους και αθώωσε τον πραγματικό ένοχο. Η υπόθεση Ντρέιφους πήρε διαστάσεις, η Γαλλία χωρίστηκε σε υποστηρικτές και μη. Ο Ζολά παραπέμθηκε σε δίκη (7/2/1898) όπου βρέθηκε ένοχος για συκοφαντία και καταδικάστηκε σε έναν χρόνο φυλάκιση και χρηματικό πρόστιμο. Το 1899 ο Ντρέιφους εμφανίστηκε μπροστά σε ένα νέο στρατιωτικό δικαστήριο όπου βρέθηκε πάλι ένοχος, αλλά ο πρόεδρος της Δημοκρατίας του απένειμε χάρη, την οποία αποδέχτηκε μεν αλλά συνέχισε τον αγώνα για αθώωση. Τον Ιούλιο του 1906 το εφετείο απάλλαξε τον Ντρέιφους αναιρώντας όλες τις προηγούμενες καταδίκες. Ο Ντρέιφους αποκαταστάθηκε πλήρως παίρνοντας και το μετάλλιο της Λεγεώνας της Τιμής.
Σύγχρονη ανακοίνωση μας πληροφορεί ότι στις ΗΠΑ (1989-2020) έχουν αθωωθεί 375 καταδικασθέντες για διάφορα εγκλήματα αφού η μέθοδος DNA απέδειξε πέραν πάσης αμφιβολίας ότι δεν ήταν ένοχοι. 21 από τους αθωωθέντες ανέμεναν σειρά να εκτελεστούν, 44 απ’ αυτούς εξαναγκάστηκαν να ομολογήσουν εγκλήματα που δεν διέπραξαν. Προσθετικά όλοι μαζί έχουν εκτίσει ποινή φυλάκισης 5284 ετών. 60% των 375 ήταν Αφροαμερικανοί, 31% Καυκάσιοι, 8% Λατίνοι κ.ά.
Χωρίς να θέλουμε να υπάρχει σύγκριση ας δούμε τι συμβαίνει στην Κύπρο ακόμα και για ασήμαντες υποθέσεις. Η δικαιοσύνη καθυστερεί να αποδοθεί αφού μπορεί να κατηγορηθεί κάποιος και για τα επόμενα 10-15 χρόνια οι δικηγόροι πηγαινοέρχονται στο δικαστήριο για να γράφονται πληρωμένες αναβολές. Ο καταγγέλλων αγωνιά πότε θα αρχίσει η υπόθεσή του αλλά και όταν αρχίσει έχουν χαθεί εν τω μεταξύ τεκμήρια, έχουν αλλάξει νομοθεσίες και έχουν προκύψει νέα είδη εγκλημάτων. Ας πάρουμε για παράδειγμα το ηλεκτρονικό έγκλημα. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε το νόμο του διαδικτύου (περί της Σύμβασης του Εγκλήματος μέσω του Διαδικτύου (Κυρωτικός) Νόμος του 2004) σχετικά πρόσφατα όπως και σχετικά πρόσφατα δημιουργήθηκε το σχετικό τμήμα της Αστυνομίας. Κάθε χρόνος που περνά εφευρίσκονται καινούργιοι μέθοδοι εξαπάτησης μέσω διαδικτύου π.χ. κυβερνοεπιθέσεις, λιβέλλοι μέσω διαδικτύου. Και δεν μπορεί να λαμβάνονται αποφάσεις για το τι έγινε πριν 10-15 χρόνια με τα σημερινά δεδομένα.
Δεν θα αναφερθώ σε πιο σοβαρά εγκλήματα, όπως δολοφονίες και στον αγώνα της μητέρας του Θανάση να βρει τους δολοφόνους του γιου της.
Η καθυστέρηση της απονομής δικαιοσύνης είναι εξ ορισμού αδικία.
